अध्याय 47: भ्रमरगीत और उद्धव द्वारा गोपियों की वन्दना

तं वीक्ष्य कृषानुचरं व्रजस्त्रियः
प्रलम्बबाहुं नवकञ्जलोचनम् ।
पीताम्बरं पुष्करमालिनं लसन्
मुखारविन्दं परिमृष्टकुण्डलम्

taṃ vīkṣya kṛṣānucaraṃ vrajastriyaḥ
pralambabāhuṃ navakañjalocanam |
pītāmbaraṃ puṣkaramālinaṃ lasan
mukhāravindaṃ parimṛṣṭakuṇḍalam

सुविस्मिताः कोऽयमपीव्यदर्शनः
कुतश्च कस्याच्युतवेषभूषणः ।
इति स्म सर्वाः परिवव्रुरुत्सुकास्
तमुत्तमःश्लोकपदाम्बुजाश्रयम्

suvismitāḥ ko'yamapīvyadarśanaḥ
kutaśca kasyācyutaveṣabhūṣaṇaḥ |
iti sma sarvāḥ parivavrurutsukās
tamuttamaḥślokapadāmbujāśrayam

तं प्रश्रयेणावनताः सुसत्कृतं सव्रीडहासेक्षणसूनृतादिभिः ।
रहस्यपृच्छन्नुपविष्टमासने विज्ञाय सन्देशहरं रमापतेः

taṃ praśrayeṇāvanatāḥ susatkṛtaṃ savrīḍahāsekṣaṇasūnṛtādibhiḥ |
rahasyapṛcchannupaviṣṭamāsane vijñāya sandeśaharaṃ ramāpateḥ

जानीमस्त्वां यदुपतेः पार्षदं समुपागतम् ।
भर्त्रेह प्रेषितः पित्रोर्भवान्प्रियचिकीर्षया

jānīmastvāṃ yadupateḥ pārṣadaṃ samupāgatam |
bhartreha preṣitaḥ pitrorbhavānpriyacikīrṣayā

अन्यथा गोव्रजे तस्य स्मरणीयं न चक्ष्महे ।
स्नेहानुबन्धो बन्धूनां मुनेरपि सुदुस्त्यजः

anyathā govraje tasya smaraṇīyaṃ na cakṣmahe |
snehānubandho bandhūnāṃ munerapi sudustyajaḥ

अन्येष्वर्थकृता मैत्री यावदर्थविडम्बनम् ।
पुम्भिः स्त्रीषु कृता यद्वत्सुमनःस्विव षट्पदैः

anyeṣvarthakṛtā maitrī yāvadarthaviḍambanam |
pumbhiḥ strīṣu kṛtā yadvatsumanaḥsviva ṣaṭpadaiḥ

निःस्वं त्यजन्ति गणिका अकल्पं नृपतिं प्रजाः ।
अधीतविद्या आचार्यमृत्विजो दत्तदक्षिणम्

niḥsvaṃ tyajanti gaṇikā akalpaṃ nṛpatiṃ prajāḥ |
adhītavidyā ācāryamṛtvijo dattadakṣiṇam

खगा वीतफलं वृक्षं भुक्त्वा चातिथयो गृहम् ।
दग्धं मृगास्तथारण्यं जारा भुक्त्वा रतां स्त्रियम्

khagā vītaphalaṃ vṛkṣaṃ bhuktvā cātithayo gṛham |
dagdhaṃ mṛgāstathāraṇyaṃ jārā bhuktvā ratāṃ striyam

इति गोप्यो हि गोविन्दे गतवाक्कायमानसाः ।
कृष्णदूते समायाते उद्धवे त्यक्तलौकिकाः

iti gopyo hi govinde gatavākkāyamānasāḥ |
kṛṣṇadūte samāyāte uddhave tyaktalaukikāḥ

गायन्त्यः प्रीयकर्माणि रुदन्त्यश्च गतह्रियः ।
तस्य संस्मृत्य संस्मृत्य यानि कैशोरबाल्ययोः

gāyantyaḥ prīyakarmāṇi rudantyaśca gatahriyaḥ |
tasya saṃsmṛtya saṃsmṛtya yāni kaiśorabālyayoḥ

काचिन्मधुकरं दृष्ट्वा ध्यायन्ती कृष्णसङ्गमम् ।
प्रियप्रस्थापितं दूतं कल्पयित्वेदमब्रवीत्

kācinmadhukaraṃ dṛṣṭvā dhyāyantī kṛṣṇasaṅgamam |
priyaprasthāpitaṃ dūtaṃ kalpayitvedamabravīt

मधुप कितवबन्धो मा स्पृशङ्घ्रिं सपत्न्याः ।
कुचविलुलितमालाकुङ्कुमश्मश्रुभिर्नः ।
वहतु मधुपतिस्तन्मानिनीनां प्रसादं ।
यदुसदसि विडम्ब्यं यस्य दूतस्त्वमीदृक्

madhupa kitavabandho mā spṛśaṅghriṃ sapatnyāḥ |
kucavilulitamālākuṅkumaśmaśrubhirnaḥ |
vahatu madhupatistanmāninīnāṃ prasādaṃ |
yadusadasi viḍambyaṃ yasya dūtastvamīdṛk

सकृदधरसुधां स्वां मोहिनीं पाययित्वा ।
सुमनस इव सद्यस्तत्यजेऽस्मान्भवादृक् ।
परिचरति कथं तत्पादपद्मं नु पद्मा ।
ह्यपि बत हृतचेता ह्युत्तमःश्लोकजल्पैः

sakṛdadharasudhāṃ svāṃ mohinīṃ pāyayitvā |
sumanasa iva sadyastatyaje'smānbhavādṛk |
paricarati kathaṃ tatpādapadmaṃ nu padmā |
hyapi bata hṛtacetā hyuttamaḥślokajalpaiḥ

किमिह बहु षडङ्घ्रे गायसि त्वं यदूनाम् ।
अधिपतिमगृहाणामग्रतो नः पुराणम् ।
विजयसखसखीनां गीयतां तत्प्रसङ्गः ।
क्षपितकुचरुजस्ते कल्पयन्तीष्टमिष्टाः

kimiha bahu ṣaḍaṅghre gāyasi tvaṃ yadūnām |
adhipatimagṛhāṇāmagrato naḥ purāṇam |
vijayasakhasakhīnāṃ gīyatāṃ tatprasaṅgaḥ |
kṣapitakucarujaste kalpayantīṣṭamiṣṭāḥ

दिवि भुवि च रसायां काः स्त्रियस्तद्दुरापाः ।
कपटरुचिरहासभ्रूविजृम्भस्य याः स्युः ।
चरणरज उपास्ते यस्य भूतिर्वयं का ।
अपि च कृपणपक्षे ह्युत्तमश्लोकशब्दः

divi bhuvi ca rasāyāṃ kāḥ striyastaddurāpāḥ |
kapaṭarucirahāsabhrūvijṛmbhasya yāḥ syuḥ |
caraṇaraja upāste yasya bhūtirvayaṃ kā |
api ca kṛpaṇapakṣe hyuttamaślokaśabdaḥ

विसृज शिरसि पादं वेद्म्यहं चाटुकारैर् ।
अनुनयविदुषस्तेऽभ्येत्य दौत्यैर्मुकुन्दात् ।
स्वकृत इह विसृष्टापत्यपत्यन्यलोका ।
व्यसृजदकृतचेताः किं नु सन्धेयमस्मिन्

visṛja śirasi pādaṃ vedmyahaṃ cāṭukārair |
anunayaviduṣaste'bhyetya dautyairmukundāt |
svakṛta iha visṛṣṭāpatyapatyanyalokā |
vyasṛjadakṛtacetāḥ kiṃ nu sandheyamasmin

मृगयुरिव कपीन्द्रं विव्यधे लुब्धधर्मा ।
स्त्रियमकृत विरूपां स्त्रीजितः कामयानाम् ।
बलिमपि बलिमत्त्वावेष्टयद्ध्वाङ्क्षवद्यस् ।
तदलमसितसख्यैर्दुस्त्यजस्तत्कथार्थः

mṛgayuriva kapīndraṃ vivyadhe lubdhadharmā |
striyamakṛta virūpāṃ strījitaḥ kāmayānām |
balimapi balimattvāveṣṭayaddhvāṅkṣavadyas |
tadalamasitasakhyairdustyajastatkathārthaḥ

यदनुचरितलीलाकर्णपीयूषविप्रुट् ।
सकृददनविधूतद्वन्द्वधर्मा विनष्टाः ।
सपदि गृहकुटुम्बं दीनमुत्सृज्य दीना ।
बहव इह विहङ्गा भिक्षुचर्यां चरन्ति

yadanucaritalīlākarṇapīyūṣavipruṭ |
sakṛdadanavidhūtadvandvadharmā vinaṣṭāḥ |
sapadi gṛhakuṭumbaṃ dīnamutsṛjya dīnā |
bahava iha vihaṅgā bhikṣucaryāṃ caranti

वयमृतमिव जिह्मव्याहृतं श्रद्दधानाः ।
कुलिकरुतमिवाज्ञाः कृष्णवध्वो हरिण्यः ।
ददृशुरसकृदेतत्तन्नखस्पर्शतीव्र ।
स्मररुज उपमन्त्रिन्भण्यतामन्यवार्ता

vayamṛtamiva jihmavyāhṛtaṃ śraddadhānāḥ |
kulikarutamivājñāḥ kṛṣṇavadhvo hariṇyaḥ |
dadṛśurasakṛdetattannakhasparśatīvra |
smararuja upamantrinbhaṇyatāmanyavārtā

प्रियसख पुनरागाः प्रेयसा प्रेषितः किं ।
वरय किमनुरुन्धे माननीयोऽसि मेऽङ्ग ।
नयसि कथमिहास्मान्दुस्त्यजद्वन्द्वपार्श्वं ।
सततमुरसि सौम्य श्रीर्वधूः साकमास्ते

priyasakha punarāgāḥ preyasā preṣitaḥ kiṃ |
varaya kimanurundhe mānanīyo'si me'ṅga |
nayasi kathamihāsmāndustyajadvandvapārśvaṃ |
satatamurasi saumya śrīrvadhūḥ sākamāste

अपि बत मधुपुर्यामार्यपुत्रोऽधुनास्ते ।
स्मरति स पितृगेहान्सौम्य बन्धूंश्च गोपान् ।
क्वचिदपि स कथा नः किङ्करीणां गृणीते ।
भुजमगुरुसुगन्धं मूर्ध्न्यधास्यत्कदा नु

api bata madhupuryāmāryaputro'dhunāste |
smarati sa pitṛgehānsaumya bandhūṃśca gopān |
kvacidapi sa kathā naḥ kiṅkarīṇāṃ gṛṇīte |
bhujamagurusugandhaṃ mūrdhnyadhāsyatkadā nu

अथोद्धवो निशम्यैवं कृष्णदर्शनलालसाः ।
सान्त्वयन्प्रियसन्देशैर्गोपीरिदमभाषत

athoddhavo niśamyaivaṃ kṛṣṇadarśanalālasāḥ |
sāntvayanpriyasandeśairgopīridamabhāṣata

अहो यूयं स्म पूर्णार्था भवत्यो लोकपूजिताः ।
वासुदेवे भगवति यासामित्यर्पितं मनः

aho yūyaṃ sma pūrṇārthā bhavatyo lokapūjitāḥ |
vāsudeve bhagavati yāsāmityarpitaṃ manaḥ

दानव्रततपोहोम जपस्वाध्यायसंयमैः ।
श्रेयोभिर्विविधैश्चान्यैः कृष्णे भक्तिर्हि साध्यते

dānavratatapohoma japasvādhyāyasaṃyamaiḥ |
śreyobhirvividhaiścānyaiḥ kṛṣṇe bhaktirhi sādhyate

भगवत्युत्तमःश्लोके भवतीभिरनुत्तमा ।
भक्तिः प्रवर्तिता दिष्ट्या मुनीनामपि दुर्लभा

bhagavatyuttamaḥśloke bhavatībhiranuttamā |
bhaktiḥ pravartitā diṣṭyā munīnāmapi durlabhā

दिष्ट्या पुत्रान्पतीन्देहान्स्वजनान्भवनानि च ।
हित्वावृणीत यूयं यत्कृष्णाख्यं पुरुषं परम्

diṣṭyā putrānpatīndehānsvajanānbhavanāni ca |
hitvāvṛṇīta yūyaṃ yatkṛṣṇākhyaṃ puruṣaṃ param

सर्वात्मभावोऽधिकृतो भवतीनामधोक्षजे ।
विरहेण महाभागा महान्मेऽनुग्रहः कृतः

sarvātmabhāvo'dhikṛto bhavatīnāmadhokṣaje |
viraheṇa mahābhāgā mahānme'nugrahaḥ kṛtaḥ

श्रूयतां प्रियसन्देशो भवतीनां सुखावहः ।
यमादायागतो भद्रा अहं भर्तू रहस्करः

śrūyatāṃ priyasandeśo bhavatīnāṃ sukhāvahaḥ |
yamādāyāgato bhadrā ahaṃ bhartū rahaskaraḥ

भवतीनां वियोगो मे न हि सर्वात्मना क्वचित् ।
यथा भूतानि भूतेषु खं वाय्वग्निर्जलं मही ।
तथाहं च मनःप्राण भूतेन्द्रियगुणाश्रयः

bhavatīnāṃ viyogo me na hi sarvātmanā kvacit |
yathā bhūtāni bhūteṣu khaṃ vāyvagnirjalaṃ mahī |
tathāhaṃ ca manaḥprāṇa bhūtendriyaguṇāśrayaḥ

आत्मन्येवात्मनात्मानं सृजे हन्म्यनुपालये ।
आत्ममायानुभावेन भूतेन्द्रियगुणात्मना

ātmanyevātmanātmānaṃ sṛje hanmyanupālaye |
ātmamāyānubhāvena bhūtendriyaguṇātmanā

आत्मा ज्ञानमयः शुद्धो व्यतिरिक्तोऽगुणान्वयः ।
सुषुप्तिस्वप्नजाग्रद्भिर्मायावृत्तिभिरीयते

ātmā jñānamayaḥ śuddho vyatirikto'guṇānvayaḥ |
suṣuptisvapnajāgradbhirmāyāvṛttibhirīyate

येनेन्द्रियार्थान्ध्यायेत मृषा स्वप्नवदुत्थितः ।
तन्निरुन्ध्यादिन्द्रियाणि विनिद्रः प्रत्यपद्यत

yenendriyārthāndhyāyeta mṛṣā svapnavadutthitaḥ |
tannirundhyādindriyāṇi vinidraḥ pratyapadyata

एतदन्तः समाम्नायो योगः साङ्ख्यं मनीषिणाम् ।
त्यागस्तपो दमः सत्यं समुद्रान्ता इवापगाः

etadantaḥ samāmnāyo yogaḥ sāṅkhyaṃ manīṣiṇām |
tyāgastapo damaḥ satyaṃ samudrāntā ivāpagāḥ

यत्त्वहं भवतीनां वै दूरे वर्ते प्रियो दृशाम् ।
मनसः सन्निकर्षार्थं मदनुध्यानकाम्यया

yattvahaṃ bhavatīnāṃ vai dūre varte priyo dṛśām |
manasaḥ sannikarṣārthaṃ madanudhyānakāmyayā

यथा दूरचरे प्रेष्ठे मन आविश्य वर्तते ।
स्त्रीणां च न तथा चेतः सन्निकृष्टेऽक्षिगोचरे

yathā dūracare preṣṭhe mana āviśya vartate |
strīṇāṃ ca na tathā cetaḥ sannikṛṣṭe'kṣigocare

मय्यावेश्य मनः कृत्स्नं विमुक्ताशेषवृत्ति यत् ।
अनुस्मरन्त्यो मां नित्यमचिरान्मामुपैष्यथ

mayyāveśya manaḥ kṛtsnaṃ vimuktāśeṣavṛtti yat |
anusmarantyo māṃ nityamacirānmāmupaiṣyatha

या मया क्रीडता रात्र्यां वनेऽस्मिन्व्रज आस्थिताः ।
अलब्धरासाः कल्याण्यो मापुर्मद्वीर्यचिन्तया

yā mayā krīḍatā rātryāṃ vane'sminvraja āsthitāḥ |
alabdharāsāḥ kalyāṇyo māpurmadvīryacintayā

एवं प्रियतमादिष्टमाकर्ण्य व्रजयोषितः ।
ता ऊचुरुद्धवं प्रीतास्तत्सन्देशागतस्मृतीः

evaṃ priyatamādiṣṭamākarṇya vrajayoṣitaḥ |
tā ūcuruddhavaṃ prītāstatsandeśāgatasmṛtīḥ

दिष्ट्याहितो हतः कंसो यदूनां सानुगोऽघकृत् ।
दिष्ट्याप्तैर्लब्धसर्वार्थैः कुशल्यास्तेऽच्युतोऽधुना

diṣṭyāhito hataḥ kaṃso yadūnāṃ sānugo'ghakṛt |
diṣṭyāptairlabdhasarvārthaiḥ kuśalyāste'cyuto'dhunā

कच्चिद्गदाग्रजः सौम्य करोति पुरयोषिताम् ।
प्रीतिं नः स्निग्धसव्रीड हासोदारेक्षणार्चितः

kaccidgadāgrajaḥ saumya karoti purayoṣitām |
prītiṃ naḥ snigdhasavrīḍa hāsodārekṣaṇārcitaḥ

कथं रतिविशेषज्ञः प्रियश्च पुरयोषिताम् ।
नानुबध्येत तद्वाक्यैर्विभ्रमैश्चानुभाजितः

kathaṃ rativiśeṣajñaḥ priyaśca purayoṣitām |
nānubadhyeta tadvākyairvibhramaiścānubhājitaḥ

अपि स्मरति नः साधो गोविन्दः प्रस्तुते क्वचित् ।
गोष्ठिमध्ये पुरस्त्रीणाम्ग्राम्याः स्वैरकथान्तरे

api smarati naḥ sādho govindaḥ prastute kvacit |
goṣṭhimadhye purastrīṇāmgrāmyāḥ svairakathāntare

ताः किं निशाः स्मरति यासु तदा प्रियाभिर् ।
वृन्दावने कुमुदकुन्दशशाङ्करम्ये ।
रेमे क्वणच्चरणनूपुररासगोष्ठ्याम् ।
अस्माभिरीडितमनोज्ञकथः कदाचित्

tāḥ kiṃ niśāḥ smarati yāsu tadā priyābhir |
vṛndāvane kumudakundaśaśāṅkaramye |
reme kvaṇaccaraṇanūpurarāsagoṣṭhyām |
asmābhirīḍitamanojñakathaḥ kadācit

अप्येष्यतीह दाशार्हस्तप्ताः स्वकृतया शुचा ।
सञ्जीवयन्नु नो गात्रैर्यथेन्द्रो वनमम्बुदैः

apyeṣyatīha dāśārhastaptāḥ svakṛtayā śucā |
sañjīvayannu no gātrairyathendro vanamambudaiḥ

कस्मात्कृष्ण इहायाति प्राप्तराज्यो हताहितः ।
नरेन्द्र कन्या उद्वाह्य प्रीतः सर्वसुहृद्वृतः

kasmātkṛṣṇa ihāyāti prāptarājyo hatāhitaḥ |
narendra kanyā udvāhya prītaḥ sarvasuhṛdvṛtaḥ

किमस्माभिर्वनौकोभिरन्याभिर्वा महात्मनः ।
श्रीपतेराप्तकामस्य क्रियेतार्थः कृतात्मनः

kimasmābhirvanaukobhiranyābhirvā mahātmanaḥ |
śrīpaterāptakāmasya kriyetārthaḥ kṛtātmanaḥ

परं सौख्यं हि नैराश्यं स्वैरिण्यप्याह पिङ्गला ।
तज्जानतीनां नः कृष्णे तथाप्याशा दुरत्यया

paraṃ saukhyaṃ hi nairāśyaṃ svairiṇyapyāha piṅgalā |
tajjānatīnāṃ naḥ kṛṣṇe tathāpyāśā duratyayā

क उत्सहेत सन्त्यक्तुमुत्तमःश्लोकसंविदम् ।
अनिच्छतोऽपि यस्य श्रीरङ्गान्न च्यवते क्वचित्

ka utsaheta santyaktumuttamaḥślokasaṃvidam |
anicchato'pi yasya śrīraṅgānna cyavate kvacit

सरिच्छैलवनोद्देशा गावो वेणुरवा इमे ।
सङ्कर्षणसहायेन कृष्णेनाचरिताः प्रभो

saricchailavanoddeśā gāvo veṇuravā ime |
saṅkarṣaṇasahāyena kṛṣṇenācaritāḥ prabho

पुनः पुनः स्मारयन्ति नन्दगोपसुतं बत ।
श्रीनिकेतैस्तत्पदकैर्विस्मर्तुं नैव शक्नुमः

punaḥ punaḥ smārayanti nandagopasutaṃ bata |
śrīniketaistatpadakairvismartuṃ naiva śaknumaḥ

गत्या ललितयोदार हासलीलावलोकनैः ।
माध्व्या गिरा हृतधियः कथं तं विस्मराम हे

gatyā lalitayodāra hāsalīlāvalokanaiḥ |
mādhvyā girā hṛtadhiyaḥ kathaṃ taṃ vismarāma he

हे नाथ हे रमानाथ व्रजनाथार्तिनाशन ।
मग्नमुद्धर गोविन्द गोकुलं वृजिनार्णवात्

he nātha he ramānātha vrajanāthārtināśana |
magnamuddhara govinda gokulaṃ vṛjinārṇavāt

ततस्ताः कृष्णसन्देशैर्व्यपेतविरहज्वराः ।
उद्धवं पूजयांचक्रुर्ज्ञात्वात्मानमधोक्षजम्

tatastāḥ kṛṣṇasandeśairvyapetavirahajvarāḥ |
uddhavaṃ pūjayāṃcakrurjñātvātmānamadhokṣajam

उवास कतिचिन्मासान्गोपीनां विनुदन्शुचः ।
कृष्णलीलाकथां गायन्रमयामास गोकुलम्

uvāsa katicinmāsāngopīnāṃ vinudanśucaḥ |
kṛṣṇalīlākathāṃ gāyanramayāmāsa gokulam

यावन्त्यहानि नन्दस्य व्रजेऽवात्सीत्स उद्धवः ।
व्रजौकसां क्षणप्रायाण्यासन्कृष्णस्य वार्तया

yāvantyahāni nandasya vraje'vātsītsa uddhavaḥ |
vrajaukasāṃ kṣaṇaprāyāṇyāsankṛṣṇasya vārtayā

सरिद्वनगिरिद्रो णीर्वीक्षन्कुसुमितान्द्रु मान् ।
कृष्णं संस्मारयन्रेमे हरिदासो व्रजौकसाम्

saridvanagiridro ṇīrvīkṣankusumitāndru mān |
kṛṣṇaṃ saṃsmārayanreme haridāso vrajaukasām

दृष्ट्वैवमादि गोपीनां कृष्णावेशात्मविक्लवम् ।
उद्धवः परमप्रीतस्ता नमस्यन्निदं जगौ

dṛṣṭvaivamādi gopīnāṃ kṛṣṇāveśātmaviklavam |
uddhavaḥ paramaprītastā namasyannidaṃ jagau

एताः परं तनुभृतो भुवि गोपवध्वो ।
गोविन्द एव निखिलात्मनि रूढभावाः ।
वाञ्छन्ति यद्भवभियो मुनयो वयं च ।
किं ब्रह्मजन्मभिरनन्तकथारसस्य

etāḥ paraṃ tanubhṛto bhuvi gopavadhvo |
govinda eva nikhilātmani rūḍhabhāvāḥ |
vāñchanti yadbhavabhiyo munayo vayaṃ ca |
kiṃ brahmajanmabhiranantakathārasasya

क्वेमाः स्त्रियो वनचरीर्व्यभिचारदुष्टाः ।
कृष्णे क्व चैष परमात्मनि रूढभावः ।
नन्वीश्वरोऽनुभजतोऽविदुषोऽपि साक्षाच् ।
छ्रेयस्तनोत्यगदराज इवोपयुक्तः

kvemāḥ striyo vanacarīrvyabhicāraduṣṭāḥ |
kṛṣṇe kva caiṣa paramātmani rūḍhabhāvaḥ |
nanvīśvaro'nubhajato'viduṣo'pi sākṣāc |
chreyastanotyagadarāja ivopayuktaḥ

नायं श्रियोऽङ्ग उ नितान्तरतेः प्रसादः ।
स्वर्योषितां नलिनगन्धरुचां कुतोऽन्याः ।
रासोत्सवेऽस्य भुजदण्डगृहीतकण्ठ ।
लब्धाशिषां य उदगाद्व्रजवल्लभीनाम्

nāyaṃ śriyo'ṅga u nitāntarateḥ prasādaḥ |
svaryoṣitāṃ nalinagandharucāṃ kuto'nyāḥ |
rāsotsave'sya bhujadaṇḍagṛhītakaṇṭha |
labdhāśiṣāṃ ya udagādvrajavallabhīnām

आसामहो चरणरेणुजुषामहं स्यां ।
वृन्दावने किमपि गुल्मलतौषधीनाम् ।
या दुस्त्यजं स्वजनमार्यपथं च हित्वा ।
भेजुर्मुकुन्दपदवीं श्रुतिभिर्विमृग्याम्

āsāmaho caraṇareṇujuṣāmahaṃ syāṃ |
vṛndāvane kimapi gulmalatauṣadhīnām |
yā dustyajaṃ svajanamāryapathaṃ ca hitvā |
bhejurmukundapadavīṃ śrutibhirvimṛgyām

या वै श्रियार्चितमजादिभिराप्तकामैर् ।
योगेश्वरैरपि यदात्मनि रासगोष्ठ्याम् ।
कृष्णस्य तद्भगवतः चरणारविन्दं ।
न्यस्तं स्तनेषु विजहुः परिरभ्य तापम्

yā vai śriyārcitamajādibhirāptakāmair |
yogeśvarairapi yadātmani rāsagoṣṭhyām |
kṛṣṇasya tadbhagavataḥ caraṇāravindaṃ |
nyastaṃ staneṣu vijahuḥ parirabhya tāpam

वन्दे नन्दव्रजस्त्रीणां पादरेणुमभीक्ष्णशः ।
यासां हरिकथोद्गीतं पुनाति भुवनत्रयम्

vande nandavrajastrīṇāṃ pādareṇumabhīkṣṇaśaḥ |
yāsāṃ harikathodgītaṃ punāti bhuvanatrayam

अथ गोपीरनुज्ञाप्य यशोदां नन्दमेव च ।
गोपानामन्त्र्य दाशार्हो यास्यन्नारुरुहे रथम्

atha gopīranujñāpya yaśodāṃ nandameva ca |
gopānāmantrya dāśārho yāsyannāruruhe ratham

तं निर्गतं समासाद्य नानोपायनपाणयः ।
नन्दादयोऽनुरागेण प्रावोचन्नश्रुलोचनाः

taṃ nirgataṃ samāsādya nānopāyanapāṇayaḥ |
nandādayo'nurāgeṇa prāvocannaśrulocanāḥ

मनसो वृत्तयो नः स्युः कृष्ण पादाम्बुजाश्रयाः ।
वाचोऽभिधायिनीर्नाम्नां कायस्तत्प्रह्वणादिषु

manaso vṛttayo naḥ syuḥ kṛṣṇa pādāmbujāśrayāḥ |
vāco'bhidhāyinīrnāmnāṃ kāyastatprahvaṇādiṣu

कर्मभिर्भ्राम्यमाणानां यत्र क्वापीश्वरेच्छया ।
मङ्गलाचरितैर्दानै रतिर्नः कृष्ण ईश्वरे

karmabhirbhrāmyamāṇānāṃ yatra kvāpīśvarecchayā |
maṅgalācaritairdānai ratirnaḥ kṛṣṇa īśvare

एवं सभाजितो गोपैः कृष्णभक्त्या नराधिप ।
उद्धवः पुनरागच्छन्मथुरां कृष्णपालिताम्

evaṃ sabhājito gopaiḥ kṛṣṇabhaktyā narādhipa |
uddhavaḥ punarāgacchanmathurāṃ kṛṣṇapālitām

कृष्णाय प्रणिपत्याह भक्त्युद्रे कं व्रजौकसाम् ।
वसुदेवाय रामाय राज्ञे चोपायनान्यदात्

kṛṣṇāya praṇipatyāha bhaktyudre kaṃ vrajaukasām |
vasudevāya rāmāya rājñe copāyanānyadāt