साधु पृष्टं महाभाग त्वया भागवतोत्तम ।
यन्नूतनयसीशस्य श्रृण्वन्नपि कथां मुहुः
sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāga tvayā bhāgavatottama |
yannūtanayasīśasya śrṛṇvannapi kathāṃ muhuḥ
इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां दशमस्कन्धे पूर्वार्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥
64 श्लोक · 13 में से 90
यमुना के तट पर ग्वालबाल कृष्ण को घेरकर कलेवा करते हैं; वे बीच में हाथ में कौर लिए बैठे हैं। बछड़े दूर चले जाते हैं, कृष्ण उन्हें ढूँढने जाते हैं। उनकी महिमा और देखने की इच्छा से ब्रह्मा बछड़ों को, फिर बालकों को छिपा देते हैं। कृष्ण सब जानते हैं और स्वयं ही हर बछड़ा और हर बालक बन जाते हैं और व्रज लौट आते हैं। एक वर्ष तक माताएँ और गौएँ अपने बच्चों को नए प्रेम से दुलारती हैं। बलराम को सन्देह होता है और कृष्ण उन्हें बताते हैं। अपने एक क्षण के बाद ब्रह्मा लौटते हैं, बालकों के दो समूह देखते हैं, फिर सबको चतुर्भुज विष्णु रूप में पूजित देखते हैं। चकित होकर वे कृष्ण के चरणों में गिरते हैं।
श्रीशुक उवाच
साधु पृष्टं महाभाग त्वया भागवतोत्तम ।
यन्नूतनयसीशस्य श्रृण्वन्नपि कथां मुहुः
sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāga tvayā bhāgavatottama |
yannūtanayasīśasya śrṛṇvannapi kathāṃ muhuḥ
सतामयं सारभृतां निसर्गो
यदर्थवाणी श्रुतिचेतसामपि ।
प्रतिक्षणं नव्यवदच्युतस्य यत्
स्त्रिया विटानामिव साधु वार्ता
satāmayaṃ sārabhṛtāṃ nisargo
yadarthavāṇī śruticetasāmapi |
pratikṣaṇaṃ navyavadacyutasya yat
striyā viṭānāmiva sādhu vārtā
श्रृणुष्वावहितो राजन् अपि गुह्यं वदामि ते ।
ब्रूयुः स्निग्धस्य शिष्यस्य गुरवो गुह्यमप्युत
śrṛṇuṣvāvahito rājan api guhyaṃ vadāmi te |
brūyuḥ snigdhasya śiṣyasya guravo guhyamapyuta
तथा अघवदनान्मृत्यो रक्षित्वा वत्सपालकान् ।
सरित्पुलिनमानीय भगवान् इदमब्रवीत्
tathā aghavadanānmṛtyo rakṣitvā vatsapālakān |
saritpulinamānīya bhagavān idamabravīt
अहोऽतिरम्यं पुलिनं वयस्याः
स्वकेलिसम्पन् मृदुलाच्छबालुकम् ।
स्फुटत्सरोगन्ध हृतालिपत्रिक
ध्वनिप्रतिध्वानलसद् द्रुमाकुलम्
aho'tiramyaṃ pulinaṃ vayasyāḥ
svakelisampan mṛdulācchabālukam |
sphuṭatsarogandha hṛtālipatrika
dhvanipratidhvānalasad drumākulam
अत्र भोक्तव्यमस्माभिः दिवारूढं क्षुधार्दिताः ।
वत्साः समीपेऽपः पीत्वा चरन्तु शनकैस्तृणम्
atra bhoktavyamasmābhiḥ divārūḍhaṃ kṣudhārditāḥ |
vatsāḥ samīpe'paḥ pītvā carantu śanakaistṛṇam
तथेति पाययित्वार्भा वत्सानारुध्य शाद्वले ।
मुक्त्वा शिक्यानि बुभुजुः समं भगवता मुदा
tatheti pāyayitvārbhā vatsānārudhya śādvale |
muktvā śikyāni bubhujuḥ samaṃ bhagavatā mudā
कृष्णस्य विष्वक् पुरुराजिमण्डलैः
अभ्याननाः फुल्लदृशो व्रजार्भकाः ।
सहोपविष्टा विपिने विरेजुः
छदा यथाम्भोरुहकर्णिकायाः
kṛṣṇasya viṣvak pururājimaṇḍalaiḥ
abhyānanāḥ phulladṛśo vrajārbhakāḥ |
sahopaviṣṭā vipine virejuḥ
chadā yathāmbhoruhakarṇikāyāḥ
केचित् पुष्पैर्दलैः केचित् पल्लवैः अङ्कुरैः फलैः ।
शिग्भिः त्वग्भिः दृषद्भिश्च बुभुजुः कृतभाजनाः
kecit puṣpairdalaiḥ kecit pallavaiḥ aṅkuraiḥ phalaiḥ |
śigbhiḥ tvagbhiḥ dṛṣadbhiśca bubhujuḥ kṛtabhājanāḥ
सर्वे मिथो दर्शयन्तः स्वस्वभोज्यरुचिं पृथक् ।
हसन्तो हासयन्तश्च अभ्यवजह्रुः सहेश्वराः
sarve mitho darśayantaḥ svasvabhojyaruciṃ pṛthak |
hasanto hāsayantaśca abhyavajahruḥ saheśvarāḥ
बिभ्रद् वेणुं जठरपटयोः श्रृङ्गवेत्रे च कक्षे ।
वामे पाणौ मसृणकवलं तत्फलान्यङ्गुलीषु ।
तिष्ठन् मध्ये स्वपरिसुहृदो हासयन् नर्मभिः स्वैः
स्वर्गे लोके मिषति बुभुजे यज्ञभुग् बालकेलिः
bibhrad veṇuṃ jaṭharapaṭayoḥ śrṛṅgavetre ca kakṣe |
vāme pāṇau masṛṇakavalaṃ tatphalānyaṅgulīṣu |
tiṣṭhan madhye svaparisuhṛdo hāsayan narmabhiḥ svaiḥ
svarge loke miṣati bubhuje yajñabhug bālakeliḥ
भारतैवं वत्सपेषु भुञ्जानेष्वच्युतात्मसु ।
वत्सास्त्वन्तर्वने दूरं विविशुस्तृणलोभिताः
bhārataivaṃ vatsapeṣu bhuñjāneṣvacyutātmasu |
vatsāstvantarvane dūraṃ viviśustṛṇalobhitāḥ
तान् दृष्ट्वा भयसंत्रस्न् ऊचे कृष्णोऽस्य भीभयम् ।
मित्राण्याशान्मा विरमत् इहानेष्ये वत्सकानहम्
tān dṛṣṭvā bhayasaṃtrasn ūce kṛṣṇo'sya bhībhayam |
mitrāṇyāśānmā viramat ihāneṣye vatsakānaham
इत्युक्त्वाद्रिदरीकुञ्ज गह्वरेष्वात्मवत्सकान् ।
विचिन्वन् भगवान् कृष्णः सपाणिकवलो ययौ
ityuktvādridarīkuñja gahvareṣvātmavatsakān |
vicinvan bhagavān kṛṣṇaḥ sapāṇikavalo yayau
अम्भोजन्मजनिस्तदन्तरगतो मायार्भकस्येशितुः ।
द्रष्टुं मञ्जु महित्वमन्यदपि तद्वत्सानितो वत्सपान् ।
नीत्वान्यत्र कुरूद्वहान्तरदधात् खेऽवस्थितो यः पुरा ।
दृष्ट्वाघासुरमोक्षणं प्रभवतः प्राप्तः परं विस्मयम्
ambhojanmajanistadantaragato māyārbhakasyeśituḥ |
draṣṭuṃ mañju mahitvamanyadapi tadvatsānito vatsapān |
nītvānyatra kurūdvahāntaradadhāt khe'vasthito yaḥ purā |
dṛṣṭvāghāsuramokṣaṇaṃ prabhavataḥ prāptaḥ paraṃ vismayam
ततो वत्सान् अदृष्ट्वैत्य पुलिनेऽपि च वत्सपान् ।
उभौ अपि वने कृष्णो विचिकाय समन्ततः
tato vatsān adṛṣṭvaitya puline'pi ca vatsapān |
ubhau api vane kṛṣṇo vicikāya samantataḥ
क्वाप्यदृष्ट्वान्तर्विपिने वत्सान् पालांश्च विश्ववित् ।
सर्वं विधिकृतं कृष्णः सहसावजगाम ह
kvāpyadṛṣṭvāntarvipine vatsān pālāṃśca viśvavit |
sarvaṃ vidhikṛtaṃ kṛṣṇaḥ sahasāvajagāma ha
ततः कृष्णो मुदं कर्तुं तन्मातॄणां च कस्य च ।
उभयायितमात्मानं चक्रे विश्वकृदीश्वरः
tataḥ kṛṣṇo mudaṃ kartuṃ tanmātṝṇāṃ ca kasya ca |
ubhayāyitamātmānaṃ cakre viśvakṛdīśvaraḥ
यावद् वत्सपवत्सकाल्पकवपुः
र्यावत् कराङ्घ्र्यादिकं ।
यावद् यष्टिविषाणवेणुदलशिग्
यावद् विभूषाम्बरम् ।
यावत् शीलगुणाभिधाकृतिवयो
यावद् विहारादिकं ।
सर्वं विष्णुमयं गिरोऽङ्गवदजः
सर्वस्वरूपो बभौ
yāvad vatsapavatsakālpakavapuḥ
ryāvat karāṅghryādikaṃ |
yāvad yaṣṭiviṣāṇaveṇudalaśig
yāvad vibhūṣāmbaram |
yāvat śīlaguṇābhidhākṛtivayo
yāvad vihārādikaṃ |
sarvaṃ viṣṇumayaṃ giro'ṅgavadajaḥ
sarvasvarūpo babhau
स्वयमात्मात्मगोवत्सान प्रतिवार्यात्मवत्सपैः ।
क्रीडन् आत्मविहारैश्च सर्वात्मा प्राविशद् व्रजम्
svayamātmātmagovatsāna prativāryātmavatsapaiḥ |
krīḍan ātmavihāraiśca sarvātmā prāviśad vrajam
तत्तद् वत्सान् पृथङ्नीत्वा तत्तद्गोष्ठे निवेश्य सः ।
तत्तद् आत्माभवद् राजन् तत्तत्सद्म प्रविष्टवान्
tattad vatsān pṛthaṅnītvā tattadgoṣṭhe niveśya saḥ |
tattad ātmābhavad rājan tattatsadma praviṣṭavān
तन्मातरो वेणुरवत्वरोत्थिता
उत्थाप्य दोर्भिः परिरभ्य निर्भरम् ।
स्नेहस्नुतस्तन्यपयःसुधासवं
मत्वा परं ब्रह्म सुतानपाययन्
tanmātaro veṇuravatvarotthitā
utthāpya dorbhiḥ parirabhya nirbharam |
snehasnutastanyapayaḥsudhāsavaṃ
matvā paraṃ brahma sutānapāyayan
ततो नृपोन्मर्दनमज्जलेपन
अलङ्कार रक्षा तिलकाशनादिभिः ।
संलालितः स्वाचरितैः प्रहर्षयन्
सायं गतो यामयमेन माधवः
tato nṛponmardanamajjalepana
alaṅkāra rakṣā tilakāśanādibhiḥ |
saṃlālitaḥ svācaritaiḥ praharṣayan
sāyaṃ gato yāmayamena mādhavaḥ
गावस्ततो गोष्ठमुपेत्य सत्वरं
हुङ्कारघोषैः परिहूतसङ्गतान् ।
स्वकान् स्वकान् वत्सतरानपाययन्
मुहुर्लिहन्त्यः स्रवदौधसं पयः
gāvastato goṣṭhamupetya satvaraṃ
huṅkāraghoṣaiḥ parihūtasaṅgatān |
svakān svakān vatsatarānapāyayan
muhurlihantyaḥ sravadaudhasaṃ payaḥ
गोगोपीनां मातृतास्मिन् सर्वा स्नेहर्धिकां विना ।
पुरोवदास्वपि हरेः तोकता मायया विना
gogopīnāṃ mātṛtāsmin sarvā snehardhikāṃ vinā |
purovadāsvapi hareḥ tokatā māyayā vinā
व्रजौकसां स्वतोकेषु स्नेहवल्ल्याब्दमन्वहम् ।
शनैर्निःसीम ववृधे यथा कृष्णे त्वपूर्ववत्
vrajaukasāṃ svatokeṣu snehavallyābdamanvaham |
śanairniḥsīma vavṛdhe yathā kṛṣṇe tvapūrvavat
इत्थं आत्माऽऽत्मनाऽऽत्मानं वत्सपालमिषेण सः ।
पालयन् वत्सपो वर्षं चिक्रीडे वनगोष्ठयोः
itthaṃ ātmā''tmanā''tmānaṃ vatsapālamiṣeṇa saḥ |
pālayan vatsapo varṣaṃ cikrīḍe vanagoṣṭhayoḥ
एकदा चारयन् वत्सान् सरामो वनमाविशत् ।
पञ्चषासु त्रियामासु हायनापूरणीष्वजः
ekadā cārayan vatsān sarāmo vanamāviśat |
pañcaṣāsu triyāmāsu hāyanāpūraṇīṣvajaḥ
ततो विदूराच्चरतो गावो वत्सानुपव्रजम् ।
गोवर्धनाद्रिशिरसि चरन्त्यो ददृशुस्तृणम्
tato vidūrāccarato gāvo vatsānupavrajam |
govardhanādriśirasi carantyo dadṛśustṛṇam
दृष्ट्वाथ तत्स्नेहवशोऽस्मृतात्मा
स गोव्रजोऽत्यात्मप दुर्गमार्गः ।
द्विपात्ककुद्ग्रीव उदास्यपुच्छो
अगाद्धुङ्कृतैरास्रुपया जवेन
dṛṣṭvātha tatsnehavaśo'smṛtātmā
sa govrajo'tyātmapa durgamārgaḥ |
dvipātkakudgrīva udāsyapuccho
agāddhuṅkṛtairāsrupayā javena
समेत्य गावोऽधो वत्सान् वत्सवत्योऽप्यपाययन् ।
गिलन्त्य इव चाङ्गानि लिहन्त्यः स्वौधसं पयः
sametya gāvo'dho vatsān vatsavatyo'pyapāyayan |
gilantya iva cāṅgāni lihantyaḥ svaudhasaṃ payaḥ
गोपाः तद् रोधनायास मौघ्यलज्जोरुमन्युना ।
दुर्गाध्वकृच्छ्रतोऽभ्येत्य गोवत्सैर्ददृशुः सुतान्
gopāḥ tad rodhanāyāsa maughyalajjorumanyunā |
durgādhvakṛcchrato'bhyetya govatsairdadṛśuḥ sutān
तदीक्षणोत्प्रेमरसाप्लुताशया
जातानुरागा गतमन्यवोऽर्भकान् ।
उदुह्य दोर्भिः परिरभ्य मूर्धनि
घ्राणैरवापुः परमां मुदं ते
tadīkṣaṇotpremarasāplutāśayā
jātānurāgā gatamanyavo'rbhakān |
uduhya dorbhiḥ parirabhya mūrdhani
ghrāṇairavāpuḥ paramāṃ mudaṃ te
ततः प्रवयसो गोपाः तोकाश्लेषसुनिर्वृताः ।
कृच्छ्रात् शनैरपगताः तदनुस्मृत्युदश्रवः
tataḥ pravayaso gopāḥ tokāśleṣasunirvṛtāḥ |
kṛcchrāt śanairapagatāḥ tadanusmṛtyudaśravaḥ
व्रजस्य रामः प्रेमर्धेः वीक्ष्यौत्कण्ठ्यमनुक्षणम् ।
मुक्तस्तनेष्वपत्येषु अहेतुविद् अचिन्तयत्
vrajasya rāmaḥ premardheḥ vīkṣyautkaṇṭhyamanukṣaṇam |
muktastaneṣvapatyeṣu ahetuvid acintayat
किमेतद् अद्भुतमिव वासुदेवेऽखिलात्मनि ।
व्रजस्य सात्मनस्तोकेषु अपूर्वं प्रेम वर्धते
kimetad adbhutamiva vāsudeve'khilātmani |
vrajasya sātmanastokeṣu apūrvaṃ prema vardhate
केयं वा कुत आयाता दैवी वा नार्युतासुरी ।
प्रायो मायास्तु मे भर्तुः नान्या मेऽपि विमोहिनी
keyaṃ vā kuta āyātā daivī vā nāryutāsurī |
prāyo māyāstu me bhartuḥ nānyā me'pi vimohinī
इति सञ्चिन्त्य दाशार्हो वत्सान् सवयसानपि ।
सर्वानाचष्ट वैकुण्ठं चक्षुषा वयुनेन सः
iti sañcintya dāśārho vatsān savayasānapi |
sarvānācaṣṭa vaikuṇṭhaṃ cakṣuṣā vayunena saḥ
नैते सुरेशा ऋषयो न चैते
त्वमेव भासीश भिदाश्रयेऽपि ।
सर्वं पृथक्त्वं निगमात् कथं वदे-
त्युक्तेन वृत्तं प्रभुणा बलोऽवैत्
naite sureśā ṛṣayo na caite
tvameva bhāsīśa bhidāśraye'pi |
sarvaṃ pṛthaktvaṃ nigamāt kathaṃ vade-
tyuktena vṛttaṃ prabhuṇā balo'vait
तावदेत्यात्मभूरात्म-मानेन त्रुट्यनेहसा ।
पुरोवदाब्दं क्रीडन्तं ददृशे सकलं हरिम्
tāvadetyātmabhūrātma-mānena truṭyanehasā |
purovadābdaṃ krīḍantaṃ dadṛśe sakalaṃ harim
यावन्तो गोकुले बालाः सवत्साः सर्व एव हि ।
मायाशये शयाना मे नाद्यापि पुनरुत्थिताः
yāvanto gokule bālāḥ savatsāḥ sarva eva hi |
māyāśaye śayānā me nādyāpi punarutthitāḥ
इत एतेऽत्र कुत्रत्या मन्माया मोहितेतरे ।
तावन्त एव तत्राब्दं क्रीडन्तो विष्णुना समम्
ita ete'tra kutratyā manmāyā mohitetare |
tāvanta eva tatrābdaṃ krīḍanto viṣṇunā samam
एवमेतेषु भेदेषु चिरं ध्यात्वा स आत्मभूः ।
सत्याः के कतरे नेति ज्ञातुं नेष्टे कथञ्चन
evameteṣu bhedeṣu ciraṃ dhyātvā sa ātmabhūḥ |
satyāḥ ke katare neti jñātuṃ neṣṭe kathañcana
एवं सम्मोहयन् विष्णुं विमोहं विश्वमोहनम् ।
स्वयैव माययाजोऽपि स्वयमेव विमोहितः
evaṃ sammohayan viṣṇuṃ vimohaṃ viśvamohanam |
svayaiva māyayājo'pi svayameva vimohitaḥ
तम्यां तमोवन्नैहारं खद्योतार्चिरिवाहनि ।
महतीतरमायैश्यं निहन्त्यात्मनि युञ्जतः
tamyāṃ tamovannaihāraṃ khadyotārcirivāhani |
mahatītaramāyaiśyaṃ nihantyātmani yuñjataḥ
तावत्सर्वे वत्सपालाः पश्यतोऽजस्य तत्क्षणात् ।
व्यदृश्यन्त घनश्यामाः पीतकौशेयवाससः
tāvatsarve vatsapālāḥ paśyato'jasya tatkṣaṇāt |
vyadṛśyanta ghanaśyāmāḥ pītakauśeyavāsasaḥ
चतुर्भुजाः शङ्खचक्र गदाराजीवपाणयः ।
किरीटिनः कुण्डलिनो हारिणो वनमालिनः
caturbhujāḥ śaṅkhacakra gadārājīvapāṇayaḥ |
kirīṭinaḥ kuṇḍalino hāriṇo vanamālinaḥ
श्रीवत्साङ्गददोरत्न कम्बुकङ्कणपाणयः ।
नूपुरैः कटकैर्भाताः कटिसूत्राङ्गुलीयकैः
śrīvatsāṅgadadoratna kambukaṅkaṇapāṇayaḥ |
nūpuraiḥ kaṭakairbhātāḥ kaṭisūtrāṅgulīyakaiḥ
आङ्घ्रिमस्तकमापूर्णाः तुलसीनवदामभिः ।
कोमलैः सर्वगात्रेषु भूरिपुण्यवदर्पितैः
āṅghrimastakamāpūrṇāḥ tulasīnavadāmabhiḥ |
komalaiḥ sarvagātreṣu bhūripuṇyavadarpitaiḥ
चन्द्रिकाविशदस्मेरैः सारुणापाङ्गवीक्षितैः ।
स्वकार्थानामिव रजः सत्त्वाभ्यां स्रष्टृपालकाः
candrikāviśadasmeraiḥ sāruṇāpāṅgavīkṣitaiḥ |
svakārthānāmiva rajaḥ sattvābhyāṃ sraṣṭṛpālakāḥ
आत्मादिस्तम्बपर्यन्तैः मूर्तिमद्भिः चराचरैः ।
नृत्यगीताद्यनेकार्हैः पृथक् पृथक् उपासिताः
ātmādistambaparyantaiḥ mūrtimadbhiḥ carācaraiḥ |
nṛtyagītādyanekārhaiḥ pṛthak pṛthak upāsitāḥ
अणिमाद्यैर्महिमभिः अजाद्याभिर्विभूतिभिः ।
चतुर्विंशतिभिस्तत्त्वैः परीता महदादिभिः
aṇimādyairmahimabhiḥ ajādyābhirvibhūtibhiḥ |
caturviṃśatibhistattvaiḥ parītā mahadādibhiḥ
कालस्वभावसंस्कार कामकर्मगुणादिभिः ।
स्वमहिध्वस्तमहिभिः मूर्तिमद्भिः उपासिताः
kālasvabhāvasaṃskāra kāmakarmaguṇādibhiḥ |
svamahidhvastamahibhiḥ mūrtimadbhiḥ upāsitāḥ
सत्यज्ञानानन्तानन्द मात्रैकरसमूर्तयः ।
अस्पृष्टभूरिमाहात्म्या अपि ह्युपनिषद्दृशाम्
satyajñānānantānanda mātraikarasamūrtayaḥ |
aspṛṣṭabhūrimāhātmyā api hyupaniṣaddṛśām
एवं सकृद् ददर्शाजः परब्रह्मात्मनोऽखिलान् ।
यस्य भासा सर्वमिदं विभाति सचराचरम्
evaṃ sakṛd dadarśājaḥ parabrahmātmano'khilān |
yasya bhāsā sarvamidaṃ vibhāti sacarācaram
ततोऽतिकुतुकोद्वृत्त स्तिमितैकादशेन्द्रियः ।
तद्धाम्नाभूदजस्तूष्णीं पूर्देव्यन्तीव पुत्रिका
tato'tikutukodvṛtta stimitaikādaśendriyaḥ |
taddhāmnābhūdajastūṣṇīṃ pūrdevyantīva putrikā
इतीरेशेऽतर्क्ये निजमहिमनि स्वप्रमितिके ।
परत्राजातोऽतन् निरसनमुखब्रह्मकमितौ ।
अनीशेऽपि द्रष्टुं किमिदमिति वा मुह्यति सति
चछादाजो ज्ञात्वा सपदि परमोऽजाजवनिकाम्
itīreśe'tarkye nijamahimani svapramitike |
paratrājāto'tan nirasanamukhabrahmakamitau |
anīśe'pi draṣṭuṃ kimidamiti vā muhyati sati
cachādājo jñātvā sapadi paramo'jājavanikām
ततोऽर्वाक्प्रतिलब्धाक्षः कः परेतवदुत्थितः ।
कृच्छ्राद् उन्मील्य वै दृष्टीः आचष्टेदं सहात्मना
tato'rvākpratilabdhākṣaḥ kaḥ paretavadutthitaḥ |
kṛcchrād unmīlya vai dṛṣṭīḥ ācaṣṭedaṃ sahātmanā
सपद्येवाभितः पश्यन् दिशोऽपश्यत् पुरःस्थितम् ।
वृन्दावनं जनाजीव्य द्रुमाकीर्णं समाप्रियम्
sapadyevābhitaḥ paśyan diśo'paśyat puraḥsthitam |
vṛndāvanaṃ janājīvya drumākīrṇaṃ samāpriyam
यत्र नैसर्गदुर्वैराः सहासन् नृमृगादयः ।
मित्राणीवाजितावास द्रुतरुट्तर्षकादिकम्
yatra naisargadurvairāḥ sahāsan nṛmṛgādayaḥ |
mitrāṇīvājitāvāsa drutaruṭtarṣakādikam
तत्रोद्वहत्पशुपवंशशिशुत्वनाट्यं
ब्रह्माद्वयं परमनन्त-मगाधबोधम् ।
वत्सान् सखीनिव पुरा परितो विचिन्वद्
एकं सपाणिकवलं परमेष्ठ्यचष्ट
tatrodvahatpaśupavaṃśaśiśutvanāṭyaṃ
brahmādvayaṃ paramananta-magādhabodham |
vatsān sakhīniva purā parito vicinvad
ekaṃ sapāṇikavalaṃ parameṣṭhyacaṣṭa
दृष्ट्वा त्वरेण निजधोरणतोऽवतीर्य
पृथ्व्यां वपुः कनकदण्डमिवाभिपात्य ।
स्पृष्ट्वा चतुर्मुकुट कोटिभिरङ्घ्रियुग्मं
नत्वा मुदश्रुसुजलैः अकृताभिषेकम्
dṛṣṭvā tvareṇa nijadhoraṇato'vatīrya
pṛthvyāṃ vapuḥ kanakadaṇḍamivābhipātya |
spṛṣṭvā caturmukuṭa koṭibhiraṅghriyugmaṃ
natvā mudaśrusujalaiḥ akṛtābhiṣekam
उत्थायोत्थाय कृष्णस्य चिरस्य पादयोः पतन् ।
आस्ते महित्वं प्राग्दृष्टं स्मृत्वा स्मृत्वा पुनः पुनः
utthāyotthāya kṛṣṇasya cirasya pādayoḥ patan |
āste mahitvaṃ prāgdṛṣṭaṃ smṛtvā smṛtvā punaḥ punaḥ
शनैरथोत्थाय विमृज्य लोचने
मुकुन्दमुद्वीक्ष्य विनम्रकन्धरः ।
कृताञ्जलिः प्रश्रयवान्समाहितः
सवेपथुर्गद्गदयैलतेलया
śanairathotthāya vimṛjya locane
mukundamudvīkṣya vinamrakandharaḥ |
kṛtāñjaliḥ praśrayavānsamāhitaḥ
savepathurgadgadayailatelayā
पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)