अध्याय 44: ब्रह्मध्यान और हरि की मूर्ति का ध्यान

पूजयित्वा पवित्राद्यैर्ब्रह्म ध्यात्वा हरिर्भवेत् ।
ब्रह्मध्यानं प्रवक्ष्यामि मायायन्त्रप्रमर्दकम्

pūjayitvā pavitrādyairbrahma dhyātvā harirbhavet |
brahmadhyānaṃ pravakṣyāmi māyāyantrapramardakam

यच्छेद्वाङ्मनसं प्राज्ञस्तं यजेज्ज्ञानमात्मनि ।
ज्ञानं महति संयच्छेद्य इच्छेज्ज्ञानमात्मानि

yacchedvāṅmanasaṃ prājñastaṃ yajejjñānamātmani |
jñānaṃ mahati saṃyacchedya icchejjñānamātmāni

देहेन्द्रियमनोबुद्धिप्राणाहङ्करावर्जितम् ।
वर्जितं भूततन्मात्रैर्गुणजन्माशनादिभिः

dehendriyamanobuddhiprāṇāhaṅkarāvarjitam |
varjitaṃ bhūtatanmātrairguṇajanmāśanādibhiḥ

स्वप्रकाशं निराकारं सदानं दमनादि यत् ।
नित्यं शुद्धं बुद्धमृद्धं सत्यमानन्दमद्वयम्

svaprakāśaṃ nirākāraṃ sadānaṃ damanādi yat |
nityaṃ śuddhaṃ buddhamṛddhaṃ satyamānandamadvayam

तुरीयमक्षरं ब्रह्म अहमस्मि परं पदम् ।
अहं ब्रह्मेत्यवस्थानं समाधिरपि
गीयते

turīyamakṣaraṃ brahma ahamasmi paraṃ padam |
ahaṃ brahmetyavasthānaṃ samādhirapi
gīyate

आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव तु ।
बुद्धिं च सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ।
इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयास्तेषु गोचराः

ātmānaṃ rathinaṃ viddhi śarīraṃ rathameva tu |
buddhiṃ ca sārathiṃ viddhi manaḥ pragrahameva ca |
indriyāṇi hayānāhurviṣayāsteṣu gocarāḥ

आत्मेंद्रियमनोयुक्तो भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ।
यस्तु विज्ञानबाह्मेन युक्तेन मनसा सदा

ātmeṃdriyamanoyukto bhoktetyāhurmanīṣiṇaḥ |
yastu vijñānabāhmena yuktena manasā sadā

स तु तत्पदमाप्नोति स हि भूयो न जायते ।
विज्ञानसारथिर्यस्तु मनः प्रग्रहवान्नरः

sa tu tatpadamāpnoti sa hi bhūyo na jāyate |
vijñānasārathiryastu manaḥ pragrahavānnaraḥ

स्वर्धुन्याः पारमाप्नोति तद्विष्णोः परमं पदम् ।
अहिंसादिर्यमः प्रोक्तः शौचादिर्नियमः स्मृतः

svardhunyāḥ pāramāpnoti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam |
ahiṃsādiryamaḥ proktaḥ śaucādirniyamaḥ smṛtaḥ

आसनं पद्मकाद्युक्तं प्राणायामो मरुज्जयः ।
प्रत्याहारो जयः प्रोक्तो ध्यानमीश्वरचिन्तनम्

āsanaṃ padmakādyuktaṃ prāṇāyāmo marujjayaḥ |
pratyāhāro jayaḥ prokto dhyānamīśvaracintanam

मनोधृतिर्धारणा स्यात्समाधिर्ब्रह्मणि स्थितिः ।
पूर्वं चेतः स्थिरं न स्यात्ततोमूर्त्तिं विचिन्तयेत्

manodhṛtirdhāraṇā syātsamādhirbrahmaṇi sthitiḥ |
pūrvaṃ cetaḥ sthiraṃ na syāttatomūrttiṃ vicintayet

हृत्पद्मकर्णिकामध्ये शङ्खचक्रगदाब्जवान् ।
श्रीवत्सकौस्तुभयुतो वनमालाश्रिया युतः

hṛtpadmakarṇikāmadhye śaṅkhacakragadābjavān |
śrīvatsakaustubhayuto vanamālāśriyā yutaḥ

नित्यः शुद्धो भूतियुक्तः सत्यानन्दाह्वयः परः ।
आत्माहं परमं ब्रह्म परमं ज्योतिरेव तु

nityaḥ śuddho bhūtiyuktaḥ satyānandāhvayaḥ paraḥ |
ātmāhaṃ paramaṃ brahma paramaṃ jyotireva tu

चतुर्विंशतिमूर्त्तिः स शालग्रामशिलास्थितः ।
द्वारकादिशिलासंस्थो ध्येयः पूज्योऽप्यहं च सः

caturviṃśatimūrttiḥ sa śālagrāmaśilāsthitaḥ |
dvārakādiśilāsaṃstho dhyeyaḥ pūjyo'pyahaṃ ca saḥ

मनसोऽभीप्सितं प्राप्य देवो वैमानिको भवेत् ।
निष्कामो मुक्तिमाप्नोति मूर्त्तिं ध्याययंस्तुवञ्जपन्

manaso'bhīpsitaṃ prāpya devo vaimāniko bhavet |
niṣkāmo muktimāpnoti mūrttiṃ dhyāyayaṃstuvañjapan