पूर्व खण्ड — आचार काण्ड

अध्याय 130: सूर्य के लिए सप्तमी व्रत

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे सप्तमीव्रतनिरूपणं नाम त्रिंशोत्तरशततमोऽध्यायः ॥

8 श्लोक · 130 में से 241

इस अध्याय में क्या होता है

सूर्य के लिए सप्तमी व्रत

ब्रह्मा कहते हैं कि भाद्रपद में कार्तिकेय की पूजा होती है, और उस समय का स्नान-दान अक्षय होता है। सप्तमी को ब्राह्मणों को भोजन कराकर ओं खखोल्काय मन्त्र से रवि की पूजा की जाती है, और अष्टमी को मिर्च चखकर पारण करने से स्वर्ग मिलता है। सप्तमी को स्नान करके दिवाकर की पूजा कर ब्राह्मणों को फल दिए जाते हैं। दूसरे रूप में ब्राह्मणों को खीर खिलाकर दक्षिणा दी जाती है और व्रती स्वयं केवल दूध पीता है। धन और पुत्र चाहने वाला भात छोड़ता है; वायु पर रहकर विजय सप्तमी साधी जाती है। अन्तिम श्लोक सातों सप्तमियों में वर्जित वस्तुएँ बताता है: गेहूँ, उड़द, जौ, काँसे का पात्र, मधु, मैथुन, मद्य, मांस, उबटन, अंजन और तिल।

ब्रह्मोवाच

130.1

एवं भाद्रपदे मासि कार्तिकेयं प्रपूयेत् ।
स्नानदानादिकं सर्वमस्यामक्षय्यमुच्यते

evaṃ bhādrapade māsi kārtikeyaṃ prapūyet |
snānadānādikaṃ sarvamasyāmakṣayyamucyate

130.2

सप्तम्यां प्राशयेच्चपि भोज्यं विप्रान्रविं यजेत् ।
ओं खखोल्कायमृतत्वं
प्रियसङ्गमो भव सद स्वाहा

saptamyāṃ prāśayeccapi bhojyaṃ viprānraviṃ yajet |
oṃ khakholkāyamṛtatvaṃ
priyasaṅgamo bhava sada svāhā

130.3

अष्टम्यां पारणं कुर्यान्मरीचं प्राश्य स्वर्गभाक्
सप्तम्यां नियतः स्नात्वा पूजयित्वा दिवाकरम्

aṣṭamyāṃ pāraṇaṃ kuryānmarīcaṃ prāśya svargabhāk
saptamyāṃ niyataḥ snātvā pūjayitvā divākaram

130.4

दद्यात्फलानि विप्रेभ्यो मार्तण्डः प्रीयतामिति ।
खर्जूरं नारिकेलं वा प्राशयेन्मातुलुङ्गकम्

dadyātphalāni viprebhyo mārtaṇḍaḥ prīyatāmiti |
kharjūraṃ nārikelaṃ vā prāśayenmātuluṅgakam

130.5

सर्वे भवन्तु सफला मम कामाः समन्ततः ।
संपूज्य देवं सप्तम्यां पायसेनाथ भोजयेत्

sarve bhavantu saphalā mama kāmāḥ samantataḥ |
saṃpūjya devaṃ saptamyāṃ pāyasenātha bhojayet

130.6

विप्रांश्च दक्षिणां दत्त्वा स्वयं चाथ पयः पिबेत् ।
भक्ष्यं चोष्यं तथा लेह्यं ओदनं चेति कीर्तितम्

viprāṃśca dakṣiṇāṃ dattvā svayaṃ cātha payaḥ pibet |
bhakṣyaṃ coṣyaṃ tathā lehyaṃ odanaṃ ceti kīrtitam

130.7

धनपुत्रादिकामस्तु त्यजेदेतदनोदनः
वाय्वाशी विजयेत्क्षुच्च कुर्याद्विजयसप्तमीम् ।
अद्यादर्कं च कामेच्छुरुपवासे तरेन्मदम्

dhanaputrādikāmastu tyajedetadanodanaḥ
vāyvāśī vijayetkṣucca kuryādvijayasaptamīm |
adyādarkaṃ ca kāmecchurupavāse tarenmadam

130.8

गोधूममाषयवषष्टिककांस्यपात्रं पाषाणपिष्टमधुमैषुनमद्यमांसम् ।
अभ्यञ्जनाञ्जनतिलांश्च विवर्जयेद्यः तस्येषितं भवति सप्तसु सप्तमीषु

godhūmamāṣayavaṣaṣṭikakāṃsyapātraṃ pāṣāṇapiṣṭamadhumaiṣunamadyamāṃsam |
abhyañjanāñjanatilāṃśca vivarjayedyaḥ tasyeṣitaṃ bhavati saptasu saptamīṣu

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)