अध्याय 42: शिव का पवित्रारोपण विधान

पवित्रारोपणं वक्ष्ये शिवस्याशिवनाशनम् ।
आचार्य्यः साधकः कुर्य्यात्पुत्रकः समयो हर

pavitrāropaṇaṃ vakṣye śivasyāśivanāśanam |
ācāryyaḥ sādhakaḥ kuryyātputrakaḥ samayo hara

संवत्सरकृतां पूजां विघ्नेशो हरतेऽन्यथा ।
आषाढे श्रावणे माघे कुर्य्याद्भाद्रपदेऽपि वा

saṃvatsarakṛtāṃ pūjāṃ vighneśo harate'nyathā |
āṣāḍhe śrāvaṇe māghe kuryyādbhādrapade'pi vā

सौवर्णरौप्यताम्रं च सूत्रं कार्पासिकं क्रमात् ।
ज्ञेयं कुजादौ संग्राह्यं कन्यया कर्त्तितं च यत्

sauvarṇaraupyatāmraṃ ca sūtraṃ kārpāsikaṃ kramāt |
jñeyaṃ kujādau saṃgrāhyaṃ kanyayā karttitaṃ ca yat

त्रिगुणं त्रिगुणीकृत्य ततः कुर्य्यात्पवित्रकम् ।
ग्रन्थयो वामदेवेन सत्येन क्षालयेच्छिव

triguṇaṃ triguṇīkṛtya tataḥ kuryyātpavitrakam |
granthayo vāmadevena satyena kṣālayecchiva

अघोरेण तु संशोध्य बद्धस्तत्पुरुषाद्भवेत् ।
धूपयेदीशमन्त्रेण तन्तुदेवा इति
स्मृताः

aghoreṇa tu saṃśodhya baddhastatpuruṣādbhavet |
dhūpayedīśamantreṇa tantudevā iti
smṛtāḥ

ॐ कारश्चन्द्रमा वह्निर्ब्रह्मा नागः शिखिध्वजः ।
रविर्विष्णुः शिवः प्रोक्तः क्रमात्तन्तुषु देवताः

oṃ kāraścandramā vahnirbrahmā nāgaḥ śikhidhvajaḥ |
ravirviṣṇuḥ śivaḥ proktaḥ kramāttantuṣu devatāḥ

अष्टोत्तरशतं कुर्य्यात्पञ्चाशत्पञ्चविंशतिम् ।
रुद्रोऽत्तमादि विज्ञेयं मानं च ग्रन्थयो दश

aṣṭottaraśataṃ kuryyātpañcāśatpañcaviṃśatim |
rudro'ttamādi vijñeyaṃ mānaṃ ca granthayo daśa

चतुरङ्गुलान्तराः स्युर्ग्रन्थिनामानि च क्रमात् ।
प्रकृतिः पौरुषी वीरा चतुर्थी चापराजिता

caturaṅgulāntarāḥ syurgranthināmāni ca kramāt |
prakṛtiḥ pauruṣī vīrā caturthī cāparājitā

जया च विजया रुद्रा अजिता च सदाशिवा ।
मनोन्मनी सर्वमुखी द्व्यङ्गुलाङ्गुलतोऽथवा

jayā ca vijayā rudrā ajitā ca sadāśivā |
manonmanī sarvamukhī dvyaṅgulāṅgulato'thavā

रञ्जयेत्कुंकुमाद्यैस्तु कुर्य्याद्गन्धैः पवित्रकम् ।
सप्तम्यां वा त्रयोदश्यां शुक्लपक्षे तथेतरे

rañjayetkuṃkumādyaistu kuryyādgandhaiḥ pavitrakam |
saptamyāṃ vā trayodaśyāṃ śuklapakṣe tathetare

क्षीरादिभिश्च संस्थाप्य लिङ्गं गन्धादिभिर्यजेत् ।
दद्याद्गन्धपवित्रं तु आत्मने ब्रह्मणे हर

kṣīrādibhiśca saṃsthāpya liṅgaṃ gandhādibhiryajet |
dadyādgandhapavitraṃ tu ātmane brahmaṇe hara

पुष्पं गन्धयुतं दद्यान्मूलेनेशानगोचरे ।
पूर्वे च दण्डकाष्ठं तु उत्तरे चामलकीफलम्

puṣpaṃ gandhayutaṃ dadyānmūleneśānagocare |
pūrve ca daṇḍakāṣṭhaṃ tu uttare cāmalakīphalam

मृत्तिकां पश्चिमे दद्याद्दक्षिणे भस्म भूतयः ।
नैर्ऋते ह्यगुरुं दद्याच्छिखामन्त्रेण मन्त्रवित्

mṛttikāṃ paścime dadyāddakṣiṇe bhasma bhūtayaḥ |
nairṛte hyaguruṃ dadyācchikhāmantreṇa mantravit

वायव्यां सर्षपं दद्यात्कवचेन वृषध्वज ।
गृहं संवेष्ट्य सूत्रेण दद्यागन्धपवित्रकम्

vāyavyāṃ sarṣapaṃ dadyātkavacena vṛṣadhvaja |
gṛhaṃ saṃveṣṭya sūtreṇa dadyāgandhapavitrakam

होमं कृत्वाग्नये दत्त्वा दद्याद्भूतबलिं तथा ।
आमन्त्रितोऽसि देवेश गणैः सार्द्धं महेश्वर

homaṃ kṛtvāgnaye dattvā dadyādbhūtabaliṃ tathā |
āmantrito'si deveśa gaṇaiḥ sārddhaṃ maheśvara

प्रातस्त्वां पूजयिष्यामि अत्र सन्निहितो भव ।
निमन्त्र्यानेन तिष्ठेत्तु कुर्वन् गीतादिकं निशि

prātastvāṃ pūjayiṣyāmi atra sannihito bhava |
nimantryānena tiṣṭhettu kurvan gītādikaṃ niśi

मन्त्रितानि पवित्राणि स्थापयेद्देवपार्श्वतः ।
स्नात्वादित्यं चतुर्दश्यां प्राग्रुद्रं च प्रपूजयेत्

mantritāni pavitrāṇi sthāpayeddevapārśvataḥ |
snātvādityaṃ caturdaśyāṃ prāgrudraṃ ca prapūjayet

ललाटस्थं विश्वरूपं ध्यात्वात्मानं प्रपूजयेत् ।
अस्त्रेण प्रोक्षितान्येवं हृदयेनार्चितान्यथ

lalāṭasthaṃ viśvarūpaṃ dhyātvātmānaṃ prapūjayet |
astreṇa prokṣitānyevaṃ hṛdayenārcitānyatha

संहितामन्त्रितान्येव धूपितानि समर्पयेत् ।
शिवतत्त्वात्मकं चादौ विद्यातत्त्वात्मकं ततः

saṃhitāmantritānyeva dhūpitāni samarpayet |
śivatattvātmakaṃ cādau vidyātattvātmakaṃ tataḥ

आत्मतत्त्वात्मकं पश्चाद्देवकाख्यं ततोऽर्चयेत् ।
ॐ हौं हौं शिवतत्त्वाय नमः ।
ॐ हीं
विद्यातत्त्वाय नमः

ātmatattvātmakaṃ paścāddevakākhyaṃ tato'rcayet |
oṃ hauṃ hauṃ śivatattvāya namaḥ |
oṃ hīṃ
vidyātattvāya namaḥ

ॐ हां
आत्मतत्त्वाय नमः ।
ॐ हां हीं हूं क्षौं सर्वतत्त्वाय नमः ।
कालात्मना त्वया देव यदॄष्टं मामके विधौ

oṃ hāṃ
ātmatattvāya namaḥ |
oṃ hāṃ hīṃ hūṃ kṣauṃ sarvatattvāya namaḥ |
kālātmanā tvayā deva yadṝṣṭaṃ māmake vidhau

कृतं क्लिष्टं समुत्सृष्टं हुतं गुप्तं च यत्कृतम् ।
सर्वात्मनात्मना शम्भो पवित्रेण त्वदिच्छया

kṛtaṃ kliṣṭaṃ samutsṛṣṭaṃ hutaṃ guptaṃ ca yatkṛtam |
sarvātmanātmanā śambho pavitreṇa tvadicchayā

पूरयपूरय मखव्रतं तन्नियमेश्वराय सर्वतत्त्वात्मकाय सर्वकारणपालिताय ॐ हां हीं हूं हैं हौं शिवाय नमः

pūrayapūraya makhavrataṃ tanniyameśvarāya sarvatattvātmakāya sarvakāraṇapālitāya oṃ hāṃ hīṃ hūṃ haiṃ hauṃ śivāya namaḥ

पूर्वैरनेन यो दद्यात्पवित्राणां चतुष्टयम् ।
दत्त्वा वह्नेः
पवित्रं च गुरवे दक्षिणां दिशेत्

pūrvairanena yo dadyātpavitrāṇāṃ catuṣṭayam |
dattvā vahneḥ
pavitraṃ ca gurave dakṣiṇāṃ diśet

बलिं दत्त्वा द्विजान् भोज्य चण्डं प्राच्यै विसर्जयेत्

baliṃ dattvā dvijān bhojya caṇḍaṃ prācyai visarjayet