अध्याय 6: च्यवन का जन्म और भृगु का अग्नि को शाप

अग्नेरथ वचः श्रुत्वा तद्रक्षः प्रजहार ताम् ।
ब्रह्मन्वराहरूपेण मनोमारुतरंहसा

agneratha vacaḥ śrutvā tadrakṣaḥ prajahāra tām |
brahmanvarāharūpeṇa manomārutaraṃhasā

ततः स गर्भो निवसन्कुक्षौ भृगुकुलोद्वह ।
रोषान्मातुश्च्युतः कुक्षेश्च्यवनस्तेन सोऽभवत्

tataḥ sa garbho nivasankukṣau bhṛgukulodvaha |
roṣānmātuścyutaḥ kukṣeścyavanastena so'bhavat

तं दृष्ट्वा मातुरुदराच्च्युतमादित्यवर्चसम् ।
तद्रक्षो भस्मसाद्भूतं पपात परिमुच्य ताम्

taṃ dṛṣṭvā māturudarāccyutamādityavarcasam |
tadrakṣo bhasmasādbhūtaṃ papāta parimucya tām

सा तमादाय सुश्रोणी ससार भृगुनन्दनम् ।
च्यवनं भार्गवं पुत्रं पुलोमा दुःखमूर्च्छिता

sā tamādāya suśroṇī sasāra bhṛgunandanam |
cyavanaṃ bhārgavaṃ putraṃ pulomā duḥkhamūrcchitā

तां ददर्श स्वयं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ।
रुदतीं बाष्पपूर्णाक्षीं भृगोर्भार्यामनिन्दिताम्

tāṃ dadarśa svayaṃ brahmā sarvalokapitāmahaḥ |
rudatīṃ bāṣpapūrṇākṣīṃ bhṛgorbhāryāmaninditām

सान्त्वयामास भगवान्वधूं ब्रह्मा पितामहः ।
अश्रुबिन्दूद्भवा तस्याः प्रावर्तत महानदी

sāntvayāmāsa bhagavānvadhūṃ brahmā pitāmahaḥ |
aśrubindūdbhavā tasyāḥ prāvartata mahānadī

आवर्तन्ती सृतिं तस्या भृगोः पत्न्यास्तपस्विनः ।
तस्या मार्गं सृतवतीं दृष्ट्वा तु सरितं तदा

āvartantī sṛtiṃ tasyā bhṛgoḥ patnyāstapasvinaḥ |
tasyā mārgaṃ sṛtavatīṃ dṛṣṭvā tu saritaṃ tadā

नाम तस्यास्तदा नद्याश्चक्रे लोकपितामहः ।
वधूसरेति भगवांश्च्यवनस्याश्रमं प्रति

nāma tasyāstadā nadyāścakre lokapitāmahaḥ |
vadhūsareti bhagavāṃścyavanasyāśramaṃ prati

स एवं च्यवनो जज्ञे भृगोः पुत्रः प्रतापवान् ।
तं ददर्श पिता तत्र च्यवनं तां च भामिनीम् ।
स पुलोमां ततो भार्यां पप्रच्छ कुपितो भृगुः

sa evaṃ cyavano jajñe bhṛgoḥ putraḥ pratāpavān |
taṃ dadarśa pitā tatra cyavanaṃ tāṃ ca bhāminīm |
sa pulomāṃ tato bhāryāṃ papraccha kupito bhṛguḥ

केनासि रक्षसे तस्मै कथिता त्वं जिहीर्षवे ।
न हि त्वा वेद तद्रक्षो मद्भार्यां चारुहासिनीम्

kenāsi rakṣase tasmai kathitā tvaṃ jihīrṣave |
na hi tvā veda tadrakṣo madbhāryāṃ cāruhāsinīm

तत्त्वमाख्याहि तं ह्यद्य शप्तुमिच्छाम्यहं रुषा ।
बिभेति को न शापान्मे कस्य चायं व्यतिक्रमः

tattvamākhyāhi taṃ hyadya śaptumicchāmyahaṃ ruṣā |
bibheti ko na śāpānme kasya cāyaṃ vyatikramaḥ

अग्निना भगवंस्तस्मै रक्षसेऽहं निवेदिता ।
ततो मामनयद्रक्षः क्रोशन्तीं कुररीमिव

agninā bhagavaṃstasmai rakṣase'haṃ niveditā |
tato māmanayadrakṣaḥ krośantīṃ kurarīmiva

साऽहं तव सुतस्यास्य तेजसा परिमोक्षिता ।
भस्मीभूतं च तद्रक्षो मामुत्सृज्य पपात वै

sā'haṃ tava sutasyāsya tejasā parimokṣitā |
bhasmībhūtaṃ ca tadrakṣo māmutsṛjya papāta vai

इति श्रुत्वा पुलोमाया भृगुः परममन्युमान् ।
शशापाग्निमतिक्रुद्धः सर्वभक्षो भविष्यसि

iti śrutvā pulomāyā bhṛguḥ paramamanyumān |
śaśāpāgnimatikruddhaḥ sarvabhakṣo bhaviṣyasi