अध्याय 60: ग्रहदशा, राशिस्वामी और शकुन

षडादित्ये दशा ज्ञेया सोमे पञ्चदश स्मृताः ।
अष्टावङ्गारके चैव बुधै सप्तदश स्मृताः

ṣaḍāditye daśā jñeyā some pañcadaśa smṛtāḥ |
aṣṭāvaṅgārake caiva budhai saptadaśa smṛtāḥ

शनैश्चरे दश ज्ञेया गुरोरेकोनविंशतिः ।
राहोर्द्वादशवर्षाणि एकविंशतिर्भार्गवे

śanaiścare daśa jñeyā gurorekonaviṃśatiḥ |
rāhordvādaśavarṣāṇi ekaviṃśatirbhārgave

रवेर्दशा दुः खदा स्यादुद्वेगनृपनाशकृत् ।
विभूतिदा सोमदशा सुखमिष्टान्नदा तथा

raverdaśā duḥ khadā syādudveganṛpanāśakṛt |
vibhūtidā somadaśā sukhamiṣṭānnadā tathā

दुः खप्रदा कुजदशा राज्यादेः स्याद्विनाशिनी ।
दिव्यस्त्रीदा बुधदशा राज्यदा कोशवृद्धिदा

duḥ khapradā kujadaśā rājyādeḥ syādvināśinī |
divyastrīdā budhadaśā rājyadā kośavṛddhidā

शनेर्दशा राज्यनाशबन्धुदुः खकरी भवेत् ।
गुरोर्दशा राज्यदा स्यात्सुखधर्मादिदायिनी

śanerdaśā rājyanāśabandhuduḥ khakarī bhavet |
gurordaśā rājyadā syātsukhadharmādidāyinī

राहोर्दशा राज्यनाशव्याधिदा दुः खदा भवेत् ।
हस्त्यश्वदा शुक्रदशा राज्यस्त्रीलाभदा भवेत्

rāhordaśā rājyanāśavyādhidā duḥ khadā bhavet |
hastyaśvadā śukradaśā rājyastrīlābhadā bhavet

मेष अङ्गारकक्षेत्रं वृषः शुक्रस्य कीर्त्तितः ।
मिथुनस्य बुधो ज्ञेयः सोमः कर्कटकस्य च

meṣa aṅgārakakṣetraṃ vṛṣaḥ śukrasya kīrttitaḥ |
mithunasya budho jñeyaḥ somaḥ karkaṭakasya ca

सूर्य्यक्षेत्रं भवेत्सिंहः कन्या क्षेत्रं बुधस्य च ।
भार्गवस्य तुला क्षेत्रं वृश्चिकोंगारकस्य च

sūryyakṣetraṃ bhavetsiṃhaḥ kanyā kṣetraṃ budhasya ca |
bhārgavasya tulā kṣetraṃ vṛścikoṃgārakasya ca

धनुः सुर गुरोश्चैव शनेर्मकरकुम्भकौ ।
मीनः सुरगुरोश्चैव ग्रहक्षेत्रं प्रकीर्त्तितम्

dhanuḥ sura guroścaiva śanermakarakumbhakau |
mīnaḥ suraguroścaiva grahakṣetraṃ prakīrttitam

पौर्णमास्याद्वयं तत्र पूर्वाषाढाद्वयं भवेत् ।
द्विराषाढः स विज्ञेयो विष्णुः स्वपिति कर्कटे

paurṇamāsyādvayaṃ tatra pūrvāṣāḍhādvayaṃ bhavet |
dvirāṣāḍhaḥ sa vijñeyo viṣṇuḥ svapiti karkaṭe

अश्विनी रेवती चित्रा धनिष्ठा स्यादलङ्कृतौ ।
मृगाहिकपिमार्जारश्वानः सूकरपक्षिणः

aśvinī revatī citrā dhaniṣṭhā syādalaṅkṛtau |
mṛgāhikapimārjāraśvānaḥ sūkarapakṣiṇaḥ

नकुलो मूषकश्चैव यात्रायां दक्षिणे शुभः ।
विप्रकन्या शिवा एषां शङ्खभेरीवसुन्धराः

nakulo mūṣakaścaiva yātrāyāṃ dakṣiṇe śubhaḥ |
viprakanyā śivā eṣāṃ śaṅkhabherīvasundharāḥ

वेणुस्त्रीपूर्णकुम्भाश्च यात्रायां दर्शनं शुभम् ।
जम्बूकोष्ट्रखराद्याश्च यात्रायां वामके शुभाः

veṇustrīpūrṇakumbhāśca yātrāyāṃ darśanaṃ śubham |
jambūkoṣṭrakharādyāśca yātrāyāṃ vāmake śubhāḥ

कार्पासौषधितैलं च पक्वाङ्गारभुजङ्गमाः ।
मुक्तकेशी रक्तमाल्यनग्नाद्यशुभमीक्षितम्

kārpāsauṣadhitailaṃ ca pakvāṅgārabhujaṅgamāḥ |
muktakeśī raktamālyanagnādyaśubhamīkṣitam

हिक्काय लक्षणं वक्ष्ये लभत्पूर्वे महाफलम् ।
आग्नेये शोकसन्तापौ दक्षिणे हानिमाप्नुयात्

hikkāya lakṣaṇaṃ vakṣye labhatpūrve mahāphalam |
āgneye śokasantāpau dakṣiṇe hānimāpnuyāt

नैर्ऋत्य शोकसन्तापौ मिष्टान्नं चैव पश्चिमे ।
अर्थं प्राप्नोति वायव्ये उत्तरे कलहोभवेत्

nairṛtya śokasantāpau miṣṭānnaṃ caiva paścime |
arthaṃ prāpnoti vāyavye uttare kalahobhavet

ईशाने मरणं प्रोक्तं हिक्कायाश्चफलाफलम् ।
विलिख्य रविचक्रं तु भास्करो नरसन्निभः

īśāne maraṇaṃ proktaṃ hikkāyāścaphalāphalam |
vilikhya ravicakraṃ tu bhāskaro narasannibhaḥ

यस्मिन्नृक्षे वसद्भानुस्तदांदि त्रीणि मस्तके ।
त्रयं वक्त्रे प्रदातव्यमेकैकं स्कन्धयोर्न्यसेत्

yasminnṛkṣe vasadbhānustadāṃdi trīṇi mastake |
trayaṃ vaktre pradātavyamekaikaṃ skandhayornyaset

एकैकं बाहुयुग्मे तु एकैकं हस्तयोर्द्वयोः ।
हृदये पञ्च ऋक्षाणि एकं नाभौ प्रदापयेत्

ekaikaṃ bāhuyugme tu ekaikaṃ hastayordvayoḥ |
hṛdaye pañca ṛkṣāṇi ekaṃ nābhau pradāpayet

ऋक्षमेकं न्यसेद्गुह्ये एकैकं जानुके न्यसेत् ।
नक्षत्राणि च शेषाणि रविपादे नियोजयेत्

ṛkṣamekaṃ nyasedguhye ekaikaṃ jānuke nyaset |
nakṣatrāṇi ca śeṣāṇi ravipāde niyojayet

चरणस्थेन ऋक्षेण अल्पायुर्जायते नरः ।
विदशेगमनं जानौ गुह्यस्थे परदारवान्

caraṇasthena ṛkṣeṇa alpāyurjāyate naraḥ |
vidaśegamanaṃ jānau guhyasthe paradāravān

नाभिस्थेनाल्पसन्तुष्टो हृत्स्थेन स्यान्महेश्वरः ।
पाणिस्थेन भवेच्चौरः स्थानभ्रष्टो भवेद्धजे

nābhisthenālpasantuṣṭo hṛtsthena syānmaheśvaraḥ |
pāṇisthena bhaveccauraḥ sthānabhraṣṭo bhaveddhaje

स्कन्धस्थिते धनपतिर्मुखे मिष्टान्नमाप्नुयात् ।
मस्तके पदृवस्त्रं स्यान्नक्षत्रं यदि स्थितम्

skandhasthite dhanapatirmukhe miṣṭānnamāpnuyāt |
mastake padṛvastraṃ syānnakṣatraṃ yadi sthitam