अध्याय 86: प्रेतशिला और आदि गदाधर

येयं प्रेतशिला ख्याता गयायां सा त्रिधा स्थिता ।
प्रभासे प्रेतकुण्डे च गयासुरशिरस्यपि

yeyaṃ pretaśilā khyātā gayāyāṃ sā tridhā sthitā |
prabhāse pretakuṇḍe ca gayāsuraśirasyapi

धर्मेण धारिता भूत्यै सर्वदेवमयी शिला ।
प्रेतत्वं ये गता नॄणां मित्राद्या बान्धवादयः

dharmeṇa dhāritā bhūtyai sarvadevamayī śilā |
pretatvaṃ ye gatā nṝṇāṃ mitrādyā bāndhavādayaḥ

तेषामुद्धरणार्थाय यतः प्रेतशिला शुभा ।
अतोऽत्र मुनयो भूपा राजपत्न्यादयः सदा

teṣāmuddharaṇārthāya yataḥ pretaśilā śubhā |
ato'tra munayo bhūpā rājapatnyādayaḥ sadā

तस्यां शिलायां श्राद्धादिकर्त्तारो ब्रह्मलोकगाः ।
गयासुरस्य यन्मुण्डं तस्य पृष्ठे शिला यतः

tasyāṃ śilāyāṃ śrāddhādikarttāro brahmalokagāḥ |
gayāsurasya yanmuṇḍaṃ tasya pṛṣṭhe śilā yataḥ

मुण्डपृष्ठो गिरिस्तस्मात्सर्वदेवमयो ह्ययम् ।
मुण्डपृष्ठस्य पादेषु यतो ब्रह्मसरोमुखाः

muṇḍapṛṣṭho giristasmātsarvadevamayo hyayam |
muṇḍapṛṣṭhasya pādeṣu yato brahmasaromukhāḥ

अरविन्दवनं तेषु तेन चैवोपलक्षितः ।
अरविन्दो गिरिर्नाम क्रौञ्चपादाङ्कितो यतः

aravindavanaṃ teṣu tena caivopalakṣitaḥ |
aravindo girirnāma krauñcapādāṅkito yataḥ

तस्माद्गिरिः क्रौञ्चपादः पितॄणां ब्रह्मलोकदः ।
गदाधरादयो देवा आद्या आदौ व्यवस्थिताः

tasmādgiriḥ krauñcapādaḥ pitṝṇāṃ brahmalokadaḥ |
gadādharādayo devā ādyā ādau vyavasthitāḥ

शिलारूपेण चाव्यक्तास्तस्माद्देवमयी शिला ।
गया शिरश्छादयित्वा गुरुत्वादास्थिता शिला

śilārūpeṇa cāvyaktāstasmāddevamayī śilā |
gayā śiraśchādayitvā gurutvādāsthitā śilā

कालान्तरेण व्यक्तश्चस्थित आदिगदाधरः ।
महारुद्रादिदेवैस्तु आनादिनिधनो हरिः

kālāntareṇa vyaktaścasthita ādigadādharaḥ |
mahārudrādidevaistu ānādinidhano hariḥ

धर्म संरक्षणार्थाय अधर्मादिविनष्टये ।
दैत्यराक्षसनाशार्थं मत्स्यः पूर्वं यथाभवत्

dharma saṃrakṣaṇārthāya adharmādivinaṣṭaye |
daityarākṣasanāśārthaṃ matsyaḥ pūrvaṃ yathābhavat

कूर्मो वराहो नृहरिर्वामनो राम ऊर्जितः ।
यथा दाशरथी रामः कृष्णोबुद्धोऽथ कल्क्यपि

kūrmo varāho nṛharirvāmano rāma ūrjitaḥ |
yathā dāśarathī rāmaḥ kṛṣṇobuddho'tha kalkyapi

तथा व्यक्तोऽव्यक्तरूपी आसीदादिर्गदाधरः ।
आदिरादौ पूजितोऽत्र देवैर्ब्रह्मादिभिर्यतः

tathā vyakto'vyaktarūpī āsīdādirgadādharaḥ |
ādirādau pūjito'tra devairbrahmādibhiryataḥ

पाद्याद्यैर्गन्धपुष्पाद्यैरत आदिगदाधरः ।
गदाधरं सुरैः सार्द्धमाद्यं गत्वा ददाति यः

pādyādyairgandhapuṣpādyairata ādigadādharaḥ |
gadādharaṃ suraiḥ sārddhamādyaṃ gatvā dadāti yaḥ

अर्घ्यं पात्रं च पाद्यं च गन्धपुष्पं च धूपकम् ।
दीपं नैवैद्यमुत्कृष्टं माल्यानि विविधानि च

arghyaṃ pātraṃ ca pādyaṃ ca gandhapuṣpaṃ ca dhūpakam |
dīpaṃ naivaidyamutkṛṣṭaṃ mālyāni vividhāni ca

वस्त्राणि मुकुटं घण्टां चामरं प्रेक्षणीयकम् ।
अलङ्कारादिकं पिण्डमन्नदानादिकं तथा

vastrāṇi mukuṭaṃ ghaṇṭāṃ cāmaraṃ prekṣaṇīyakam |
alaṅkārādikaṃ piṇḍamannadānādikaṃ tathā

तेषां तावद्धनं धान्यमायुरारो ग्यसम्पदः ।
पुत्त्रादिसन्ततिश्रेयोविद्यार्थं काम ईप्सितः

teṣāṃ tāvaddhanaṃ dhānyamāyurāro gyasampadaḥ |
puttrādisantatiśreyovidyārthaṃ kāma īpsitaḥ

भार्य्या स्वर्गादिवासश्च स्वर्गादागत्य राज्यकम् ।
कुलीनः सत्त्वसम्पन्नो रणे मर्दितशात्रवनः

bhāryyā svargādivāsaśca svargādāgatya rājyakam |
kulīnaḥ sattvasampanno raṇe marditaśātravanaḥ

वधबन्धविनिर्मुक्तश्चान्ते मोक्षमवाप्नुयात् ।
श्राद्धपिण्डादिकर्त्तारः पितृभिर्ब्रह्मलोकगाः

vadhabandhavinirmuktaścānte mokṣamavāpnuyāt |
śrāddhapiṇḍādikarttāraḥ pitṛbhirbrahmalokagāḥ

जगन्नाथं येऽप्चयन्ति सुभद्रां बलभद्रकम् ।
ज्ञानं प्राप्य श्रियं पुत्रान्व्रजन्ति पुरुषोत्तमम्

jagannāthaṃ ye'pcayanti subhadrāṃ balabhadrakam |
jñānaṃ prāpya śriyaṃ putrānvrajanti puruṣottamam

पुरुषोत्तमराजस्य सूर्य्यस्य च गणस्य च ।
पुरतस्तत्र पिण्डादि पितॄणां ब्रह्मलोकदः

puruṣottamarājasya sūryyasya ca gaṇasya ca |
puratastatra piṇḍādi pitṝṇāṃ brahmalokadaḥ

नत्वा कपर्द्दिविघ्नेशं सर्वविघ्नैः प्रमुच्यते ।
कार्त्तिकेयं पूजयित्वा ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्

natvā kaparddivighneśaṃ sarvavighnaiḥ pramucyate |
kārttikeyaṃ pūjayitvā brahmalokamavāpnuyāt

द्वादशादित्यमभ्यर्च्य सर्वरोगैः प्रमुच्यते ।
वैश्वानरं समभ्यर्च्य उत्तमां दीप्तिमाप्नुयात्

dvādaśādityamabhyarcya sarvarogaiḥ pramucyate |
vaiśvānaraṃ samabhyarcya uttamāṃ dīptimāpnuyāt

रेवन्तं पूजयित्वाथ अश्वानाप्नोत्यनुत्तमान् ।
अभ्यर्च्येन्द्रं महैश्वर्य्यं गौरीं सौभाग्यमाप्नुयात्

revantaṃ pūjayitvātha aśvānāpnotyanuttamān |
abhyarcyendraṃ mahaiśvaryyaṃ gaurīṃ saubhāgyamāpnuyāt

विद्यां सरस्वतीं प्रार्च्य लक्ष्मीं संपूज्य च श्रियम् ।
गरुडं च समभ्यर्च्य विघ्नवृन्दात्प्रमुच्यते

vidyāṃ sarasvatīṃ prārcya lakṣmīṃ saṃpūjya ca śriyam |
garuḍaṃ ca samabhyarcya vighnavṛndātpramucyate

क्षेत्रपालं समभ्यर्च्य ग्रहवृन्दैः प्रमुच्यते ।
मुण्डपृष्ठं समभ्यर्च्य सर्वकाममवाप्नुयात्

kṣetrapālaṃ samabhyarcya grahavṛndaiḥ pramucyate |
muṇḍapṛṣṭhaṃ samabhyarcya sarvakāmamavāpnuyāt

नागाष्टकं समभ्यर्च्य नागदष्टो विमुच्यते ।
ब्रह्माणं पूजयित्वा च ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्

nāgāṣṭakaṃ samabhyarcya nāgadaṣṭo vimucyate |
brahmāṇaṃ pūjayitvā ca brahmalokamavāpnuyāt

बलभद्रं समभ्यर्च्य बलारोग्यमवाप्नुयात् ।
सुभद्रां पूजयित्वा तु सौभाग्यं परमाप्नुयात्

balabhadraṃ samabhyarcya balārogyamavāpnuyāt |
subhadrāṃ pūjayitvā tu saubhāgyaṃ paramāpnuyāt

सर्वान्कामानवाप्नोति संपूज्य पुरुषोत्तमम् ।
नारायणं तु संपूज्य नराणामधिपो भवेत्

sarvānkāmānavāpnoti saṃpūjya puruṣottamam |
nārāyaṇaṃ tu saṃpūjya narāṇāmadhipo bhavet

स्पृष्ट्वा नत्वा नारसिंहं संग्रामे विजयी भवेत् ।
वराहं पूजयित्वा तु भूमिराज्यमवाप्नुयात्

spṛṣṭvā natvā nārasiṃhaṃ saṃgrāme vijayī bhavet |
varāhaṃ pūjayitvā tu bhūmirājyamavāpnuyāt

मालाविद्याधरौ स्पष्ट्वा विद्याधरपदं लभेत् ।
सर्वान्कामानवाप्नोति संपूज्यादिगदाधरम्

mālāvidyādharau spaṣṭvā vidyādharapadaṃ labhet |
sarvānkāmānavāpnoti saṃpūjyādigadādharam

सोमनाथं समभ्यर्च्य शिवलोकमवाप्नुयात् ।
रुद्रेश्वरं नमस्कृत्य रुद्रलोके महीयते

somanāthaṃ samabhyarcya śivalokamavāpnuyāt |
rudreśvaraṃ namaskṛtya rudraloke mahīyate

रामेश्वरं नरो नत्वा रामवत्सुप्रियो भवेत् ।
ब्रह्मेश्वरं नरः स्तुत्वा ब्रह्मलोकाय कल्प्यते

rāmeśvaraṃ naro natvā rāmavatsupriyo bhavet |
brahmeśvaraṃ naraḥ stutvā brahmalokāya kalpyate

कालेश्वरं समभ्यर्च्य नरः कालञ्जयो भवेत् ।
केदारं पूजयित्वा तु शिवलोके महीयते

kāleśvaraṃ samabhyarcya naraḥ kālañjayo bhavet |
kedāraṃ pūjayitvā tu śivaloke mahīyate

सिद्धेश्वरं च संपूज्य सिद्धो ब्रह्मपुरं व्रजेत् ।
आद्यै रुद्रादिभिः सार्द्धं दृष्ट्वा ह्यादिगदाधरम्

siddheśvaraṃ ca saṃpūjya siddho brahmapuraṃ vrajet |
ādyai rudrādibhiḥ sārddhaṃ dṛṣṭvā hyādigadādharam

कुलानां शतमुद्धृत्य नयेद्ब्रह्मपुरं नरः ।
धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थो चार्थमाप्नुयात्

kulānāṃ śatamuddhṛtya nayedbrahmapuraṃ naraḥ |
dharmārthī prāpnuyāddharmamarthārtho cārthamāpnuyāt

कामान्संप्राप्नुयात्कामी मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात् ।
राज्यार्थो राज्यमाप्नोति शान्त्यर्थी शान्तिमाप्नुयात्

kāmānsaṃprāpnuyātkāmī mokṣārthī mokṣamāpnuyāt |
rājyārtho rājyamāpnoti śāntyarthī śāntimāpnuyāt

सर्वार्थी सर्वमाप्नोति संपूज्यादिगदाधरम् ।
पुत्रान्पुत्रार्थिनी स्त्री च सौभाग्यं च तदर्थिनी

sarvārthī sarvamāpnoti saṃpūjyādigadādharam |
putrānputrārthinī strī ca saubhāgyaṃ ca tadarthinī

वंशार्थिनी च वंशान्वै प्राप्यार्च्यादिगदाधरम् ।
श्राद्धेन पिण्डदानेन अन्नदानेन वारिदः

vaṃśārthinī ca vaṃśānvai prāpyārcyādigadādharam |
śrāddhena piṇḍadānena annadānena vāridaḥ

ब्रह्मलोकमवाप्नोति संपूज्यादिगदाधरम् ।
पृथिव्यां सर्वतीर्थेभ्यो यथा श्रेष्ठा गया पुरी

brahmalokamavāpnoti saṃpūjyādigadādharam |
pṛthivyāṃ sarvatīrthebhyo yathā śreṣṭhā gayā purī

तथा शिलादिरूपश्च श्रेष्ठश्चैव गदाधरः ।
तस्मिन्दृष्टे शिला दृष्टा यतः सर्वं गदाधरः

tathā śilādirūpaśca śreṣṭhaścaiva gadādharaḥ |
tasmindṛṣṭe śilā dṛṣṭā yataḥ sarvaṃ gadādharaḥ