Vayaviya Samhita: Uttara Bhaga

Chapter 38: Obstacles, siddhis, and how to meditate

इति श्रीशिवमहापुराणे सप्तम्यां वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे योगगतौ विघ्नोत्पत्तिवर्णनं नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः ॥

78 verses · 38 of 41

What happens in this chapter

Obstacles, siddhis, and how to meditate

Upamanyu names ten obstacles that beset the yogi: sloth, grave illness, carelessness, doubt about the place, a wandering mind, lack of faith, false perception, sorrow, dejection and craving for sense objects. Then come the upasargas, powers that tempt: intuition of hidden and future things, divine hearing and speech, gems offered, and the graded aishvaryas of earth, water, fire, air and sky, up to the sixty-four qualities of Brahma's station. One attached to these impure glimpses never reaches the supreme state. Practice should be in a clean, fragrant, quiet place, in padmasana or svastikasana, gaze on the tip of the nose. In the heart's lotus Shiva is pictured thumb-sized, like a pure flame; his fierce forms destroy sin, his gentle forms grant liberation.

उपमन्युरुवाच

38.1

आलस्यं व्याधयस्तीव्राः प्रमादः स्थानसंशयः ।
अनवस्थितचित्तत्वमश्रद्धा भ्रांतिदर्शनम्

ālasyaṃ vyādhayastīvrāḥ pramādaḥ sthānasaṃśayaḥ |
anavasthitacittatvamaśraddhā bhrāṃtidarśanam

38.2

दुःखानि दौर्मनस्यं च विषयेषु च लोलता ।
दशैते युञ्जतां पुंसामन्तरायाः प्रकीर्तिताः

duḥkhāni daurmanasyaṃ ca viṣayeṣu ca lolatā |
daśaite yuñjatāṃ puṃsāmantarāyāḥ prakīrtitāḥ

38.3

आलस्यमलसत्त्वं तु योगिनां देहचेतनोः ।
धातुवैषम्यजा दोषा व्याधयः कर्मदोषजाः

ālasyamalasattvaṃ tu yogināṃ dehacetanoḥ |
dhātuvaiṣamyajā doṣā vyādhayaḥ karmadoṣajāḥ

38.4

प्रमादो नाम योगस्य साधना नाम भावना ।
इदं वेत्युभयाक्रान्तं विज्ञानं स्थानसंशयः

pramādo nāma yogasya sādhanā nāma bhāvanā |
idaṃ vetyubhayākrāntaṃ vijñānaṃ sthānasaṃśayaḥ

38.5

अप्रतिष्ठा हि मनसस्त्वनवस्थितिरुच्यते ।
अश्रद्धा भावरहिता वृत्तिर्वै योगवर्त्मनि

apratiṣṭhā hi manasastvanavasthitirucyate |
aśraddhā bhāvarahitā vṛttirvai yogavartmani

38.6

विपर्यस्ता मतिर्या सा भ्रांतिरित्यभिधीयते ।
दुःखमज्ञानजं पुंसां चित्तस्याध्यात्मिकं विदुः

viparyastā matiryā sā bhrāṃtirityabhidhīyate |
duḥkhamajñānajaṃ puṃsāṃ cittasyādhyātmikaṃ viduḥ

38.7

आधिभौतिकमंगोत्थं यच्च दुःखं पुरा कृतैः ।
आधिदैविकमाख्यातमशन्यस्त्रविषादिकम्

ādhibhautikamaṃgotthaṃ yacca duḥkhaṃ purā kṛtaiḥ |
ādhidaivikamākhyātamaśanyastraviṣādikam

38.8

इच्छाविघातजं मोक्षं दौर्मनस्यं प्रचक्षते ।
विषयेषु विचित्रेषु विभ्रमस्तत्र लोलता

icchāvighātajaṃ mokṣaṃ daurmanasyaṃ pracakṣate |
viṣayeṣu vicitreṣu vibhramastatra lolatā

38.9

शान्तेष्वेतेषु विघ्नेषु योगासक्तस्य योगिनः ।
उपसर्गाः प्रवर्तंते दिव्यास्ते सिद्धिसूचकाः

śānteṣveteṣu vighneṣu yogāsaktasya yoginaḥ |
upasargāḥ pravartaṃte divyāste siddhisūcakāḥ

38.10

प्रतिभा श्रवणं वार्ता दर्शनास्वादवेदनाः ।
उपसर्गाः षडित्येते व्यये योगस्य सिद्धयः

pratibhā śravaṇaṃ vārtā darśanāsvādavedanāḥ |
upasargāḥ ṣaḍityete vyaye yogasya siddhayaḥ

38.11

सूक्ष्मे व्यवहिते ऽतीते विप्रकृष्टे त्वनागते ।
प्रतिभा कथ्यते यो ऽर्थे प्रतिभासो यथातथम्

sūkṣme vyavahite 'tīte viprakṛṣṭe tvanāgate |
pratibhā kathyate yo 'rthe pratibhāso yathātatham

38.12

श्रवणं सर्वशब्दानां श्रवणे चाप्रयत्नतः ।
वार्त्ता वार्त्तासु विज्ञानं सर्वेषामेव देहिनाम्

śravaṇaṃ sarvaśabdānāṃ śravaṇe cāprayatnataḥ |
vārttā vārttāsu vijñānaṃ sarveṣāmeva dehinām

38.13

दर्शनं नाम दिव्यानां दर्शनं चाप्रयत्नतः ।
तथास्वादश्च दिव्येषु रसेष्वास्वाद उच्यते

darśanaṃ nāma divyānāṃ darśanaṃ cāprayatnataḥ |
tathāsvādaśca divyeṣu raseṣvāsvāda ucyate

38.14

स्पर्शनाधिगमस्तद्वद्वेदना नाम विश्रुता ।
गन्धादीनां च दिव्यानामाब्रह्मभुवनाधिपाः

sparśanādhigamastadvadvedanā nāma viśrutā |
gandhādīnāṃ ca divyānāmābrahmabhuvanādhipāḥ

38.15

संतिष्ठन्ते च रत्नानि प्रयच्छंति बहूनि च ।
स्वच्छन्दमधुरा वाणी विविधास्यात्प्रवर्तते

saṃtiṣṭhante ca ratnāni prayacchaṃti bahūni ca |
svacchandamadhurā vāṇī vividhāsyātpravartate

38.16

रसायनानि सर्वाणि दिव्याश्चौषधयस्तथा ।
सिध्यंति प्रणिपत्यैनं दिशंति सुरयोषितः

rasāyanāni sarvāṇi divyāścauṣadhayastathā |
sidhyaṃti praṇipatyainaṃ diśaṃti surayoṣitaḥ

38.17

योगसिद्ध्यैकदेशे ऽपि दृष्टे मोक्षे भवेन्मतिः ।
दृष्टमेतन्मया यद्वत्तद्वन्मोक्षो भवेदिति

yogasiddhyaikadeśe 'pi dṛṣṭe mokṣe bhavenmatiḥ |
dṛṣṭametanmayā yadvattadvanmokṣo bhavediti

38.18

कृशता स्थूलता बाल्यं वार्धक्यं चैव यौवनम् ।
नानाचातिस्वरूपं च चतुर्णां देहधारणम्

kṛśatā sthūlatā bālyaṃ vārdhakyaṃ caiva yauvanam |
nānācātisvarūpaṃ ca caturṇāṃ dehadhāraṇam

38.19

पार्थिवांशं विना नित्यं सुरभिर्गन्धसंग्रहः ।
एवमष्टगुणं प्राहुः पैशाचं पार्थिवं पदम्

pārthivāṃśaṃ vinā nityaṃ surabhirgandhasaṃgrahaḥ |
evamaṣṭaguṇaṃ prāhuḥ paiśācaṃ pārthivaṃ padam

38.20

जले निवसनं चैव भूम्यामेवं विनिर्गमः ।
इच्छेच्छक्तः स्वयं पातुं समुद्रमपि नातुरः

jale nivasanaṃ caiva bhūmyāmevaṃ vinirgamaḥ |
icchecchaktaḥ svayaṃ pātuṃ samudramapi nāturaḥ

38.21

यत्रेच्छति जगत्यस्मिंस्तत्रैव जलदर्शनम् ।
विना कुम्भादिकं पाणौ जलसञ्चयधारणम्

yatrecchati jagatyasmiṃstatraiva jaladarśanam |
vinā kumbhādikaṃ pāṇau jalasañcayadhāraṇam

38.22

यद्वस्तु विरसञ्चापि भोक्तुमिच्छति तत्क्षणात् ।
रसादिकं भवेच्चान्यत्त्रयाणां देहधारणम्

yadvastu virasañcāpi bhoktumicchati tatkṣaṇāt |
rasādikaṃ bhaveccānyattrayāṇāṃ dehadhāraṇam

38.23

निर्व्रणत्वं शरीरस्य पार्थिवैश्च समन्वितम् ।
तदिदं षोडशगुणमाप्यमैश्वर्यमद्भुतम्

nirvraṇatvaṃ śarīrasya pārthivaiśca samanvitam |
tadidaṃ ṣoḍaśaguṇamāpyamaiśvaryamadbhutam

38.24

शरीरादग्निनिर्माणं तत्तापभयवर्जनम् ।
शक्तिर्जगदिदं दग्धुं यदीच्छेदप्रयत्नतः

śarīrādagninirmāṇaṃ tattāpabhayavarjanam |
śaktirjagadidaṃ dagdhuṃ yadīcchedaprayatnataḥ

38.25

स्थापनं वानलस्या ऽप्सु पाणौ पावकधारणम् ।
दग्धे सर्गे यथापूर्वं मुखे चान्नादिपाचनम् ।
द्वाभ्यां देहविनिर्माणमाप्यैश्वर्यसमन्वितम्

sthāpanaṃ vānalasyā 'psu pāṇau pāvakadhāraṇam |
dagdhe sarge yathāpūrvaṃ mukhe cānnādipācanam |
dvābhyāṃ dehavinirmāṇamāpyaiśvaryasamanvitam

38.26

एतच्चतुर्विंशतिधा तैजसं परिचक्षते ।
मनोजवत्वं भूतानां क्षणादन्तःप्रवेशनम्

etaccaturviṃśatidhā taijasaṃ paricakṣate |
manojavatvaṃ bhūtānāṃ kṣaṇādantaḥpraveśanam

38.27

पर्वतादिमहाभारधारणञ्चाप्रयत्नतः ।
गुरुत्वञ्च लघुत्वञ्च पाणावनिलधारणम्

parvatādimahābhāradhāraṇañcāprayatnataḥ |
gurutvañca laghutvañca pāṇāvaniladhāraṇam

38.28

अंगुल्यग्रनिपाताद्यैर्भूमेरपि च कम्पनम् ।
एकेन देहनिष्पत्तिर्युक्तं भोगैश्च तैजसैः

aṃgulyagranipātādyairbhūmerapi ca kampanam |
ekena dehaniṣpattiryuktaṃ bhogaiśca taijasaiḥ

38.29

द्वात्रिंशद्गुणमैश्वर्यं मारुतं कवयो विदुः ।
छायाहीनविनिष्पत्तिरिन्द्रियाणामदर्शनम्

dvātriṃśadguṇamaiśvaryaṃ mārutaṃ kavayo viduḥ |
chāyāhīnaviniṣpattirindriyāṇāmadarśanam

38.30

खेचरत्वं यथाकाममिन्द्रियार्थसमन्वयः ।
आकाशलंघनं चैव स्वदेहे तन्निवेशनम्

khecaratvaṃ yathākāmamindriyārthasamanvayaḥ |
ākāśalaṃghanaṃ caiva svadehe tanniveśanam

38.31

आकाशपिण्डीकरणमशरीरत्वमेव च ।
अनिलैश्वर्यसंयुक्तं चत्वारिंशद्गुणं महत्

ākāśapiṇḍīkaraṇamaśarīratvameva ca |
anilaiśvaryasaṃyuktaṃ catvāriṃśadguṇaṃ mahat

38.32

ऐन्द्रमैश्वर्यमाख्यातमाम्बरं तत्प्रचक्षते ।
यथाकामोपलब्धिश्च यथाकामविनिर्गमः

aindramaiśvaryamākhyātamāmbaraṃ tatpracakṣate |
yathākāmopalabdhiśca yathākāmavinirgamaḥ

38.33

सर्वस्याभिभवश्चैव सर्वगुह्यार्थदर्शनम् ।
कर्मानुरूपनिर्माणं वशित्वं प्रियदर्शनम्

sarvasyābhibhavaścaiva sarvaguhyārthadarśanam |
karmānurūpanirmāṇaṃ vaśitvaṃ priyadarśanam

38.34

संसारदर्शनं चैव भोगैरैन्द्रैस्समन्वितम् ।
एतच्चांद्रमसैश्वर्यं मानसं गुणतो ऽधिकम्

saṃsāradarśanaṃ caiva bhogairaindraissamanvitam |
etaccāṃdramasaiśvaryaṃ mānasaṃ guṇato 'dhikam

38.35

छेदनं ताडनं चैव बंधनं मोचनं तथा ।
ग्रहणं सर्वभूतानां संसारवशवर्तिनाम्

chedanaṃ tāḍanaṃ caiva baṃdhanaṃ mocanaṃ tathā |
grahaṇaṃ sarvabhūtānāṃ saṃsāravaśavartinām

38.36

प्रसादश्चापि सर्वेषां मृत्युकालजयस्तथा ।
आभिमानिकमैश्वर्यं प्राजापत्यं प्रचक्षते

prasādaścāpi sarveṣāṃ mṛtyukālajayastathā |
ābhimānikamaiśvaryaṃ prājāpatyaṃ pracakṣate

38.37

एतच्चान्द्रमसैर्भोगैः षट्पञ्चाशद्गुणं महत् ।
सर्गः संकल्पमात्रेण त्राणं संहरणं तथा

etaccāndramasairbhogaiḥ ṣaṭpañcāśadguṇaṃ mahat |
sargaḥ saṃkalpamātreṇa trāṇaṃ saṃharaṇaṃ tathā

38.38

स्वाधिकारश्च सर्वेषां भूतचित्तप्रवर्तनम् ।
असादृश्यं च सर्वस्य निर्माणं जगतः पृथक्

svādhikāraśca sarveṣāṃ bhūtacittapravartanam |
asādṛśyaṃ ca sarvasya nirmāṇaṃ jagataḥ pṛthak

38.39

शुभाशुभस्य करणं प्राजापत्यैश्च संयुतम् ।
चतुष्षष्ठिगुणं ब्राह्ममैश्वर्यं च प्रचक्षते

śubhāśubhasya karaṇaṃ prājāpatyaiśca saṃyutam |
catuṣṣaṣṭhiguṇaṃ brāhmamaiśvaryaṃ ca pracakṣate

38.40

बौद्धादस्मात्परं गौणमैश्वर्यं प्राकृतं विदुः ।
वैष्णवं तत्समाख्यातं तस्यैव भुवनस्थितिः ।
ब्रह्मणा तत्पदं सर्वं वक्तुमन्यैर्न शक्यते

bauddhādasmātparaṃ gauṇamaiśvaryaṃ prākṛtaṃ viduḥ |
vaiṣṇavaṃ tatsamākhyātaṃ tasyaiva bhuvanasthitiḥ |
brahmaṇā tatpadaṃ sarvaṃ vaktumanyairna śakyate

38.41

तत्पौरुषं च गौणं च गणेशं पदमैश्वरम् ।
विष्णुना तत्पदं किंचिज्ज्ञातुमन्यैर्न शक्यते

tatpauruṣaṃ ca gauṇaṃ ca gaṇeśaṃ padamaiśvaram |
viṣṇunā tatpadaṃ kiṃcijjñātumanyairna śakyate

38.42

विज्ञानसिद्धयश्चैव सर्वा एवौपसर्गिकाः ।
निरोद्धव्या प्रयत्नेन वैराग्येण परेण तु

vijñānasiddhayaścaiva sarvā evaupasargikāḥ |
niroddhavyā prayatnena vairāgyeṇa pareṇa tu

38.43

प्रतिभासेष्वशुद्धेषु गुणेष्वासक्तचेतसः ।
न सिध्येत्परमैश्वर्यमभयं सार्वकामिकम्

pratibhāseṣvaśuddheṣu guṇeṣvāsaktacetasaḥ |
na sidhyetparamaiśvaryamabhayaṃ sārvakāmikam

38.44

तस्माद्गुणांश्च भोगांश्च देवासुरमहीभृताम् ।
तृणवद्यस्त्यजेत्तस्य योगसिद्धिः परा भवेत्

tasmādguṇāṃśca bhogāṃśca devāsuramahībhṛtām |
tṛṇavadyastyajettasya yogasiddhiḥ parā bhavet

38.45

अथवानुग्रहेच्छायां जगतो विचरेन्मुनिः ।
यथाकामंगुणान्भोगान्भुक्त्वा मुक्तिं प्रयास्यति

athavānugrahecchāyāṃ jagato vicarenmuniḥ |
yathākāmaṃguṇānbhogānbhuktvā muktiṃ prayāsyati

38.46

अथ प्रयोगं योगस्य वक्ष्ये शृणु समाहितः ।
शुभे काले शुभे देशे शिवक्षेत्रादिके पुनः ।
विजने जंतुरहिते निःशब्दे बाधवर्जिते

atha prayogaṃ yogasya vakṣye śṛṇu samāhitaḥ |
śubhe kāle śubhe deśe śivakṣetrādike punaḥ |
vijane jaṃturahite niḥśabde bādhavarjite

38.47

सुप्रलिप्ते स्थले सौम्ये गन्धधूपादिवासिते ।
मुक्तपुष्पसमाकीर्णे वितानादि विचित्रिते

supralipte sthale saumye gandhadhūpādivāsite |
muktapuṣpasamākīrṇe vitānādi vicitrite

38.48

कुशपुष्पसमित्तोयफलमूलसमन्विते ।
नाग्न्यभ्याशे जलाभ्याशे शुष्कपर्णचये ऽपि वा

kuśapuṣpasamittoyaphalamūlasamanvite |
nāgnyabhyāśe jalābhyāśe śuṣkaparṇacaye 'pi vā

38.49

न दंशमशकाकीर्णे सर्पश्वापदसंकुले ।
न च दुष्टमृगाकीर्णे न भये दुर्जनावृते

na daṃśamaśakākīrṇe sarpaśvāpadasaṃkule |
na ca duṣṭamṛgākīrṇe na bhaye durjanāvṛte

38.50

श्मशाने चैत्यवल्मीके जीर्णागारे चतुष्पथे ।
नदीनदसमुद्राणां तीरे रथ्यांतरे ऽपि वा

śmaśāne caityavalmīke jīrṇāgāre catuṣpathe |
nadīnadasamudrāṇāṃ tīre rathyāṃtare 'pi vā

38.51

न जीर्णोद्यानगोष्ठादौ नानिष्टे न च निंदिते ।
नाजीर्णाम्लरसोद्गारे न च विण्मूत्रदूषिते

na jīrṇodyānagoṣṭhādau nāniṣṭe na ca niṃdite |
nājīrṇāmlarasodgāre na ca viṇmūtradūṣite

38.52

नच्छर्द्यामातिसारे वा नातिभुक्तौ श्रमान्विते ।
न चातिचिंताकुलितो न चातिक्षुत्पिपासितः

nacchardyāmātisāre vā nātibhuktau śramānvite |
na cāticiṃtākulito na cātikṣutpipāsitaḥ

38.53

नापि स्वगुरुकर्मादौ प्रसक्तो योगमाचरेत् ।
युक्ताहारविहारश्च युक्तचेष्टश्च कर्मसु

nāpi svagurukarmādau prasakto yogamācaret |
yuktāhāravihāraśca yuktaceṣṭaśca karmasu

38.54

युक्तनिद्राप्रबोधश्च सर्वायासविवर्जितः ।
आसनं मृदुलं रम्यं विपुलं सुसमं शुचि

yuktanidrāprabodhaśca sarvāyāsavivarjitaḥ |
āsanaṃ mṛdulaṃ ramyaṃ vipulaṃ susamaṃ śuci

38.55

पद्मकस्वस्तिकादीनामभ्यसेदासनेषु च ।
अभिवंद्य स्वगुर्वंतानभिवाद्याननुक्रमात्

padmakasvastikādīnāmabhyasedāsaneṣu ca |
abhivaṃdya svagurvaṃtānabhivādyānanukramāt

38.56

ऋजुग्रीवशिरोवक्षा नातिष्ठेच्छिष्टलोचनः ।
किंचिदुन्नामितशिरा दंतैर्दंतान्न संस्पृशेत्

ṛjugrīvaśirovakṣā nātiṣṭhecchiṣṭalocanaḥ |
kiṃcidunnāmitaśirā daṃtairdaṃtānna saṃspṛśet

38.57

दंताग्रसंस्थिता जिह्वामचलां सन्निवेश्य च ।
पार्ष्णिभ्यां वृषणौ रक्षंस्तथा प्रजननं पुनः

daṃtāgrasaṃsthitā jihvāmacalāṃ sanniveśya ca |
pārṣṇibhyāṃ vṛṣaṇau rakṣaṃstathā prajananaṃ punaḥ

38.58

ऊर्वोरुपरि संस्थाप्य बाहू तिर्यगयत्नतः ।
दक्षिणं करपृष्ठं तु न्यस्य वामतलोपरि

ūrvorupari saṃsthāpya bāhū tiryagayatnataḥ |
dakṣiṇaṃ karapṛṣṭhaṃ tu nyasya vāmatalopari

38.59

उन्नाम्य शनकैः पृष्ठमुरो विष्टभ्य चाग्रतः ।
संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्

unnāmya śanakaiḥ pṛṣṭhamuro viṣṭabhya cāgrataḥ |
saṃprekṣya nāsikāgraṃ svaṃ diśaścānavalokayan

38.60

संभृतप्राणसंचारः पाषाण इव निश्चलः ।
स्वदेहायतनस्यांतर्विचिंत्य शिवमंबया

saṃbhṛtaprāṇasaṃcāraḥ pāṣāṇa iva niścalaḥ |
svadehāyatanasyāṃtarviciṃtya śivamaṃbayā

38.61

हृत्पद्मपीठिकामध्ये ध्यानयज्ञेन पूजयेत् ।
मूले नासाग्रतो नाभौ कंठे वा तालुरंध्रयोः

hṛtpadmapīṭhikāmadhye dhyānayajñena pūjayet |
mūle nāsāgrato nābhau kaṃṭhe vā tāluraṃdhrayoḥ

38.62

भ्रूमध्ये द्वारदेशे वा ललाटे मूर्ध्नि वा स्मरेत् ।
परिकल्प्य यथान्यायं शिवयोः परमासनम्

bhrūmadhye dvāradeśe vā lalāṭe mūrdhni vā smaret |
parikalpya yathānyāyaṃ śivayoḥ paramāsanam

38.63

तत्र सावरणं वापि निरावरणमेव वा ।
द्विदले षोडशारे वा द्वादशारे यथाविधि

tatra sāvaraṇaṃ vāpi nirāvaraṇameva vā |
dvidale ṣoḍaśāre vā dvādaśāre yathāvidhi

38.64

दशारे वा षडस्रे वा चतुरस्रे शिवं स्मरेत् ।
भ्रुवोरंतरतः पद्मं द्विदलं तडिदुज्ज्वलम्

daśāre vā ṣaḍasre vā caturasre śivaṃ smaret |
bhruvoraṃtarataḥ padmaṃ dvidalaṃ taḍidujjvalam

38.65

भ्रूमध्यस्थारविन्दस्य क्रमाद्वै दक्षिणोत्तरे ।
विद्युत्समानवर्णे च पर्णे वर्णावसानके

bhrūmadhyasthāravindasya kramādvai dakṣiṇottare |
vidyutsamānavarṇe ca parṇe varṇāvasānake

38.66

षोडशारस्य पत्राणि स्वराः षोडश तानि वै ।
पूर्वादीनि क्रमादेतत्पद्मं कन्दस्य मूलतः

ṣoḍaśārasya patrāṇi svarāḥ ṣoḍaśa tāni vai |
pūrvādīni kramādetatpadmaṃ kandasya mūlataḥ

38.67

ककारादिटकारांता वर्णाः पर्णान्यनुक्रमात् ।
भानुवर्णस्य पद्मस्य ध्येयं तद् हृदयान्तरे

kakārādiṭakārāṃtā varṇāḥ parṇānyanukramāt |
bhānuvarṇasya padmasya dhyeyaṃ tad hṛdayāntare

38.68

गोक्षीरधवलस्योक्ता डादिफान्ता यथाक्रमम् ।
अधो दलस्याम्बुजस्य एतस्य च दलानि षट्

gokṣīradhavalasyoktā ḍādiphāntā yathākramam |
adho dalasyāmbujasya etasya ca dalāni ṣaṭ

38.69

विधूमांगारवर्णस्य वर्णा वाद्याश्च लान्तिमाः ।
मूलाधारारविंदस्य हेमाभस्य यथाक्रमम् ।
वकारादिसकारान्ता वर्णाः पर्णमयाः स्थिताः

vidhūmāṃgāravarṇasya varṇā vādyāśca lāntimāḥ |
mūlādhārāraviṃdasya hemābhasya yathākramam |
vakārādisakārāntā varṇāḥ parṇamayāḥ sthitāḥ

38.70

एतेष्वथारविंदेषु यत्रैवाभिरतं मनः ।
तत्रैव देवं देवीं च चिंतयेद्धीरया धिया

eteṣvathāraviṃdeṣu yatraivābhirataṃ manaḥ |
tatraiva devaṃ devīṃ ca ciṃtayeddhīrayā dhiyā

38.71

अंगुष्ठमात्रममलं दीप्यमानं समंततः ।
शुद्धदीपशिखाकारं स्वशक्त्या पूर्णमण्डितम्

aṃguṣṭhamātramamalaṃ dīpyamānaṃ samaṃtataḥ |
śuddhadīpaśikhākāraṃ svaśaktyā pūrṇamaṇḍitam

38.72

इन्दुरेखासमाकारं तारारूपमथापि वा ।
नीवारशूकस्सदृशं बिससुत्राभमेव वा

indurekhāsamākāraṃ tārārūpamathāpi vā |
nīvāraśūkassadṛśaṃ bisasutrābhameva vā

38.73

कदम्बगोलकाकारं तुषारकणिकोपमम् ।
क्षित्यादितत्त्वविजयं ध्याता यद्यपि वाञ्छति

kadambagolakākāraṃ tuṣārakaṇikopamam |
kṣityāditattvavijayaṃ dhyātā yadyapi vāñchati

38.74

तत्तत्तत्त्वाधिपामेव मूर्तिं स्थूलां विचिंतयेत् ।
सदाशिवांता ब्रह्माद्यभवाद्याश्चाष्टमूर्तयः

tattattattvādhipāmeva mūrtiṃ sthūlāṃ viciṃtayet |
sadāśivāṃtā brahmādyabhavādyāścāṣṭamūrtayaḥ

38.75

शिवस्य मूर्तयः स्थूलाः शिवशास्त्रे विनिश्चिताः ।
घोरा मिश्रा प्रशान्ताश्च मूर्तयस्ता मुनीश्वरैः

śivasya mūrtayaḥ sthūlāḥ śivaśāstre viniścitāḥ |
ghorā miśrā praśāntāśca mūrtayastā munīśvaraiḥ

38.76

फलाभिलाषरहितैश्चिन्त्याश्चिन्ताविशारदैः ।
घोराश्चेच्चिंतिताः कुर्युः पापरोगपरिक्षयम्

phalābhilāṣarahitaiścintyāścintāviśāradaiḥ |
ghorāścecciṃtitāḥ kuryuḥ pāparogaparikṣayam

38.77

चिरेण मिश्रे सौम्ये तु न सद्यो न चिरादपि ।
सौम्ये मुक्तिर्विशेषेण शांतिः प्रज्ञा प्रसिध्यति

cireṇa miśre saumye tu na sadyo na cirādapi |
saumye muktirviśeṣeṇa śāṃtiḥ prajñā prasidhyati

38.78

सिध्यंति सिद्धयश्चात्र क्रमशो नात्र संशयः

sidhyaṃti siddhayaścātra kramaśo nātra saṃśayaḥ

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)