अध्याय 36: सन्ध्याविधि और गायत्री जप

सन्ध्याविधिं प्रवक्ष्यामि श्रृणु रुद्राघनाशनम् ।
प्राणायामत्रयं कृत्वा सन्ध्यास्नानमुपक्रमेत्

sandhyāvidhiṃ pravakṣyāmi śrṛṇu rudrāghanāśanam |
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā sandhyāsnānamupakramet

सप्रणवां सव्याहृतिं गायत्त्रीं शिरसा सह ।
त्रिः पठेदायतप्रणः प्राणायामः स उच्यते

sapraṇavāṃ savyāhṛtiṃ gāyattrīṃ śirasā saha |
triḥ paṭhedāyatapraṇaḥ prāṇāyāmaḥ sa ucyate

मनोवाक्रायजं दोषं प्राणायामैर्दहेद्द्विजः ।
तस्मात्सर्वेषु कालेषु प्राणायामपरो भवेत्

manovākrāyajaṃ doṣaṃ prāṇāyāmairdaheddvijaḥ |
tasmātsarveṣu kāleṣu prāṇāyāmaparo bhavet

सायमग्निश्च मेत्युक्ता प्रातः सूर्य्येत्यपः पिबेत् ।
आपः पुनन्तु मध्याह्ने उपस्पृश्य यथाविधि

sāyamagniśca metyuktā prātaḥ sūryyetyapaḥ pibet |
āpaḥ punantu madhyāhne upaspṛśya yathāvidhi

आपोहिष्ठेत्यृचा कुर्य्यान्मार्जनं तु कुशोदकैः ।
प्रणवेन तु संयुक्तं क्षिपेद्वारि पदेपदे

āpohiṣṭhetyṛcā kuryyānmārjanaṃ tu kuśodakaiḥ |
praṇavena tu saṃyuktaṃ kṣipedvāri padepade

रजस्तमः स्वमोहोत्थाञ्जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिजान् ।
वाङ्मनः कर्मजान्दोषान्नवैतान्नवभिर्दहेत्

rajastamaḥ svamohotthāñjāgratsvapnasuṣuptijān |
vāṅmanaḥ karmajāndoṣānnavaitānnavabhirdahet

समुद्धृत्योदकं पाणौ जप्त्वा च द्रुपदां क्षिपेत् ।
त्रिपडष्टौ द्वादशधा वर्त्तयेदघमर्पणम्

samuddhṛtyodakaṃ pāṇau japtvā ca drupadāṃ kṣipet |
tripaḍaṣṭau dvādaśadhā varttayedaghamarpaṇam

उदुत्यंचित्रमित्याभ्यामुपतिष्ठेद्दिवाकरम् ।
दिवा रात्रौ च यत्पापं सर्वं नश्यति तत्क्षणात्

udutyaṃcitramityābhyāmupatiṣṭheddivākaram |
divā rātrau ca yatpāpaṃ sarvaṃ naśyati tatkṣaṇāt

पूर्वसंध्यां जपंस्तिष्ठेत्पश्चिमामुपविश्य च ।
महाव्याहृतिसंयुक्तां गायत्त्रीं प्रणवान्विताम्

pūrvasaṃdhyāṃ japaṃstiṣṭhetpaścimāmupaviśya ca |
mahāvyāhṛtisaṃyuktāṃ gāyattrīṃ praṇavānvitām

दशभिर्जन्मजनितं शतेन तु पुरा कृतम् ।
त्रियुगं तु सहस्त्रेण गायत्त्रीं हन्ति दुष्कृतम्

daśabhirjanmajanitaṃ śatena tu purā kṛtam |
triyugaṃ tu sahastreṇa gāyattrīṃ hanti duṣkṛtam

रक्ता भवति गायत्त्री सावित्री शुक्लवर्णिका ।
कृष्णा सरस्वती ज्ञेया संध्यात्रयमुदाहृतम्

raktā bhavati gāyattrī sāvitrī śuklavarṇikā |
kṛṣṇā sarasvatī jñeyā saṃdhyātrayamudāhṛtam

ॐ भूर्विन्यस्य हृदये ॐ भुवः शिरसि न्यसेत् ।
ॐ स्वरिति शिखायां च गायत्र्याः प्रथमं पदम्

oṃ bhūrvinyasya hṛdaye oṃ bhuvaḥ śirasi nyaset |
oṃ svariti śikhāyāṃ ca gāyatryāḥ prathamaṃ padam

विन्यसेत्कवचे विद्वान्द्वितीयं नेत्रयोर्न्यसेत् ।
तृतीयेनाङ्गविन्यासं चतुर्थं सर्वतो न्यसेत्

vinyasetkavace vidvāndvitīyaṃ netrayornyaset |
tṛtīyenāṅgavinyāsaṃ caturthaṃ sarvato nyaset

संध्याकाले तु विन्यस्य जपेद्वै वेदमातरम् ।
शिवस्तस्यास्तु सर्वाह्णे प्राणायामपरं न्यसेत्

saṃdhyākāle tu vinyasya japedvai vedamātaram |
śivastasyāstu sarvāhṇe prāṇāyāmaparaṃ nyaset

त्रिपदा या तु गायत्त्री ब्रह्मविष्णुमहेश्वरी ।
विनियोगमृषिच्छन्दो ज्ञात्वा तु जपमारभेत्

tripadā yā tu gāyattrī brahmaviṣṇumaheśvarī |
viniyogamṛṣicchando jñātvā tu japamārabhet

सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् ।
परोरजसि सारं तं तुरीयपदमीरितम्

sarvapāpavinirmukto brahmalokamavāpnuyāt |
parorajasi sāraṃ taṃ turīyapadamīritam

तं हन्ति सूर्य्यः सन्ध्यायां नोपास्तिं कुरुते तु यः ।
तुरीयस्य पदस्यापि ऋषिर्निर्मल एव च

taṃ hanti sūryyaḥ sandhyāyāṃ nopāstiṃ kurute tu yaḥ |
turīyasya padasyāpi ṛṣirnirmala eva ca

छन्दस्तु देवी गायत्त्री परमात्मा च देवता

chandastu devī gāyattrī paramātmā ca devatā