अध्याय 199: पाण्डवों ने धौम्य को पुरोहित चुना

अस्माकमनुरूपो वै यः स्याद्गन्धर्व वेदवित् ।
पुरोहितस्तमाचक्ष्व सर्वं हि विदितं तव

asmākamanurūpo vai yaḥ syādgandharva vedavit |
purohitastamācakṣva sarvaṃ hi viditaṃ tava

यवीयान्देवलस्यैष वने भ्राता तपस्यति ।
धौम्य उत्कोचके तीर्थे तं वृणुध्वं यीच्छथ

yavīyāndevalasyaiṣa vane bhrātā tapasyati |
dhaumya utkocake tīrthe taṃ vṛṇudhvaṃ yīcchatha

ततोऽर्जुनोऽस्त्रमाग्नेयं प्रददौ तद्यथाविधि ।
गन्धर्वाय स च प्रीतो वचनं चेदमब्रवीत्

tato'rjuno'stramāgneyaṃ pradadau tadyathāvidhi |
gandharvāya sa ca prīto vacanaṃ cedamabravīt

मयि सन्ति हयश्रेष्ठास्तव दास्यामि वै सखे ।
उपकारकृतं मित्रं प्रतिकारेण योजये

mayi santi hayaśreṣṭhāstava dāsyāmi vai sakhe |
upakārakṛtaṃ mitraṃ pratikāreṇa yojaye

गृह्णीष्व चाक्षुषीं विद्यामिमां भरतसत्तम ।
एवमुक्तोऽर्जुनः प्रीतो वचनं चेदमब्रवीत्

gṛhṇīṣva cākṣuṣīṃ vidyāmimāṃ bharatasattama |
evamukto'rjunaḥ prīto vacanaṃ cedamabravīt

त्वय्येव तावत्तिष्ठन्तु हया गन्धर्वसत्तम ।
कार्यकाले ग्रहीष्यामः स्वस्ति तेऽस्त्विति चाब्रवीत्

tvayyeva tāvattiṣṭhantu hayā gandharvasattama |
kāryakāle grahīṣyāmaḥ svasti te'stviti cābravīt

तेऽन्योन्यमभिसंपूज्य गन्धर्वः पाण्डवाश्च ह ।
रम्याद्भागीरथीतीराद्यथाकामं प्रतस्थिरे

te'nyonyamabhisaṃpūjya gandharvaḥ pāṇḍavāśca ha |
ramyādbhāgīrathītīrādyathākāmaṃ pratasthire

तत उत्कोचकं तीर्थं गत्वा धौम्याश्रमं तु ते ।
तं वव्रुः पाण्डवा धौम्यं पौरोहित्याय भारत

tata utkocakaṃ tīrthaṃ gatvā dhaumyāśramaṃ tu te |
taṃ vavruḥ pāṇḍavā dhaumyaṃ paurohityāya bhārata

तान्धौम्यः प्रतिजग्राह सर्ववेदविदां वरः ।
वन्येन फलमूलेन पौरोहित्येन चैव ह

tāndhaumyaḥ pratijagrāha sarvavedavidāṃ varaḥ |
vanyena phalamūlena paurohityena caiva ha

ते समाशंसिरे लब्धां श्रियं राज्यं च पाण्डवाः ।
ब्राह्मणं तं पुरस्कृत्य पाञ्चालीं च स्वयंवरे

te samāśaṃsire labdhāṃ śriyaṃ rājyaṃ ca pāṇḍavāḥ |
brāhmaṇaṃ taṃ puraskṛtya pāñcālīṃ ca svayaṃvare

पुरोहितेन तेनाथ गुरुणा संगतास्तदा ।
नाथवन्तमिवात्मानं मेनिरे भरतर्षभाः

purohitena tenātha guruṇā saṃgatāstadā |
nāthavantamivātmānaṃ menire bharatarṣabhāḥ

स हि वेदार्थतत्त्वज्ञस्तेषां गुरुरुदारधीः ।
वेदविच्चैव वाग्मी च धौम्यः श्रीमान्द्विजोत्तमः

sa hi vedārthatattvajñasteṣāṃ gururudāradhīḥ |
vedaviccaiva vāgmī ca dhaumyaḥ śrīmāndvijottamaḥ

तेजसा चैव बुद्ध्या च रूपेण यशसा श्रिया ।
मन्त्रैश्च विविधैर्धौम्यस्तुल्य आसीद्बृहस्पतेः

tejasā caiva buddhyā ca rūpeṇa yaśasā śriyā |
mantraiśca vividhairdhaumyastulya āsīdbṛhaspateḥ

स चापि विप्रस्तान्मेने स्वभावाभ्यधिकान्भुवि ।
तेन धर्मविदा पार्था योज्या सर्वविदा वृताः

sa cāpi viprastānmene svabhāvābhyadhikānbhuvi |
tena dharmavidā pārthā yojyā sarvavidā vṛtāḥ

मेनिरे सहिता वीराः प्राप्तं राज्यं च पाण्डवाः ।
बुद्धिवीर्यबलोत्साहैर्युक्ता देवा इवापरे

menire sahitā vīrāḥ prāptaṃ rājyaṃ ca pāṇḍavāḥ |
buddhivīryabalotsāhairyuktā devā ivāpare

कृतस्वस्त्ययनास्तेन ततस्ते मनुजाधिपाः ।
मेनिरे सहिता गन्तुं पाञ्चाल्यास्तं स्वयंवरम्

kṛtasvastyayanāstena tataste manujādhipāḥ |
menire sahitā gantuṃ pāñcālyāstaṃ svayaṃvaram