Chapter 1: Parashara describes the signs of Kali Yuga

व्याख्याता भवता सर्ग-वंश-मन्वन्तरस्थितः ।
वंशानुचरितञ्चवै विस्तरेण महामुने

vyākhyātā bhavatā sarga-vaṃśa-manvantarasthitaḥ |
vaṃśānucaritañcavai vistareṇa mahāmune

श्रोतुमिच्छाम्यहं त्वत्तो यथावदूपसंह्टतिम् ।
महाप्रलयसंस्थानं कल्पान्ते च महामुने

śrotumicchāmyahaṃ tvatto yathāvadūpasaṃhṭatim |
mahāpralayasaṃsthānaṃ kalpānte ca mahāmune

मैत्रेय श्रुयतां मत्तो यथावदुपसंह्टतिः ।
कल्पान्ते प्राकृते चैव प्रलयो जायते यथा

maitreya śruyatāṃ matto yathāvadupasaṃhṭatiḥ |
kalpānte prākṛte caiva pralayo jāyate yathā

अहोरात्रं पितणान्तु मासोऽब्दस्त्रिदिवौकसाम
चतुर्युगसहस्त्र तु ब्रह्मणो द्रे द्रिजोत्तम

ahorātraṃ pitaṇāntu māso'bdastridivaukasāma
caturyugasahastra tu brahmaṇo dre drijottama

कृतं त्रेता द्रापरश्व कलिश्चैव चतुर्युगम् ।
दिव्यैर्वर्षसहस्त्रैस्तु तदू द्रादशभिरुच्यते

kṛtaṃ tretā drāparaśva kaliścaiva caturyugam |
divyairvarṣasahastraistu tadū drādaśabhirucyate

चतुर्युगाण्यशेषाणि सदृशानि स्वरूपतः ।
आद्य कृतयुगं मुक्त्वा मैत्रेयान्ते तथा कलिम्

caturyugāṇyaśeṣāṇi sadṛśāni svarūpataḥ |
ādya kṛtayugaṃ muktvā maitreyānte tathā kalim

आद्ये कृतयुगो सर्गा ब्रह्मणा क्रियते यतः
क्रियते चोपसंहारस्तथान्ते च कलौ युगे

ādye kṛtayugo sargā brahmaṇā kriyate yataḥ
kriyate copasaṃhārastathānte ca kalau yuge

कलेः स्वरूपं भगवन् विस्तरादू वक्तुमर्हसि ।
धर्म्मश्वतुष्पाद्भगवन यस्मिन विप्लवमृच्छति

kaleḥ svarūpaṃ bhagavan vistarādū vaktumarhasi |
dharmmaśvatuṣpādbhagavana yasmina viplavamṛcchati

कलेः खरूपं मैत्रेय यद्भवान् प्रष्टुमिच्छति ।
तन्निबोध समासन्नं वर्त्तते यन्महामुने

kaleḥ kharūpaṃ maitreya yadbhavān praṣṭumicchati |
tannibodha samāsannaṃ varttate yanmahāmune

वर्णाश्रमाचारवती प्रवृत्तिर्न कलौ नृणाम् ।
नसाम-ऋगू-यजुर्व्वेदविनिष्पादनहेतुका

varṇāśramācāravatī pravṛttirna kalau nṛṇām |
nasāma-ṛgū-yajurvvedaviniṣpādanahetukā

विवाहा न कलौ धर्म्म्या न शिष्य-गुरुसंस्थितिः ।
नि दाम्पत्यक्रमो नैव वह्निदैवात्मकः क्रमः

vivāhā na kalau dharmmyā na śiṣya-gurusaṃsthitiḥ |
ni dāmpatyakramo naiva vahnidaivātmakaḥ kramaḥ

यत्र तत्र कुले जातो बली सर्व्वेस्वरः कलौ ।
सर्व्वेभ्य एव वर्णेभ्यो योग्यः कन्यावरोधने

yatra tatra kule jāto balī sarvvesvaraḥ kalau |
sarvvebhya eva varṇebhyo yogyaḥ kanyāvarodhane

येन कैनैव योगेन द्रिजातिर्दीक्षितः कलौ ।
यौव सैव च मैत्रेय प्रायश्वित्तक्रिया कलौ

yena kainaiva yogena drijātirdīkṣitaḥ kalau |
yauva saiva ca maitreya prāyaśvittakriyā kalau

सर्व्वमेव कलौ शास्त्रं यस्य यदूवचनं द्रिज ।
देवाताश्व कलौ सर्व्वाः सर्व्वः सर्व्वस्य चाश्रमः

sarvvameva kalau śāstraṃ yasya yadūvacanaṃ drija |
devātāśva kalau sarvvāḥ sarvvaḥ sarvvasya cāśramaḥ

उपवासस्तथायासो वित्तोतूसर्गस्तथा कलौ ।
धर्म्मो यथाभिरुचितैरनुष्ठानैरनुष्ठितः

upavāsastathāyāso vittotūsargastathā kalau |
dharmmo yathābhirucitairanuṣṭhānairanuṣṭhitaḥ

वित्तेन भविता पुंसां स्वल्पेनाढ्यमदः कलौ ।
स्त्रीणां रूपमदश्चैव केशैरेव भविष्यति

vittena bhavitā puṃsāṃ svalpenāḍhyamadaḥ kalau |
strīṇāṃ rūpamadaścaiva keśaireva bhaviṣyati

सुवर्णमणिरत्रादौ वस्त्रे चापि क्षयं गते ।
कलौ स्त्रियो भविष्यन्ति तदा केशैरलङ्कृताः

suvarṇamaṇiratrādau vastre cāpi kṣayaṃ gate |
kalau striyo bhaviṣyanti tadā keśairalaṅkṛtāḥ

परित्यक्षन्ति भर्त्तारं वित्तहीनं तथा स्त्रियः ।
भर्त्ता भविष्यति कलौ वित्तवानेव योषिताम्

parityakṣanti bharttāraṃ vittahīnaṃ tathā striyaḥ |
bharttā bhaviṣyati kalau vittavāneva yoṣitām

योयो ददाति बहुल सस स्वामी तदा नृणाम् ।
स्वामित्वहेतुः सम्बन्ध भावी नाभिजनस्तदा

yoyo dadāti bahula sasa svāmī tadā nṛṇām |
svāmitvahetuḥ sambandha bhāvī nābhijanastadā

गृहान्ता द्रव्यसङ्घाता द्रव्यान्ता च तथा मतिः ।
अर्थाश्वात्मोपभोगान्ता भविष्यन्ति कलौ युगे

gṛhāntā dravyasaṅghātā dravyāntā ca tathā matiḥ |
arthāśvātmopabhogāntā bhaviṣyanti kalau yuge

स्त्रियः कलौ भविष्यन्ति स्वैरिणयो ललितस्पृहाः ।
अन्यायावाप्तवित्तेषु पुरुषाश्व स्पृहालवः

striyaḥ kalau bhaviṣyanti svairiṇayo lalitaspṛhāḥ |
anyāyāvāptavitteṣu puruṣāśva spṛhālavaḥ

अभ्यर्थितोऽपि सुह्टदा स्वार्थहानिं न मानवः ।
पणार्द्धार्द्धार्द्धमात्रेऽपि करिष्यति तदा द्रिज

abhyarthito'pi suhṭadā svārthahāniṃ na mānavaḥ |
paṇārddhārddhārddhamātre'pi kariṣyati tadā drija

समानं पौरुषञ्चतो भावि विप्र षु वै कलौ ।
क्षीरप्रदानसम्बन्धि भावि गोषु च गौरवम्

samānaṃ pauruṣañcato bhāvi vipra ṣu vai kalau |
kṣīrapradānasambandhi bhāvi goṣu ca gauravam

अनावृष्टिभियप्रायाः प्रजाः क्षुद्भयकातराः ।
भविष्यन्ति तदा सर्व्वा गगनासक्तदृष्टयः

anāvṛṣṭibhiyaprāyāḥ prajāḥ kṣudbhayakātarāḥ |
bhaviṣyanti tadā sarvvā gaganāsaktadṛṣṭayaḥ

कन्दपर्णफलाहारास्तापसा इव मानवाः ।
आत्मानं पातयिष्यन्ति तदा वृष्ट्यादिदुः खिताः

kandaparṇaphalāhārāstāpasā iva mānavāḥ |
ātmānaṃ pātayiṣyanti tadā vṛṣṭyādiduḥ khitāḥ

दुर्भिक्षमेव सततं तदा क्ले शमनीश्वराः ।
प्रापूस्यन्ति व्याहतसुखप्रमोदा मानवाः कलौ

durbhikṣameva satataṃ tadā kle śamanīśvarāḥ |
prāpūsyanti vyāhatasukhapramodā mānavāḥ kalau

अस्त्रानबोजिनो नाग्रिदेवतातिथिपूजनूम् ।
करिष्यन्ति कलौ प्राप्ते न च पिव्योदकक्रियाम्

astrānabojino nāgridevatātithipūjanūm |
kariṣyanti kalau prāpte na ca pivyodakakriyām

लोलुपा ह्रस्वदेहाश्व वह्वन्नादनतत्पराः ।
बहुप्रजाल्पभाग्याश्व भविष्यन्ति कलौ स्त्रियः

lolupā hrasvadehāśva vahvannādanatatparāḥ |
bahuprajālpabhāgyāśva bhaviṣyanti kalau striyaḥ

उभाभ्यामेव पाणिभ्यां शिरः कण्डूयनं स्त्रियः ।
कुर्व्वन्त्यो गुरुभर्त्तृणामाज्ञां भेतूस्यन्त्यनादृताः

ubhābhyāmeva pāṇibhyāṃ śiraḥ kaṇḍūyanaṃ striyaḥ |
kurvvantyo gurubharttṛṇāmājñāṃ bhetūsyantyanādṛtāḥ

स्वपोषणपराः क्षुद्रा देहसंस्कारवर्ज्जिताः ।
परुषानृतभाषिण्यो भविष्यन्ति कलौ स्त्रियः

svapoṣaṇaparāḥ kṣudrā dehasaṃskāravarjjitāḥ |
paruṣānṛtabhāṣiṇyo bhaviṣyanti kalau striyaḥ

दुः शीला दुष्टशीलेषु कुर्व्वन्त्यः सततं स्पृहाम् ।
असदूवुत्ता भविष्यन्ति पुरुषेषु कुलाङ्गनाः

duḥ śīlā duṣṭaśīleṣu kurvvantyaḥ satataṃ spṛhām |
asadūvuttā bhaviṣyanti puruṣeṣu kulāṅganāḥ

वेदादानं करिष्यन्ति वटवश्व तदाव्रताः ।
गुहस्थाश्व न होष्यन्ति न दास्यन्त्युचितान्यपि

vedādānaṃ kariṣyanti vaṭavaśva tadāvratāḥ |
guhasthāśva na hoṣyanti na dāsyantyucitānyapi

वनावासा भविष्यन्ति ग्राम्याहारपरिग्रहाः ।
भिक्षवश्वापि मित्रादिस्नेहसम्बन्धयन्त्रिताः

vanāvāsā bhaviṣyanti grāmyāhāraparigrahāḥ |
bhikṣavaśvāpi mitrādisnehasambandhayantritāḥ

अरक्षितारो हर्त्तारः शुल्कव्याजेन पार्थिवाः ।
हारिणो जनवित्तानां संप्राप्ते तु कलो युगे

arakṣitāro harttāraḥ śulkavyājena pārthivāḥ |
hāriṇo janavittānāṃ saṃprāpte tu kalo yuge

यो योऽश्वरथनागाढ्यः स स राजा भविष्यति ।
यश्व यश्वाबलः सर्व्वः स स भृत्यः कलौ युगे

yo yo'śvarathanāgāḍhyaḥ sa sa rājā bhaviṣyati |
yaśva yaśvābalaḥ sarvvaḥ sa sa bhṛtyaḥ kalau yuge

वैश्याः कृषिवाणिज्यादि सन्त्यज्य निजकर्म्म यत्
शूद्रवृत्त्या प्रवत्स्यन्ति कारुकर्म्मोपजीविनः

vaiśyāḥ kṛṣivāṇijyādi santyajya nijakarmma yat
śūdravṛttyā pravatsyanti kārukarmmopajīvinaḥ

भैक्ष्यव्रतास्तथा शूद्रा प्रब्रज्यालिङ्गिनोऽधमाः ।
पाषण्डसंश्रयाः वृत्तिमाश्रयिष्यन्त्यसंस्कृताः

bhaikṣyavratāstathā śūdrā prabrajyāliṅgino'dhamāḥ |
pāṣaṇḍasaṃśrayāḥ vṛttimāśrayiṣyantyasaṃskṛtāḥ

दुर्भिक्षकरपीड़ाबिरतीवोपहता जनाः ।
गवेधुककदन्नाद्यान् देशान् यास्यन्ति दुः खिताः

durbhikṣakarapīr̤ābiratīvopahatā janāḥ |
gavedhukakadannādyān deśān yāsyanti duḥ khitāḥ

वेदमार्गे प्रलीने च पाषण्डाढये ततो जने ।
अधर्म्मवृद्धया लोकानां स्वल्पमायुर्भविष्यति

vedamārge pralīne ca pāṣaṇḍāḍhaye tato jane |
adharmmavṛddhayā lokānāṃ svalpamāyurbhaviṣyati

अशास्त्रविहित्तं घोरं तप्यमानेषु वै तपः ।
नरेषु नृपदोषेण बालमृत्युर्भविष्यति

aśāstravihittaṃ ghoraṃ tapyamāneṣu vai tapaḥ |
nareṣu nṛpadoṣeṇa bālamṛtyurbhaviṣyati

भवित्री योषितां सूतिः पञ्चषटूसप्तवार्षिकी ।
नवाष्टदशवर्षाणां मनुष्याणां तथा कलौ

bhavitrī yoṣitāṃ sūtiḥ pañcaṣaṭūsaptavārṣikī |
navāṣṭadaśavarṣāṇāṃ manuṣyāṇāṃ tathā kalau

पतितोद्भवश्व भविता तदा द्रादशवार्षिकः ।
नातिजीवति वै कश्वित् कलौ वर्षाणि विंशतिम्

patitodbhavaśva bhavitā tadā drādaśavārṣikaḥ |
nātijīvati vai kaśvit kalau varṣāṇi viṃśatim

अल्पप्रज्ञा वृथालिङ्गा दुष्टान्तः करणाः कलौ ।
यतस्ततो विनङूक्ष्यन्ति कालेनाल्पेन मानवाः

alpaprajñā vṛthāliṅgā duṣṭāntaḥ karaṇāḥ kalau |
yatastato vinaṅūkṣyanti kālenālpena mānavāḥ

यदा यदा हि पाषणडवृद्धिर्मैत्रेय लक्ष्यते ।
तदा तदा कलेर्वृद्धिरनुमेया विचक्षणौः

yadā yadā hi pāṣaṇaḍavṛddhirmaitreya lakṣyate |
tadā tadā kalervṛddhiranumeyā vicakṣaṇauḥ

यदा यदा सतां हानिर्वेदमार्गानुसारिणाम् ।
प्रारम्भाश्वावसीदन्ति यदा धर्म्मभृतां नृणाम् ।
तदानुमेयं प्राधान्यं कलेर्मैत्रेय पणिडतैः

yadā yadā satāṃ hānirvedamārgānusāriṇām |
prārambhāśvāvasīdanti yadā dharmmabhṛtāṃ nṛṇām |
tadānumeyaṃ prādhānyaṃ kalermaitreya paṇiḍataiḥ

यदा यदा न यज्ञानामीश्वरः पुरुषोत्तमः ।
इज्यते पुरुषैर्यज्ञैस्तदा ज्ञे यं कलेर्बलम्

yadā yadā na yajñānāmīśvaraḥ puruṣottamaḥ |
ijyate puruṣairyajñaistadā jñe yaṃ kalerbalam

न प्रीतिर्वेदवादेषु पाषणडेषु यदा रतिः ।
कलेर्वृद्धिस्तदा प्राज्ञरैनुमेया विचक्षणैः

na prītirvedavādeṣu pāṣaṇaḍeṣu yadā ratiḥ |
kalervṛddhistadā prājñarainumeyā vicakṣaṇaiḥ

कलौ जगत्पतिं विष्णुं सर्व्वस्त्रष्टारमीश्वरम् ।
नार्च्चयिष्यन्ति मैत्रेय पाषणडोपहता नराः

kalau jagatpatiṃ viṣṇuṃ sarvvastraṣṭāramīśvaram |
nārccayiṣyanti maitreya pāṣaṇaḍopahatā narāḥ

कि वेदैः किं द्रिजैर्देवैः किं शौचेनाम्बुजन्मना ।
इत्येवं विप्र वक्ष्यन्ति पाषण्डोपहता नराः

ki vedaiḥ kiṃ drijairdevaiḥ kiṃ śaucenāmbujanmanā |
ityevaṃ vipra vakṣyanti pāṣaṇḍopahatā narāḥ

स्वल्पाम्बुवृष्टिः पर्ज्जन्यः शस्यं स्वल्पफल तथा
फलं तथाल्पसारञ्च विप्र प्रापते कलौ युगे

svalpāmbuvṛṣṭiḥ parjjanyaḥ śasyaṃ svalpaphala tathā
phalaṃ tathālpasārañca vipra prāpate kalau yuge

शाणीप्रायाणि वस्त्राणि शमीप्राया महीरुहाः ।
शूद्रप्रायास्तथा वर्णा भविष्यन्ति कलौ युगे

śāṇīprāyāṇi vastrāṇi śamīprāyā mahīruhāḥ |
śūdraprāyāstathā varṇā bhaviṣyanti kalau yuge

अणुप्रायाणि धान्यानि अजाप्रायं तथा पयः ।
भविष्यति कलौ प्राप्ते उषोरञ्चानुलेपनम्

aṇuprāyāṇi dhānyāni ajāprāyaṃ tathā payaḥ |
bhaviṣyati kalau prāpte uṣorañcānulepanam

शश्रू-श्वशुरभूयिष्ठा गुरवश्व नृणां कलौ ।
श्यालाद्या हारिभाय्योश्व सुह्टदो मुनिसतम्

śaśrū-śvaśurabhūyiṣṭhā guravaśva nṛṇāṃ kalau |
śyālādyā hāribhāyyośva suhṭado munisatam

कस्य माता पिता कस्य यदा कर्म्मानुगः पुमान् ।
इति चोदाहरिष्यन्ति श्वशुरानुगेता नराः

kasya mātā pitā kasya yadā karmmānugaḥ pumān |
iti codāhariṣyanti śvaśurānugetā narāḥ

वाङूमनः कायिकैर्दोषैरभिभूताः पुनः पुनः ।
नराः पापान्यनुदिनं करिष्यन्त्यल्पमेधसः

vāṅūmanaḥ kāyikairdoṣairabhibhūtāḥ punaḥ punaḥ |
narāḥ pāpānyanudinaṃ kariṣyantyalpamedhasaḥ

निः सत्त्वानामशौचानां निः श्रीकाणां तथा नृणाम् ।
यदूयदू दुः शाय यत् सर्व्वं कलिकाले भविष्यति

niḥ sattvānāmaśaucānāṃ niḥ śrīkāṇāṃ tathā nṛṇām |
yadūyadū duḥ śāya yat sarvvaṃ kalikāle bhaviṣyati

निःस्वाध्यायवषटूकरि स्वधास्वाहाविवर्ज्जिते ।
तथा प्रविरलो विप्र क्वचिल्लोको निवत्स्यति

niḥsvādhyāyavaṣaṭūkari svadhāsvāhāvivarjjite |
tathā praviralo vipra kvacilloko nivatsyati

तत्राल्पेनैव यत्नेन पुण्यस्कन्धमनुत्तमम् ।
करोति यं कृतयुगे क्रियते तपसा हि सः

tatrālpenaiva yatnena puṇyaskandhamanuttamam |
karoti yaṃ kṛtayuge kriyate tapasā hi saḥ