पूर्व खण्ड — आचार काण्ड

अध्याय 194: वैष्णव कवच, विष्णु का रक्षा कवच

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे वैष्णवकवचकथनं नाम चतुर्नवत्युत्तरशततमोऽध्यायः ॥

29 श्लोक · 194 में से 241

इस अध्याय में क्या होता है

वैष्णव कवच, विष्णु का रक्षा कवच

हरि वैष्णव कवच बताते हैं, जो सब रोग हरता है और जिससे प्राचीन काल में दैत्यों का संहार करते शम्भु की रक्षा हुई थी। अजन्मा, सर्वव्यापी विष्णु को प्रणाम कर भक्त रक्षासूत्र बाँधता है और अंग अंग की रक्षा माँगता है: विष्णु आगे, कृष्ण पीछे, हरि सिर की और जनार्दन हृदय की रक्षा करें, वासुदेव नेत्रों की और संकर्षण कानों की। आयुधों का आवाहन है: बाईं ओर चक्र, दाईं ओर गदा, ऊपर शार्ङ्ग, चरणों में शंख और पद्म। जल में वराह, विषम स्थानों में वामन, वन में नृसिंह रक्षा करें; कपिल, दत्तात्रेय, परशुराम, राम और बलराम के नाम भी आते हैं। नदी पार करते, अग्नि, चोर, बिजली, सर्पदंश और रोग के संकट में इसका जप करना चाहिए। अन्त में काल और कालपुरुष के मन्त्र हैं।

हरिरुवाच

194.1

सर्वव्याधिहरं वक्ष्ये वैष्णवं कवचं शुभम् ।
येन रक्षा कृता शम्भोर्दैत्यान्क्षपयतः पुरा

sarvavyādhiharaṃ vakṣye vaiṣṇavaṃ kavacaṃ śubham |
yena rakṣā kṛtā śambhordaityānkṣapayataḥ purā

194.2

प्रणम्य देवमीशानमजं नित्यमनामयम् ।
देवं सर्वेश्वरं विष्णुं सर्वव्यापिनमव्ययम्

praṇamya devamīśānamajaṃ nityamanāmayam |
devaṃ sarveśvaraṃ viṣṇuṃ sarvavyāpinamavyayam

194.3

बध्नाम्यहं प्रतिसरं नमस्कृत्य जनार्दनम् ।
अमोघाप्रतिमं सर्वं सर्वदुः खनिवारणम्

badhnāmyahaṃ pratisaraṃ namaskṛtya janārdanam |
amoghāpratimaṃ sarvaṃ sarvaduḥ khanivāraṇam

194.4

विष्णुर्मामग्रतः पातु कृष्णो रक्षतु पृष्ठतः ।
हरिर्मे रक्षतु शिरो हृदयञ्च जनार्दनः

viṣṇurmāmagrataḥ pātu kṛṣṇo rakṣatu pṛṣṭhataḥ |
harirme rakṣatu śiro hṛdayañca janārdanaḥ

194.5

मनो मम हृषीकेशो जिह्वां रक्षतु केशवः ।
प्रातु नेत्रे वासुदेवः श्रोत्रे सङ्कर्षणो विभुः

mano mama hṛṣīkeśo jihvāṃ rakṣatu keśavaḥ |
prātu netre vāsudevaḥ śrotre saṅkarṣaṇo vibhuḥ

194.6

प्रद्युम्नः पातु मे घ्राणमनिरुद्धस्तु चर्म च ।
वनमाली गलस्यान्तं श्रीवत्सो रक्षतामधः

pradyumnaḥ pātu me ghrāṇamaniruddhastu carma ca |
vanamālī galasyāntaṃ śrīvatso rakṣatāmadhaḥ

194.7

पार्श्वं रक्षतु मे चक्रं वामं दैत्यनिवारणम् ।
दक्षिणन्तु गदा देवी सर्वासुरनिवारिणी

pārśvaṃ rakṣatu me cakraṃ vāmaṃ daityanivāraṇam |
dakṣiṇantu gadā devī sarvāsuranivāriṇī

194.8

उदरं मुसलं पातु पृष्ठं मे पातु लाङ्गलम् ।
ऊर्ध्वं रक्षतु मे शार्ङ्गं जङ्घे रक्षतु नन्दकः

udaraṃ musalaṃ pātu pṛṣṭhaṃ me pātu lāṅgalam |
ūrdhvaṃ rakṣatu me śārṅgaṃ jaṅghe rakṣatu nandakaḥ

194.9

पार्ष्णो रक्षतु शङ्खश्च पद्मं मे चरणावुभौ ।
सर्वकार्यार्थसिद्ध्यर्थं पातु मां गरुडः सदा

pārṣṇo rakṣatu śaṅkhaśca padmaṃ me caraṇāvubhau |
sarvakāryārthasiddhyarthaṃ pātu māṃ garuḍaḥ sadā

194.10

वराहो रक्षतु जले विषमेषु च वामनः ।
अटव्यां नरसिंहश्च सर्वतः पातु केशवः

varāho rakṣatu jale viṣameṣu ca vāmanaḥ |
aṭavyāṃ narasiṃhaśca sarvataḥ pātu keśavaḥ

194.11

हिरण्यगर्भो भगवान्हिरण्यं मे प्रयच्छतु ।
सांख्याचार्यस्तु कपिलो धातुसाम्यं करोतु मे

hiraṇyagarbho bhagavānhiraṇyaṃ me prayacchatu |
sāṃkhyācāryastu kapilo dhātusāmyaṃ karotu me

194.12

श्वेतद्वीपनिवासी च श्वेतद्वीपं नयत्वजः ।
सर्वान्सूदयतां शत्रून्मधुकैटभमर्दनः

śvetadvīpanivāsī ca śvetadvīpaṃ nayatvajaḥ |
sarvānsūdayatāṃ śatrūnmadhukaiṭabhamardanaḥ

194.13

सदाकर्षतु विष्णुश्च किल्बिषं मम विग्रहात् ।
हंसो मत्स्यस्तथा कूर्मः पातु मां सर्वतोदिशम्

sadākarṣatu viṣṇuśca kilbiṣaṃ mama vigrahāt |
haṃso matsyastathā kūrmaḥ pātu māṃ sarvatodiśam

194.14

त्रिविक्रमस्तु मे देवः सर्वपापानि कृन्ततु ।
तथा नारायणो देवो बुद्धिं पालयतां मम

trivikramastu me devaḥ sarvapāpāni kṛntatu |
tathā nārāyaṇo devo buddhiṃ pālayatāṃ mama

194.15

शेषो मे निर्मलं ज्ञानं करोत्वज्ञाननाशनम् ।
वडवामुखो नाशयतां कल्मषं यत्कृतं मया

śeṣo me nirmalaṃ jñānaṃ karotvajñānanāśanam |
vaḍavāmukho nāśayatāṃ kalmaṣaṃ yatkṛtaṃ mayā

194.16

पद्भ्यां ददातु परमं सुखं मूर्ध्नि मम प्रभुः ।
दत्तात्रेयः प्रकुरुतां सपुत्रपशुबान्धवम्

padbhyāṃ dadātu paramaṃ sukhaṃ mūrdhni mama prabhuḥ |
dattātreyaḥ prakurutāṃ saputrapaśubāndhavam

194.17

सर्वानरीन्नाशयतु रामः परशुना मम ।
रक्षोघ्नस्तु दशरथिः पातु नित्यं महाभुजः

sarvānarīnnāśayatu rāmaḥ paraśunā mama |
rakṣoghnastu daśarathiḥ pātu nityaṃ mahābhujaḥ

194.18

शत्रीन्हलेन मे हन्याद्रामो यादवनन्दनः ।
प्रलम्बकेशिचाणूरपूतनाकंसनाशनः ।
कृष्णस्य यो बालभावः स मे कामान्प्रयच्छतु

śatrīnhalena me hanyādrāmo yādavanandanaḥ |
pralambakeśicāṇūrapūtanākaṃsanāśanaḥ |
kṛṣṇasya yo bālabhāvaḥ sa me kāmānprayacchatu

194.19

अन्धकारतमोघोरं पुरुषं कृष्णषिङ्गलम् ।
पश्यामि भयसन्त्रस्तः पाशहस्तमिवान्तकम्

andhakāratamoghoraṃ puruṣaṃ kṛṣṇaṣiṅgalam |
paśyāmi bhayasantrastaḥ pāśahastamivāntakam

194.20

ततोऽहं पुण्डरीकाक्षमच्युतं शरणं गतः ।
धन्योऽहं निर्भयो नित्यं यस्य मे भगवान्हरिः

tato'haṃ puṇḍarīkākṣamacyutaṃ śaraṇaṃ gataḥ |
dhanyo'haṃ nirbhayo nityaṃ yasya me bhagavānhariḥ

194.21

ध्यात्वा नारायणं देवं सर्वोपद्रवनाशनम् ।
वैष्णवं कवचं बद्ध्वा विचरामि महीतले

dhyātvā nārāyaṇaṃ devaṃ sarvopadravanāśanam |
vaiṣṇavaṃ kavacaṃ baddhvā vicarāmi mahītale

194.22

अप्रधृष्योऽस्मि भूतानां सर्वदेवमयो ह्यहम् ।
स्मरणाद्देवदेवस्य विष्णोरमिततेजसः

apradhṛṣyo'smi bhūtānāṃ sarvadevamayo hyaham |
smaraṇāddevadevasya viṣṇoramitatejasaḥ

194.23

सिद्धिर्भवतु मे नित्यं यथामन्त्रमुदाहृतम् ।
यो मां पश्यति चक्षुर्भ्यां यञ्चः पश्यामि चक्षुषा ।
सर्वेषां पापदुष्टानां विष्णुर्बध्नातु चक्षुषी

siddhirbhavatu me nityaṃ yathāmantramudāhṛtam |
yo māṃ paśyati cakṣurbhyāṃ yañcaḥ paśyāmi cakṣuṣā |
sarveṣāṃ pāpaduṣṭānāṃ viṣṇurbadhnātu cakṣuṣī

194.24

वासुदेवस्य यच्चक्रं तस्य चक्रस्य ये त्वराः ।
ते हि च्छिन्दन्तु पापान्मे मम हिंसन्तु हिंसकान्

vāsudevasya yaccakraṃ tasya cakrasya ye tvarāḥ |
te hi cchindantu pāpānme mama hiṃsantu hiṃsakān

194.25

राक्षसेषु पिशाचेषु कान्तारेष्वटवीषु च ।
विवादे राजमार्गेषु द्यूतेषु कलहेषु च

rākṣaseṣu piśāceṣu kāntāreṣvaṭavīṣu ca |
vivāde rājamārgeṣu dyūteṣu kalaheṣu ca

194.26

नदीसन्तारणे घोरे संप्राप्ते प्राणसंशये ।
अग्निचौरनिपातेषु सर्वग्रहनिवारणे

nadīsantāraṇe ghore saṃprāpte prāṇasaṃśaye |
agnicauranipāteṣu sarvagrahanivāraṇe

194.27

विद्युत्सर्पविषोद्वेगे रोगे वै विघ्नसङ्कटे ।
जप्यमेतज्जपेन्नित्यं शरीरे भयमागते

vidyutsarpaviṣodvege roge vai vighnasaṅkaṭe |
japyametajjapennityaṃ śarīre bhayamāgate

194.28

अयं भगवतो मन्त्रो मन्त्राणां परमो महान् ।
विख्यातं कवचं गुह्यं सर्पपापप्रणाशनम् ।
स्वमायाकृतिनिर्माणं कल्पान्तगहनं महत्

ayaṃ bhagavato mantro mantrāṇāṃ paramo mahān |
vikhyātaṃ kavacaṃ guhyaṃ sarpapāpapraṇāśanam |
svamāyākṛtinirmāṇaṃ kalpāntagahanaṃ mahat

194.29

अनाद्यन्त जगद्बीज पद्मनाभ नमोऽस्तु ते ।
ओं कालाय स्वाहा । ओं कालपुरुषाय स्वाहा । ओं कृष्णाय स्वाहा ।
ओं कृष्णरूपाय स्वाहा । ओं चण्डाय स्वाहा । ओं चण्डरूपाय स्वाहा ।
ओं प्रचण्डाय स्वाहा । ओं प्रचणरूपाय स्वाहा । ओं सर्वाय स्वाहा ।
ओं सर्वरूपाय स्वाहा । ओं नमो भुवनेशाय त्रिलोकधात्रे इह विटि सिविटि सिविटि स्वाहा । ओं नमः अयोखेतये ये ये संज्ञापय दैत्यदानवयक्षराक्षसभूतपिशाचकूष्माण्डान्तापस्मारकच्छर्दनदुद्धर्राणामेकाहिकद्व्याहिकत्र्याहिकचातुर्थिकमौहूर्तिकदिनज्वररात्रिज्वरसन्ध्याज्वरसर्वज्वरादीनां लूताकीटकण्टकपूतनाभुजङ्गस्थावरजङ्गमविषादी नामिदं शरीरं मम पथ्यं त्वं कुरु स्फुट स्फुट स्फुट प्रकोट लफट विकटदंष्ट्र पूर्वतो रक्षतु ओं है है है है दिनकरसहस्रकालसमाहतो जय पश्चिमतो रक्ष ओं निवि निवि प्रदीप्तज्वलनज्वालाकार महाकपिल उत्तरतो रक्ष ओं विलि विलि मिलि मिलि गरुडि गरुडि गौरीगान्धारीविषमोहविषमविषमां महोहयतु स्वाहा दक्षिणतो रक्ष मां पश्य सर्वभूतभयोपद्रवेभ्यो रक्ष रक्ष जय जय विजय तेन हीयते रिपुत्रासाहङ्कृतवाद्यतो भयनुदभयतोऽभयं दिशतुच्युतं ।
तदुदरमखिलं विशन्तु युगपरिवर्तसहस्रसंख्येयोऽस्तंहंसमिव प्रविशन्ति रश्मयः ।
वासुदेवसङ्कर्षणप्रद्युम्नाश्चानिरुद्धकः ।
सर्वज्वरान्ममघ्नन्तु विष्णुर्नारायणो हरिः

anādyanta jagadbīja padmanābha namo'stu te |
oṃ kālāya svāhā | oṃ kālapuruṣāya svāhā | oṃ kṛṣṇāya svāhā |
oṃ kṛṣṇarūpāya svāhā | oṃ caṇḍāya svāhā | oṃ caṇḍarūpāya svāhā |
oṃ pracaṇḍāya svāhā | oṃ pracaṇarūpāya svāhā | oṃ sarvāya svāhā |
oṃ sarvarūpāya svāhā | oṃ namo bhuvaneśāya trilokadhātre iha viṭi siviṭi siviṭi svāhā | oṃ namaḥ ayokhetaye ye ye saṃjñāpaya daityadānavayakṣarākṣasabhūtapiśācakūṣmāṇḍāntāpasmārakacchardanaduddharrāṇāmekāhikadvyāhikatryāhikacāturthikamauhūrtikadinajvararātrijvarasandhyājvarasarvajvarādīnāṃ lūtākīṭakaṇṭakapūtanābhujaṅgasthāvarajaṅgamaviṣādī nāmidaṃ śarīraṃ mama pathyaṃ tvaṃ kuru sphuṭa sphuṭa sphuṭa prakoṭa laphaṭa vikaṭadaṃṣṭra pūrvato rakṣatu oṃ hai hai hai hai dinakarasahasrakālasamāhato jaya paścimato rakṣa oṃ nivi nivi pradīptajvalanajvālākāra mahākapila uttarato rakṣa oṃ vili vili mili mili garuḍi garuḍi gaurīgāndhārīviṣamohaviṣamaviṣamāṃ mahohayatu svāhā dakṣiṇato rakṣa māṃ paśya sarvabhūtabhayopadravebhyo rakṣa rakṣa jaya jaya vijaya tena hīyate riputrāsāhaṅkṛtavādyato bhayanudabhayato'bhayaṃ diśatucyutaṃ |
tadudaramakhilaṃ viśantu yugaparivartasahasrasaṃkhyeyo'staṃhaṃsamiva praviśanti raśmayaḥ |
vāsudevasaṅkarṣaṇapradyumnāścāniruddhakaḥ |
sarvajvarānmamaghnantu viṣṇurnārāyaṇo hariḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)