Uttara Khanda: Preta Kanda (Dharma Kanda)

Chapter 11: A short fragment on death and rebirth

॥

11 verses · 11 of 49

What happens in this chapter

A short fragment on death and rebirth

A brief chapter of eleven verses. Garuda asks again how a being gains a human birth, how it dies, where the senses go, why the corpse becomes untouchable, and how people reach Yama's world or Vishnu's. Shri Krishna answers in a few lines. One who carries off another's wife or a Brahmana's wealth is born a brahmarakshasa in a lonely forest, and a thief of gems is born low; whatever a person dwells on, he becomes. The soul is not cut by weapons nor burnt by fire. Of the body's openings, eight lie between navel and crown, and the righteous leave by an upper one. Even a poor man should perform all the rites for a year. The answer stops mid-thought, and the chapter has no colophon in our text.

गरुड उवाच

11.1

मानुषत्वं लभेत्कस्मान्मृत्युमाप्नोति तत्कथम् ।
म्रियते कः सुरश्रेष्ठ देहमाश्रित्य कुत्रचित्

mānuṣatvaṃ labhetkasmānmṛtyumāpnoti tatkatham |
mriyate kaḥ suraśreṣṭha dehamāśritya kutracit

11.2

इन्द्रियाणि कुतो यान्ति ह्यस्पृश्यः स कथं भवेत् ।
क्व कर्माणि कृतानीह कथं भुङ्क्ते प्रसर्पति

indriyāṇi kuto yānti hyaspṛśyaḥ sa kathaṃ bhavet |
kva karmāṇi kṛtānīha kathaṃ bhuṅkte prasarpati

11.3

प्रसादं कुरु मे मोहं छेत्तुमर्हस्यशेषतः ।
काश्यपोऽहं सुरश्रेष्ठ विनतागर्भ संभवः ।
यमलोकं कथं यान्ति विष्णुलोकं च मानवाः

prasādaṃ kuru me mohaṃ chettumarhasyaśeṣataḥ |
kāśyapo'haṃ suraśreṣṭha vinatāgarbha saṃbhavaḥ |
yamalokaṃ kathaṃ yānti viṣṇulokaṃ ca mānavāḥ

श्रीकृष्ण उवाच

11.4

परस्य योषितं हृत्वा ब्रह्मस्वमपहृत्य च

parasya yoṣitaṃ hṛtvā brahmasvamapahṛtya ca

11.5

अरण्ये निर्जने देशे जायते ब्रह्मराक्षसः ।
हीनजातौ प्रजायेत रत्नानामपहारकः

araṇye nirjane deśe jāyate brahmarākṣasaḥ |
hīnajātau prajāyeta ratnānāmapahārakaḥ

11.6

यंयं काममभिध्यायेत्स तल्लिङ्गोऽभिजायते ।
नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः

yaṃyaṃ kāmamabhidhyāyetsa talliṅgo'bhijāyate |
nainaṃ chindanti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvakaḥ

11.7

न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ।
वाक्चक्षुर्नासिका कर्णौ गुदं मूत्रस्य सञ्चरः

na cainaṃ kledayantyāpo na śoṣayati mārutaḥ |
vākcakṣurnāsikā karṇau gudaṃ mūtrasya sañcaraḥ

11.8

अण्डजादिकजन्तूनां छिद्राण्येतानि सर्वशः ।
आनाभेर्मूर्धपर्यन्तमूर्ध्वच्छिद्राणि चाष्ट वै

aṇḍajādikajantūnāṃ chidrāṇyetāni sarvaśaḥ |
ānābhermūrdhaparyantamūrdhvacchidrāṇi cāṣṭa vai

11.9

सन्तः सुकृतिनो मर्त्या ऊर्ध्वच्छिद्रेण यान्ति वै ।
मृताहे वार्षिकं यावद्यथोक्तविधिना खग

santaḥ sukṛtino martyā ūrdhvacchidreṇa yānti vai |
mṛtāhe vārṣikaṃ yāvadyathoktavidhinā khaga

11.10

कुर्यात्सर्वाणि कर्माणि निर्धनोऽपि हि मानवः ।
देहे यत्र वसेज्जन्तुस्तत्र भुङ्क्ते शुभाशुभम्

kuryātsarvāṇi karmāṇi nirdhano'pi hi mānavaḥ |
dehe yatra vasejjantustatra bhuṅkte śubhāśubham

11.11

मनोवाक्कायजान्दोषांस्तथां भुङ्क्ते खगेश्वर ।
मृतः स सुखमाप्नोति मायापाशैर्न बध्यते ।
पाशबद्धो नरो यस्तु विकर्मनिरतो भवेत्

manovākkāyajāndoṣāṃstathāṃ bhuṅkte khageśvara |
mṛtaḥ sa sukhamāpnoti māyāpāśairna badhyate |
pāśabaddho naro yastu vikarmanirato bhavet

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)