अध्याय 11: मृत्यु और पुनर्जन्म पर एक छोटा अंश

मानुषत्वं लभेत्कस्मान्मृत्युमाप्नोति तत्कथम् ।
म्रियते कः सुरश्रेष्ठ देहमाश्रित्य कुत्रचित्

mānuṣatvaṃ labhetkasmānmṛtyumāpnoti tatkatham |
mriyate kaḥ suraśreṣṭha dehamāśritya kutracit

इन्द्रियाणि कुतो यान्ति ह्यस्पृश्यः स कथं भवेत् ।
क्व कर्माणि कृतानीह कथं भुङ्क्ते प्रसर्पति

indriyāṇi kuto yānti hyaspṛśyaḥ sa kathaṃ bhavet |
kva karmāṇi kṛtānīha kathaṃ bhuṅkte prasarpati

प्रसादं कुरु मे मोहं छेत्तुमर्हस्यशेषतः ।
काश्यपोऽहं सुरश्रेष्ठ विनतागर्भ संभवः ।
यमलोकं कथं यान्ति विष्णुलोकं च मानवाः

prasādaṃ kuru me mohaṃ chettumarhasyaśeṣataḥ |
kāśyapo'haṃ suraśreṣṭha vinatāgarbha saṃbhavaḥ |
yamalokaṃ kathaṃ yānti viṣṇulokaṃ ca mānavāḥ

परस्य योषितं हृत्वा ब्रह्मस्वमपहृत्य च

parasya yoṣitaṃ hṛtvā brahmasvamapahṛtya ca

अरण्ये निर्जने देशे जायते ब्रह्मराक्षसः ।
हीनजातौ प्रजायेत रत्नानामपहारकः

araṇye nirjane deśe jāyate brahmarākṣasaḥ |
hīnajātau prajāyeta ratnānāmapahārakaḥ

यंयं काममभिध्यायेत्स तल्लिङ्गोऽभिजायते ।
नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः

yaṃyaṃ kāmamabhidhyāyetsa talliṅgo'bhijāyate |
nainaṃ chindanti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvakaḥ

न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ।
वाक्चक्षुर्नासिका कर्णौ गुदं मूत्रस्य सञ्चरः

na cainaṃ kledayantyāpo na śoṣayati mārutaḥ |
vākcakṣurnāsikā karṇau gudaṃ mūtrasya sañcaraḥ

अण्डजादिकजन्तूनां छिद्राण्येतानि सर्वशः ।
आनाभेर्मूर्धपर्यन्तमूर्ध्वच्छिद्राणि चाष्ट वै

aṇḍajādikajantūnāṃ chidrāṇyetāni sarvaśaḥ |
ānābhermūrdhaparyantamūrdhvacchidrāṇi cāṣṭa vai

सन्तः सुकृतिनो मर्त्या ऊर्ध्वच्छिद्रेण यान्ति वै ।
मृताहे वार्षिकं यावद्यथोक्तविधिना खग

santaḥ sukṛtino martyā ūrdhvacchidreṇa yānti vai |
mṛtāhe vārṣikaṃ yāvadyathoktavidhinā khaga

कुर्यात्सर्वाणि कर्माणि निर्धनोऽपि हि मानवः ।
देहे यत्र वसेज्जन्तुस्तत्र भुङ्क्ते शुभाशुभम्

kuryātsarvāṇi karmāṇi nirdhano'pi hi mānavaḥ |
dehe yatra vasejjantustatra bhuṅkte śubhāśubham

मनोवाक्कायजान्दोषांस्तथां भुङ्क्ते खगेश्वर ।
मृतः स सुखमाप्नोति मायापाशैर्न बध्यते ।
पाशबद्धो नरो यस्तु विकर्मनिरतो भवेत्

manovākkāyajāndoṣāṃstathāṃ bhuṅkte khageśvara |
mṛtaḥ sa sukhamāpnoti māyāpāśairna badhyate |
pāśabaddho naro yastu vikarmanirato bhavet