Vayaviya Samhita: Uttara Bhaga

Chapter 31: The great hymn of the five avaranas

इति श्रीशिवमहापुराणे सप्तम्यां वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिवमहास्तोत्रवर्णनं नामैकत्रिंशो ऽध्यायः ॥

189 verses · 31 of 41

What happens in this chapter

The great hymn of the five avaranas

Upamanyu gives Shri Krishna the stotra that completes the panchavarana rite. It opens 'Jaya jaya jagadekanatha Shambho', hailing Shiva as stainless, without cause or support, beyond word and mind, and then Ambika, mother of the worlds, without whom even Ishvara gives no fruit. Then, avarana by avarana, every power is named and asked to grant the wish 'honouring the command of Shiva and Shivaa': the five faces, the Vidyeshvaras, Nandi and Mahakala, Ganesha and Skanda, Kaushiki who rides the lion and slew Mahisha, Brahma, Vishnu with his four vyuhas, the sages, the five cow-mothers, the tirthas, rivers and seas, and Shaiva devotees everywhere. The worshipper then prostrates and does japa of the Panchakshara at least 108 times. Reciting it frees even the gravest sinner and wards off ill dreams.

उपमन्युरुवाच

31.1

स्तोत्रं वक्ष्यामि ते कृष्ण पञ्चावरणमार्गतः ।
योगेश्वरमिदं पुण्यं कर्म येन समाप्यते

stotraṃ vakṣyāmi te kṛṣṇa pañcāvaraṇamārgataḥ |
yogeśvaramidaṃ puṇyaṃ karma yena samāpyate

31.2

जय जय जगदेकनाथ शंभो प्रकृतिमनोहर नित्यचित्स्वभाव ।
अतिगतकलुषप्रपञ्चवाचामपि मनसां पदवीमतीततत्त्वम्

jaya jaya jagadekanātha śaṃbho prakṛtimanohara nityacitsvabhāva |
atigatakaluṣaprapañcavācāmapi manasāṃ padavīmatītatattvam

31.3

स्वभावनिर्मलाभोग जय सुन्दरचेष्टित ।
स्वात्मतुल्यमहाशक्ते जय शुद्धगुणार्णव

svabhāvanirmalābhoga jaya sundaraceṣṭita |
svātmatulyamahāśakte jaya śuddhaguṇārṇava

31.4

अनन्तकांतिसंपन्न जयासदृशविग्रह ।
अतर्क्यमहिमाधार जयानाकुलमंगल

anantakāṃtisaṃpanna jayāsadṛśavigraha |
atarkyamahimādhāra jayānākulamaṃgala

31.5

निरंजन निराधार जय निष्कारणोदय ।
निरन्तरपरानन्द जय निर्वृतिकारण

niraṃjana nirādhāra jaya niṣkāraṇodaya |
nirantaraparānanda jaya nirvṛtikāraṇa

31.6

जयातिपरमैश्वर्य जयातिकरुणास्पद ।
जय स्वतंत्रसर्वस्व जयासदृशवैभव

jayātiparamaiśvarya jayātikaruṇāspada |
jaya svataṃtrasarvasva jayāsadṛśavaibhava

31.7

जयावृतमहाविश्व जयानावृत केनचित् ।
जयोत्तर समस्तस्य जयात्यन्तनिरुत्तर

jayāvṛtamahāviśva jayānāvṛta kenacit |
jayottara samastasya jayātyantaniruttara

31.8

जयाद्भुत जयाक्षुद्र जयाक्षत जयाव्यय ।
जयामेय जयामाय जयाभाव जयामल

jayādbhuta jayākṣudra jayākṣata jayāvyaya |
jayāmeya jayāmāya jayābhāva jayāmala

31.9

महाभुज महासार महागुण महाकथ ।
महाबल महामाय महारस महारथ

mahābhuja mahāsāra mahāguṇa mahākatha |
mahābala mahāmāya mahārasa mahāratha

31.10

नमः परमदेवाय नमः परमहेतवे ।
नमश्शिवाय शांताय नमश्शिवतराय ते

namaḥ paramadevāya namaḥ paramahetave |
namaśśivāya śāṃtāya namaśśivatarāya te

31.11

त्वदधीनमिदं कृत्स्नं जगद्धि ससुरासुरम्

tvadadhīnamidaṃ kṛtsnaṃ jagaddhi sasurāsuram

31.12

अतस्त्वद्विहितामाज्ञां क्षमते को ऽतिवर्तितुम्

atastvadvihitāmājñāṃ kṣamate ko 'tivartitum

31.13

अयं पुनर्जनो नित्यं भवदेकसमाश्रयः ।
भवानतो ऽनुगृह्यास्मै प्रार्थितं संप्रयच्छतु

ayaṃ punarjano nityaṃ bhavadekasamāśrayaḥ |
bhavānato 'nugṛhyāsmai prārthitaṃ saṃprayacchatu

31.14

जयांबिके जगन्मातर्जय सर्वजगन्मयि ।
जयानवधिकैश्वर्ये जयानुपमविग्रहे

jayāṃbike jaganmātarjaya sarvajaganmayi |
jayānavadhikaiśvarye jayānupamavigrahe

31.15

जय वाङ्मनसातीते जयाचिद्ध्वांतभंजिके ।
जय जन्मजराहीने जय कालोत्तरोत्तरे

jaya vāṅmanasātīte jayāciddhvāṃtabhaṃjike |
jaya janmajarāhīne jaya kālottarottare

31.16

जयानेकविधानस्थे जय विश्वेश्वरप्रिये ।
जय विश्वसुराराध्ये जय विश्वविजृंभिणि

jayānekavidhānasthe jaya viśveśvarapriye |
jaya viśvasurārādhye jaya viśvavijṛṃbhiṇi

31.17

जय मंगलदिव्यांगि जय मंगलदीपिके ।
जय मंगलचारित्रे जय मंगलदायिनि

jaya maṃgaladivyāṃgi jaya maṃgaladīpike |
jaya maṃgalacāritre jaya maṃgaladāyini

31.18

नमः परमकल्याणगुणसंचयमूर्तये ।
त्वत्तः खलु समुत्पन्नं जगत्त्वय्येव लीयते

namaḥ paramakalyāṇaguṇasaṃcayamūrtaye |
tvattaḥ khalu samutpannaṃ jagattvayyeva līyate

31.19

त्वद्विनातः फलं दातुमीश्वरोपि न शक्नुयात् ।
जन्मप्रभृति देवेशि जनोयं त्वदुपाश्रितः

tvadvinātaḥ phalaṃ dātumīśvaropi na śaknuyāt |
janmaprabhṛti deveśi janoyaṃ tvadupāśritaḥ

31.20

अतो ऽस्य तव भक्तस्य निर्वर्तय मनोरथम् ।
पञ्चवक्त्रो दशभुजः शुद्धस्फटिकसन्निभः

ato 'sya tava bhaktasya nirvartaya manoratham |
pañcavaktro daśabhujaḥ śuddhasphaṭikasannibhaḥ

31.21

वर्णब्रह्मकलादेहो देवस्सकलनिष्कलः ।
शिवभक्तिसमारूढः शांत्यतीतस्सदाशिवः ।
भक्त्या मयार्चितो मह्यं प्रार्थितं शं प्रयच्छतु

varṇabrahmakalādeho devassakalaniṣkalaḥ |
śivabhaktisamārūḍhaḥ śāṃtyatītassadāśivaḥ |
bhaktyā mayārcito mahyaṃ prārthitaṃ śaṃ prayacchatu

31.22

सदाशिवांकमारूढा शक्तिरिच्छा शिवाह्वया ।
जननी सर्वलोकानां प्रयच्छतु मनोरथम्

sadāśivāṃkamārūḍhā śaktiricchā śivāhvayā |
jananī sarvalokānāṃ prayacchatu manoratham

31.23

शिवयोर्दयिता पुत्रौ देवौ हेरंबषण्मुखौ ।
शिवानुभावौ सर्वज्ञौ शिवज्ञानामृताशिनौ

śivayordayitā putrau devau heraṃbaṣaṇmukhau |
śivānubhāvau sarvajñau śivajñānāmṛtāśinau

31.24

तृप्तौ परस्परं स्निग्धौ शिवाभ्यां नित्यसत्कृतौ ।
सत्कृतौ च सदा देवौ ब्रह्माद्यैस्त्रिदशैरपि

tṛptau parasparaṃ snigdhau śivābhyāṃ nityasatkṛtau |
satkṛtau ca sadā devau brahmādyaistridaśairapi

31.25

सर्वलोकपरित्राणं कर्तुमभ्युदितौ सदा ।
स्वेच्छावतारं कुर्वंतौ स्वांशभेदैरनेकशः

sarvalokaparitrāṇaṃ kartumabhyuditau sadā |
svecchāvatāraṃ kurvaṃtau svāṃśabhedairanekaśaḥ

31.26

ताविमौ शिवयोः पार्श्वे नित्यमित्थं मयार्चितौ ।
तयोराज्ञां पुरस्कृत्य प्रार्थितं मे प्रयच्छताम्

tāvimau śivayoḥ pārśve nityamitthaṃ mayārcitau |
tayorājñāṃ puraskṛtya prārthitaṃ me prayacchatām

31.27

शुद्धस्फटिकसंकाशमीशानाख्यं सदाशिवम् ।
मूर्धाभिमानिनी मूर्तिः शिवस्य परमात्मनः

śuddhasphaṭikasaṃkāśamīśānākhyaṃ sadāśivam |
mūrdhābhimāninī mūrtiḥ śivasya paramātmanaḥ

31.28

शिवार्चनरतं शांतं शांत्यतीतं मखास्थितम् ।
पञ्चाक्षरांतिमं बीजं कलाभिः पञ्चभिर्युतम्

śivārcanarataṃ śāṃtaṃ śāṃtyatītaṃ makhāsthitam |
pañcākṣarāṃtimaṃ bījaṃ kalābhiḥ pañcabhiryutam

31.29

प्रथमावरणे पूर्वं शक्त्या सह समर्चितम् ।
पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

prathamāvaraṇe pūrvaṃ śaktyā saha samarcitam |
pavitraṃ paramaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

31.30

बालसूर्यप्रतीकाशं पुरुषाख्यं पुरातनम् ।
पूर्ववक्त्राभिमानं च शिवस्य परमेष्ठिनः

bālasūryapratīkāśaṃ puruṣākhyaṃ purātanam |
pūrvavaktrābhimānaṃ ca śivasya parameṣṭhinaḥ

31.31

शांत्यात्मकं मरुत्संस्थं शम्भोः पादार्चने रतम् ।
प्रथमं शिवबीजेषु कलासु च चतुष्कलम्

śāṃtyātmakaṃ marutsaṃsthaṃ śambhoḥ pādārcane ratam |
prathamaṃ śivabījeṣu kalāsu ca catuṣkalam

31.32

पूर्वभागे मया भक्त्या शक्त्या सह समर्चितम् ।
पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

pūrvabhāge mayā bhaktyā śaktyā saha samarcitam |
pavitraṃ paramaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

31.33

अञ्जनादिप्रतीकाशमघोरं घोरविग्रहम् ।
देवस्य दक्षिणं वक्त्रं देवदेवपदार्चकम्

añjanādipratīkāśamaghoraṃ ghoravigraham |
devasya dakṣiṇaṃ vaktraṃ devadevapadārcakam

31.34

विद्यापादं समारूढं वह्निमण्डलमध्यगम् ।
द्वितीयं शिवबीजेषु कलास्वष्टकलान्वितम्

vidyāpādaṃ samārūḍhaṃ vahnimaṇḍalamadhyagam |
dvitīyaṃ śivabījeṣu kalāsvaṣṭakalānvitam

31.35

शंभोर्दक्षिणदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम् ।
पवित्रं मध्यमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

śaṃbhordakṣiṇadigbhāge śaktyā saha samarcitam |
pavitraṃ madhyamaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

31.36

कुंकुमक्षोदसंकाशं वामाख्यं वरवेषधृक् ।
वक्त्रमुत्तरमीशस्य प्रतिष्ठायां प्रतिष्ठितम्

kuṃkumakṣodasaṃkāśaṃ vāmākhyaṃ varaveṣadhṛk |
vaktramuttaramīśasya pratiṣṭhāyāṃ pratiṣṭhitam

31.37

वारिमंडलमध्यस्थं महादेवार्चने रतम् ।
तुरीयं शिवबीजेषु त्रयोदशकलान्वितम्

vārimaṃḍalamadhyasthaṃ mahādevārcane ratam |
turīyaṃ śivabījeṣu trayodaśakalānvitam

31.38

देवस्योत्तरदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम् ।
पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

devasyottaradigbhāge śaktyā saha samarcitam |
pavitraṃ paramaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

31.39

शंखकुंदेंदुधवलं संध्याख्यं सौम्यलक्षणम् ।
शिवस्य पश्चिमं वक्त्रं शिवपादार्चने रतम्

śaṃkhakuṃdeṃdudhavalaṃ saṃdhyākhyaṃ saumyalakṣaṇam |
śivasya paścimaṃ vaktraṃ śivapādārcane ratam

31.40

निवृत्तिपदनिष्ठं च पृथिव्यां समवस्थितम् ।
तृतीयं शिवबीजेषु कलाभिश्चाष्टभिर्युतम्

nivṛttipadaniṣṭhaṃ ca pṛthivyāṃ samavasthitam |
tṛtīyaṃ śivabījeṣu kalābhiścāṣṭabhiryutam

31.41

देवस्य पश्चिमे भागे शक्त्या सह समर्चितम् ।
पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

devasya paścime bhāge śaktyā saha samarcitam |
pavitraṃ paramaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

31.42

शिवस्य तु शिवायाश्च हृन्मूर्तिशिवभाविते ।
तयोराज्ञां पुरस्कृत्य ते मे कामं प्रयच्छताम्

śivasya tu śivāyāśca hṛnmūrtiśivabhāvite |
tayorājñāṃ puraskṛtya te me kāmaṃ prayacchatām

31.43

शिवस्य च शिवायाश्च शिखामूर्तिशिवाश्रिते ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम्

śivasya ca śivāyāśca śikhāmūrtiśivāśrite |
satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ prayacchatām

31.44

शिवस्य च शिवायाश्च वर्मणा शिवभाविते ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम्

śivasya ca śivāyāśca varmaṇā śivabhāvite |
satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ prayacchatām

31.45

शिवस्य च शिवायाश्च नेत्रमूर्तिशिवाश्रिते ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम्

śivasya ca śivāyāśca netramūrtiśivāśrite |
satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ prayacchatām

31.46

अस्त्रमूर्ती च शिवयोर्नित्यमर्चनतत्परे ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम्

astramūrtī ca śivayornityamarcanatatpare |
satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ prayacchatām

31.47

वामौ ज्येष्ठस्तथा रुद्रः कालो विकरणस्तथा ।
बलो विकरणश्चैव बलप्रमथनः परः

vāmau jyeṣṭhastathā rudraḥ kālo vikaraṇastathā |
balo vikaraṇaścaiva balapramathanaḥ paraḥ

31.48

सर्वभूतस्य दमनस्तादृशाश्चाष्टशक्तयः ।
प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात्

sarvabhūtasya damanastādṛśāścāṣṭaśaktayaḥ |
prārthitaṃ me prayacchaṃtu śivayoreva śāsanāt

31.49

अथानंतश्च सूक्ष्मश्च शिवश्चाप्येकनेत्रकः ।
एक रुद्राख्यमर्तिश्च श्रीकण्ठश्च शिखंडकः

athānaṃtaśca sūkṣmaśca śivaścāpyekanetrakaḥ |
eka rudrākhyamartiśca śrīkaṇṭhaśca śikhaṃḍakaḥ

31.50

तथाष्टौ शक्तयस्तेषां द्वितीयावरणे ऽर्चिताः ।
ते मे कामं प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात्

tathāṣṭau śaktayasteṣāṃ dvitīyāvaraṇe 'rcitāḥ |
te me kāmaṃ prayacchaṃtu śivayoreva śāsanāt

31.51

भवाद्या मूर्तयश्चाष्टौ तासामपि च शक्तयः ।
महादेवादयश्चान्ये तथैकादशमूर्तयः

bhavādyā mūrtayaścāṣṭau tāsāmapi ca śaktayaḥ |
mahādevādayaścānye tathaikādaśamūrtayaḥ

31.52

शक्तिभिस्सहितास्सर्वे तृतीयावरणे स्थिताः ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां दिशंतु फलमीप्सितम्

śaktibhissahitāssarve tṛtīyāvaraṇe sthitāḥ |
satkṛtya śivayorājñāṃ diśaṃtu phalamīpsitam

31.53

वृक्षराजो महातेजा महामेघसमस्वनः ।
मेरुमंदरकैलासहिमाद्रिशिखरोपमः

vṛkṣarājo mahātejā mahāmeghasamasvanaḥ |
merumaṃdarakailāsahimādriśikharopamaḥ

31.54

सिताभ्रशिखराकारः ककुदा परिशोभितः ।
महाभोगींद्रकल्पेन वालेन च विराजितः

sitābhraśikharākāraḥ kakudā pariśobhitaḥ |
mahābhogīṃdrakalpena vālena ca virājitaḥ

31.55

रक्तास्यशृंगचरणौ रक्तप्रायविलोचनः ।
पीवरोन्नतसर्वांगस्सुचारुगमनोज्ज्वलः

raktāsyaśṛṃgacaraṇau raktaprāyavilocanaḥ |
pīvaronnatasarvāṃgassucārugamanojjvalaḥ

31.56

प्रशस्तलक्षणः श्रीमान्प्रज्वलन्मणिभूषणः ।
शिवप्रियः शिवासक्तः शिवयोर्ध्वजवाहनः

praśastalakṣaṇaḥ śrīmānprajvalanmaṇibhūṣaṇaḥ |
śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivayordhvajavāhanaḥ

31.57

तथा तच्चरणन्यासपावितापरविग्रहः ।
गोराजपुरुषः श्रीमाञ्छ्रीमच्छूलवरायुधः ।
तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

tathā taccaraṇanyāsapāvitāparavigrahaḥ |
gorājapuruṣaḥ śrīmāñchrīmacchūlavarāyudhaḥ |
tayorājñāṃ puraskṛtya sa me kāmaṃ prayacchatu

31.58

नन्दीश्वरो महातेजा नगेन्द्रतनयात्मजः ।
सनारायणकैर्देवैर्नित्यमभ्यर्च्य वंदितः

nandīśvaro mahātejā nagendratanayātmajaḥ |
sanārāyaṇakairdevairnityamabhyarcya vaṃditaḥ

31.59

शर्वस्यांतःपुरद्वारि सार्धं परिजनैः स्थितः ।
सर्वेश्वरसमप्रख्यस्सर्वासुरविमर्दनः

śarvasyāṃtaḥpuradvāri sārdhaṃ parijanaiḥ sthitaḥ |
sarveśvarasamaprakhyassarvāsuravimardanaḥ

31.60

सर्वेषां शिवधर्माणामध्यक्षत्वे ऽभिषेचितः ।
शिवप्रियश्शिवासक्तश्श्रीमच्छूलवरायुधः

sarveṣāṃ śivadharmāṇāmadhyakṣatve 'bhiṣecitaḥ |
śivapriyaśśivāsaktaśśrīmacchūlavarāyudhaḥ

31.61

शिवाश्रितेषु संसक्तस्त्वनुरक्तश्च तैरपि ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे कामं प्रयच्छतु

śivāśriteṣu saṃsaktastvanuraktaśca tairapi |
satkṛtya śivayorājñāṃ sa me kāmaṃ prayacchatu

31.62

महाकालो महाबाहुर्महादेव इवापरः ।
महादेवाश्रितानां तु नित्यमेवाभिरक्षतु

mahākālo mahābāhurmahādeva ivāparaḥ |
mahādevāśritānāṃ tu nityamevābhirakṣatu

31.63

शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवयोरर्चकस्सदा ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

śivapriyaḥ śivāsaktaśśivayorarcakassadā |
satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu kāṃkṣitam

31.64

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञः शास्ता विष्नोः परा तनुः ।
महामोहात्मतनयो मधुमांसासवप्रियः ।
तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

sarvaśāstrārthatattvajñaḥ śāstā viṣnoḥ parā tanuḥ |
mahāmohātmatanayo madhumāṃsāsavapriyaḥ |
tayorājñāṃ puraskṛtya sa me kāmaṃ prayacchatu

31.65

ब्रह्माणी चैव माहेशी कौमारी वैष्णवी तथा ।
वाराही चैव माहेंद्री चामुंडा चंडविक्रमा

brahmāṇī caiva māheśī kaumārī vaiṣṇavī tathā |
vārāhī caiva māheṃdrī cāmuṃḍā caṃḍavikramā

31.66

एता वै मातरः सप्त सर्वलोकस्य मातरः ।
प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु परमेश्वरशासनात्

etā vai mātaraḥ sapta sarvalokasya mātaraḥ |
prārthitaṃ me prayacchaṃtu parameśvaraśāsanāt

31.67

मत्तमातंगवदनो गंगोमाशंकरात्मजः ।
आकाशदेहो दिग्बाहुस्सोमसूर्याग्निलोचनः

mattamātaṃgavadano gaṃgomāśaṃkarātmajaḥ |
ākāśadeho digbāhussomasūryāgnilocanaḥ

31.68

ऐरावतादिभिर्दिव्यैर्दिग्गजैर्नित्यमर्चितः ।
शिवज्ञानमदोद्भिन्नर्स्त्रिदशानामविघ्नकृत्

airāvatādibhirdivyairdiggajairnityamarcitaḥ |
śivajñānamadodbhinnarstridaśānāmavighnakṛt

31.69

विघ्नकृच्चासुरादीनां विघ्नेशः शिवभावितः ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

vighnakṛccāsurādīnāṃ vighneśaḥ śivabhāvitaḥ |
satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu kāṃkṣitam

31.70

षण्मुखश्शिवसम्भूतः शक्तिवज्रधरः प्रभुः ।
अग्नेश्च तनयो देवो ह्यपर्णातनयः पुनः

ṣaṇmukhaśśivasambhūtaḥ śaktivajradharaḥ prabhuḥ |
agneśca tanayo devo hyaparṇātanayaḥ punaḥ

31.71

गंगायाश्च गणांबायाः कृत्तिकानां तथैव च ।
विशाखेन च शाखेन नैगमेयेन चावृतः

gaṃgāyāśca gaṇāṃbāyāḥ kṛttikānāṃ tathaiva ca |
viśākhena ca śākhena naigameyena cāvṛtaḥ

31.72

इंद्रजिच्चंद्रसेनानीस्तारकासुरजित्तथा ।
शैलानां मेरुमुख्यानां वेधकश्च स्वतेजसा

iṃdrajiccaṃdrasenānīstārakāsurajittathā |
śailānāṃ merumukhyānāṃ vedhakaśca svatejasā

31.73

तप्तचामीकरप्रख्यः शतपत्रदलेक्षणः ।
कुमारस्सुकुमाराणां रूपोदाहरणं महत्

taptacāmīkaraprakhyaḥ śatapatradalekṣaṇaḥ |
kumārassukumārāṇāṃ rūpodāharaṇaṃ mahat

31.74

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपदार्चकस्सदा ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivapadārcakassadā |
satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu kāṃkṣitam

31.75

ज्येष्ठा वरिष्ठा वरदा शिवयोर्यजनेरता ।
तयोराज्ञां पुरस्कृत्य सा मे दिशतु कांक्षितम्

jyeṣṭhā variṣṭhā varadā śivayoryajaneratā |
tayorājñāṃ puraskṛtya sā me diśatu kāṃkṣitam

31.76

त्रैलोक्यवंदिता साक्षादुल्काकारा गणांबिका ।
जगत्सृष्टिविवृद्ध्यर्थं ब्रह्मणा ऽभ्यर्थिता शिवात्

trailokyavaṃditā sākṣādulkākārā gaṇāṃbikā |
jagatsṛṣṭivivṛddhyarthaṃ brahmaṇā 'bhyarthitā śivāt

31.77

शिवायाः प्रविभक्ताया भ्रुवोरन्तरनिस्सृताः ।
दक्षायणी सती मेना तथा हैमवती ह्युमा

śivāyāḥ pravibhaktāyā bhruvorantaranissṛtāḥ |
dakṣāyaṇī satī menā tathā haimavatī hyumā

31.78

कौशिक्याश्चैव जननी भद्रकाल्यास्तथैव च ।
अपर्णायाश्च जननी पाटलायास्तथैव च

kauśikyāścaiva jananī bhadrakālyāstathaiva ca |
aparṇāyāśca jananī pāṭalāyāstathaiva ca

31.79

शिवार्चनरता नित्यं रुद्राणी रुद्रवल्लभा ।
सत्कृट्य शिवयोराज्ञां सा मे दिशतु कांक्षितम्

śivārcanaratā nityaṃ rudrāṇī rudravallabhā |
satkṛṭya śivayorājñāṃ sā me diśatu kāṃkṣitam

31.80

चंडः सर्वगणेशानः शंभोर्वदनसंभवः ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

caṃḍaḥ sarvagaṇeśānaḥ śaṃbhorvadanasaṃbhavaḥ |
satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu kāṃkṣitam

31.81

पिंगलो गणपः श्रीमाञ्छिवासक्तः शिवप्रियः ।
आज्ञया शिवयोरेव स मे कामं प्रयच्छतु

piṃgalo gaṇapaḥ śrīmāñchivāsaktaḥ śivapriyaḥ |
ājñayā śivayoreva sa me kāmaṃ prayacchatu

31.82

भृंगीशो नाम गणपः शिवराधनतत्परः ।
प्रयच्छतु स मे कामं पत्युराज्ञा पुरःसरम्

bhṛṃgīśo nāma gaṇapaḥ śivarādhanatatparaḥ |
prayacchatu sa me kāmaṃ patyurājñā puraḥsaram

31.83

वीरभद्रो महातेजा हिमकुंदेंदुसन्निभः ।
भद्रकालीप्रियो नित्यं मात्ःणां चाभिरक्षिता

vīrabhadro mahātejā himakuṃdeṃdusannibhaḥ |
bhadrakālīpriyo nityaṃ mātḥṇāṃ cābhirakṣitā

31.84

यज्ञस्य च शिरोहर्ता दक्षस्य च दुरात्मनः ।
उपेंद्रेंद्रयमादीनां देवानामंगतक्षकः

yajñasya ca śirohartā dakṣasya ca durātmanaḥ |
upeṃdreṃdrayamādīnāṃ devānāmaṃgatakṣakaḥ

31.85

शिवस्यानुचरः श्रीमाञ्छिवशासनपालकः ।
शिवयोः शासनादेव स मे दिशतु कांक्षितम्

śivasyānucaraḥ śrīmāñchivaśāsanapālakaḥ |
śivayoḥ śāsanādeva sa me diśatu kāṃkṣitam

31.86

सरस्वती महेशस्य वाक्सरोजसमुद्भवा ।
शिवयोः पूजने सक्ता स मे दिशतु कांक्षितम्

sarasvatī maheśasya vāksarojasamudbhavā |
śivayoḥ pūjane saktā sa me diśatu kāṃkṣitam

31.87

विष्णोर्वक्षःस्थिता लक्ष्मीः शिवयोः पूजने रता ।
शिवयोः शासनादेव सा मे दिशतु कांक्षितम्

viṣṇorvakṣaḥsthitā lakṣmīḥ śivayoḥ pūjane ratā |
śivayoḥ śāsanādeva sā me diśatu kāṃkṣitam

31.88

महामोटी महादेव्याः पादपूजापरायणा ।
तस्या एव नियोगेन सा मे दिशतु कांक्षितम्

mahāmoṭī mahādevyāḥ pādapūjāparāyaṇā |
tasyā eva niyogena sā me diśatu kāṃkṣitam

31.89

कौशिकी सिंहमारूढा पार्वत्याः परमा सुता ।
विष्णोर्निद्रामहामाया महामहिषमर्दिनी

kauśikī siṃhamārūḍhā pārvatyāḥ paramā sutā |
viṣṇornidrāmahāmāyā mahāmahiṣamardinī

31.90

निशंभशुंभसंहत्री मधुमांसासवप्रिया ।
सत्कृत्य शासनं मातुस्सा मे दिशतु कांक्षितम्

niśaṃbhaśuṃbhasaṃhatrī madhumāṃsāsavapriyā |
satkṛtya śāsanaṃ mātussā me diśatu kāṃkṣitam

31.91

रुद्रा रुद्रसमप्रख्याः प्रथमाः प्रथितौजसः ।
भूताख्याश्च महावीर्या महादेवसमप्रभाः

rudrā rudrasamaprakhyāḥ prathamāḥ prathitaujasaḥ |
bhūtākhyāśca mahāvīryā mahādevasamaprabhāḥ

31.92

नित्यमुक्ता निरुपमा निर्द्वन्द्वा निरुपप्लवाः ।
सशक्तयस्सानुचरास्सर्वलोकनमस्कृताः

nityamuktā nirupamā nirdvandvā nirupaplavāḥ |
saśaktayassānucarāssarvalokanamaskṛtāḥ

31.93

सर्वेषामेव लोकानां सृष्टिसंहरणक्षमाः ।
परस्परानुरक्ताश्च परस्परमनुव्रताः

sarveṣāmeva lokānāṃ sṛṣṭisaṃharaṇakṣamāḥ |
parasparānuraktāśca parasparamanuvratāḥ

31.94

परस्परमतिस्निग्धाः परस्परनमस्कृताः ।
शिवप्रियतमा नित्यं शिवलक्षणलक्षिताः

parasparamatisnigdhāḥ parasparanamaskṛtāḥ |
śivapriyatamā nityaṃ śivalakṣaṇalakṣitāḥ

31.95

सौम्याधारास्तथा मिश्राश्चांतरालद्वयात्मिकाः ।
विरूपाश्च सुरूपाश्च नानारूपधरास्तथा

saumyādhārāstathā miśrāścāṃtarāladvayātmikāḥ |
virūpāśca surūpāśca nānārūpadharāstathā

31.96

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं दिशंतु वै ।
देव्या प्रियसखीवर्गो देवीलक्षणलक्षितः

satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ diśaṃtu vai |
devyā priyasakhīvargo devīlakṣaṇalakṣitaḥ

31.97

सहितो रुद्रकन्याभिः शक्तिभिश्चाप्यनेकशः ।
तृतीयावरणे शंभोर्भक्त्या नित्यं समर्चितः

sahito rudrakanyābhiḥ śaktibhiścāpyanekaśaḥ |
tṛtīyāvaraṇe śaṃbhorbhaktyā nityaṃ samarcitaḥ

31.98

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम् ।
दिवाकरो महेशस्य मूर्तिर्दीप्तिसुमंडलः

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu maṃgalam |
divākaro maheśasya mūrtirdīptisumaṃḍalaḥ

31.99

निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः ।
अविकारात्मकश्चाद्य एकस्सामान्यविक्रियः

nirguṇo guṇasaṃkīrṇastathaiva guṇakevalaḥ |
avikārātmakaścādya ekassāmānyavikriyaḥ

31.100

असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात् ।
एवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्ताः पञ्चधा पुनः

asādhāraṇakarmā ca sṛṣṭisthitilayakramāt |
evaṃ tridhā caturdhā ca vibhaktāḥ pañcadhā punaḥ

31.101

चतुर्थावरणे शंभोः पूजितश्चानुगैः सह ।
शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः

caturthāvaraṇe śaṃbhoḥ pūjitaścānugaiḥ saha |
śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivapādārcane rataḥ

31.102

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम् ।
दिवाकरषडंगानि दीप्ताद्याश्चाष्टशक्तयः

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu maṃgalam |
divākaraṣaḍaṃgāni dīptādyāścāṣṭaśaktayaḥ

31.103

आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः ।
अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्नुश्चादित्यमूर्तयः

ādityo bhāskaro bhānū raviścetyanupūrvaśaḥ |
arko brahmā tathā rudro viṣnuścādityamūrtayaḥ

31.104

विस्तरासुतराबोधिन्याप्यायिन्यपराः पुनः ।
उषा प्रभा तथा प्राज्ञा संध्या चेत्यपि शक्तयः

vistarāsutarābodhinyāpyāyinyaparāḥ punaḥ |
uṣā prabhā tathā prājñā saṃdhyā cetyapi śaktayaḥ

31.105

सोमादिकेतुपर्यंता ग्रहाश्च शिवभाविताः ।
शिवयोराज्ञयानुन्ना मंगलं प्रदिशंतु मे

somādiketuparyaṃtā grahāśca śivabhāvitāḥ |
śivayorājñayānunnā maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

31.106

अथवा द्वादशादित्यास्तथा द्वादश शक्तयः ।
ऋषयो देवगंधर्वाः पन्नगाप्सरसां गणाः

athavā dvādaśādityāstathā dvādaśa śaktayaḥ |
ṛṣayo devagaṃdharvāḥ pannagāpsarasāṃ gaṇāḥ

31.107

ग्रामण्यश्च तथा यक्षा राक्षसाश्चासुरास्तथा ।
सप्तसप्तगणाश्चैते सप्तच्छंदोमया हयाः

grāmaṇyaśca tathā yakṣā rākṣasāścāsurāstathā |
saptasaptagaṇāścaite saptacchaṃdomayā hayāḥ

31.108

वालखिल्या दयश्चैव सर्वे शिवपदार्चकाः ।
सत्कृत्यशिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

vālakhilyā dayaścaiva sarve śivapadārcakāḥ |
satkṛtyaśivayorājñāṃ maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

31.109

ब्रह्माथ देवदेवस्य मूर्तिर्भूमण्डलाधिपः ।
चतुःषष्टिगुणैश्वर्यो बुद्धितत्त्वे प्रतिष्ठितः

brahmātha devadevasya mūrtirbhūmaṇḍalādhipaḥ |
catuḥṣaṣṭiguṇaiśvaryo buddhitattve pratiṣṭhitaḥ

31.110

निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः ।
अविकारात्मको देवस्ततस्साधारणः पुरः

nirguṇo guṇasaṃkīrṇastathaiva guṇakevalaḥ |
avikārātmako devastatassādhāraṇaḥ puraḥ

31.111

असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात् ।
भुवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्तः पञ्चधा पुनः

asādhāraṇakarmā ca sṛṣṭisthitilayakramāt |
bhuvaṃ tridhā caturdhā ca vibhaktaḥ pañcadhā punaḥ

31.112

चतुर्थावरणे शंभो पूजितश्च सहानुगैः ।
शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवपादार्चने रतः

caturthāvaraṇe śaṃbho pūjitaśca sahānugaiḥ |
śivapriyaḥ śivāsaktaśśivapādārcane rataḥ

31.113

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम् ।
हिरण्यगर्भो लोकेशो विराट्कालश्च पूरुषः

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu maṃgalam |
hiraṇyagarbho lokeśo virāṭkālaśca pūruṣaḥ

31.114

सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः ।
प्रजानां पतयश्चैव दक्षाद्या ब्रह्मसूनवः

sanatkumāraḥ sanakaḥ sanaṃdaśca sanātanaḥ |
prajānāṃ patayaścaiva dakṣādyā brahmasūnavaḥ

31.115

एकादश सपत्नीका धर्मस्संकल्प एव च ।
शिवार्चनरताश्चैते शिवभक्तिपरायणाः

ekādaśa sapatnīkā dharmassaṃkalpa eva ca |
śivārcanaratāścaite śivabhaktiparāyaṇāḥ

31.116

शिवाज्ञावशगास्सर्वे दिशंतु मम मंगलम् ।
चत्वारश्च तथा वेदास्सेतिहासपुराणकाः

śivājñāvaśagāssarve diśaṃtu mama maṃgalam |
catvāraśca tathā vedāssetihāsapurāṇakāḥ

31.117

धर्मशास्त्राणि विद्याभिर्वैदिकीभिस्समन्विताः ।
परस्परविरुद्धार्थाः शिवप्रकृतिपादकाः

dharmaśāstrāṇi vidyābhirvaidikībhissamanvitāḥ |
parasparaviruddhārthāḥ śivaprakṛtipādakāḥ

31.118

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे ।
अथ रुद्रो महादेवः शंभोर्मूर्तिर्गरीयसी

satkṛtya śivayorājñāṃ maṃgalaṃ pradiśaṃtu me |
atha rudro mahādevaḥ śaṃbhormūrtirgarīyasī

31.119

वाह्नेयमण्डलाधीशः पौरुषैश्वर्यवान्प्रभुः ।
शिवाभिमानसंपन्नो निर्गुणस्त्रिगुणात्मकः

vāhneyamaṇḍalādhīśaḥ pauruṣaiśvaryavānprabhuḥ |
śivābhimānasaṃpanno nirguṇastriguṇātmakaḥ

31.120

केवलं सात्त्विकश्चापि राजसश्चैव तामसः ।
अविकाररतः पूर्वं ततस्तु समविक्रियः

kevalaṃ sāttvikaścāpi rājasaścaiva tāmasaḥ |
avikārarataḥ pūrvaṃ tatastu samavikriyaḥ

31.121

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक् ।
ब्रह्मणोपि शिरश्छेत्ता जनकस्तस्य तत्सुतः

asādhāraṇakarmā ca sṛṣṭyādikaraṇātpṛthak |
brahmaṇopi śiraśchettā janakastasya tatsutaḥ

31.122

जनकस्तनयश्चापि विष्णोरपि नियामकः ।
बोधकश्च तयोर्नित्यमनुग्रहकरः प्रभुः

janakastanayaścāpi viṣṇorapi niyāmakaḥ |
bodhakaśca tayornityamanugrahakaraḥ prabhuḥ

31.123

अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती रुद्रो लोकद्वयाधिपः ।
शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः

aṃḍasyāṃtarbahirvartī rudro lokadvayādhipaḥ |
śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivapādārcane rataḥ

31.124

शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम् ।
तस्य ब्रह्म षडंगानि विद्येशांतं तथाष्टकम्

śivasyājñāṃ puraskṛtya sa me diśatu maṃgalam |
tasya brahma ṣaḍaṃgāni vidyeśāṃtaṃ tathāṣṭakam

31.125

चत्वारो मूर्तिभेदाश्च शिवपूर्वाः शिवार्चकाः ।
शिवो भवो हरश्चैव मृडश्चैव तथापरः ।
शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य मंगलं प्रदिशंतु मे

catvāro mūrtibhedāśca śivapūrvāḥ śivārcakāḥ |
śivo bhavo haraścaiva mṛḍaścaiva tathāparaḥ |
śivasyājñāṃ puraskṛtya maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

31.126

अथ विष्णुर्महेशस्य शिवस्यैव परा तनुः ।
वारितत्त्वाधिपः साक्षादव्यक्तपदसंस्थितः

atha viṣṇurmaheśasya śivasyaiva parā tanuḥ |
vāritattvādhipaḥ sākṣādavyaktapadasaṃsthitaḥ

31.127

निर्गुणस्सत्त्वबहुलस्तथैव गुणकेवलः ।
अविकाराभिमानी च त्रिसाधारणविक्रियः

nirguṇassattvabahulastathaiva guṇakevalaḥ |
avikārābhimānī ca trisādhāraṇavikriyaḥ

31.128

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक् ।
दक्षिणांगभवेनापि स्पर्धमानः स्वयंभुवा

asādhāraṇakarmā ca sṛṣṭyādikaraṇātpṛthak |
dakṣiṇāṃgabhavenāpi spardhamānaḥ svayaṃbhuvā

31.129

आद्येन ब्रह्मणा साक्षात्सृष्टः स्रष्टा च तस्य तु ।
अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती विष्णुर्लोकद्वयाधिपः

ādyena brahmaṇā sākṣātsṛṣṭaḥ sraṣṭā ca tasya tu |
aṃḍasyāṃtarbahirvartī viṣṇurlokadvayādhipaḥ

31.130

असुरांतकरश्चक्री शक्रस्यापि तथानुजः ।
प्रादुर्भूतश्च दशधा भृगुशापच्छलादिह

asurāṃtakaraścakrī śakrasyāpi tathānujaḥ |
prādurbhūtaśca daśadhā bhṛguśāpacchalādiha

31.131

भूभारनिग्रहार्थाय स्वेच्छयावातरक्षितौ ।
अप्रमेयबलो मायी मायया मोहयञ्जगत्

bhūbhāranigrahārthāya svecchayāvātarakṣitau |
aprameyabalo māyī māyayā mohayañjagat

31.132

मूर्तिं कृत्वा महाविष्णुं सदाशिष्णुमथापि वा ।
वैष्णवैः पूजितो नित्यं मूर्तित्रयमयासने

mūrtiṃ kṛtvā mahāviṣṇuṃ sadāśiṣṇumathāpi vā |
vaiṣṇavaiḥ pūjito nityaṃ mūrtitrayamayāsane

31.133

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः ।
शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivapādārcane rataḥ |
śivasyājñāṃ puraskṛtya sa me diśatu maṃgalam

31.134

वासुदेवो ऽनिरुद्धश्च प्रद्युम्नश्च ततः परः ।
संकर्षणस्समाख्याताश्चतस्रो मूर्तयो हरेः

vāsudevo 'niruddhaśca pradyumnaśca tataḥ paraḥ |
saṃkarṣaṇassamākhyātāścatasro mūrtayo hareḥ

31.135

मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नारसिंहो ऽथ वामनः ।
रामत्रयं तथा कृष्णो विष्णुस्तुरगवक्त्रकः

matsyaḥ kūrmo varāhaśca nārasiṃho 'tha vāmanaḥ |
rāmatrayaṃ tathā kṛṣṇo viṣṇusturagavaktrakaḥ

31.136

चक्रं नारायणस्यास्त्रं पांचजन्यं च शार्ङ्गकम् ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

cakraṃ nārāyaṇasyāstraṃ pāṃcajanyaṃ ca śārṅgakam |
satkṛtya śivayorājñāṃ maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

31.137

प्रभा सरस्वती गौरी लक्ष्मीश्च शिवभाविता ।
शिवयोः शासनादेता मंगलं प्रदिशंतु मे

prabhā sarasvatī gaurī lakṣmīśca śivabhāvitā |
śivayoḥ śāsanādetā maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

31.138

इन्द्रो ऽग्निश्च यमश्चैव निरृतिर्वरुणस्तथा ।
वायुः सोमः कुबेरश्च तथेशानस्त्रिशूलधृक्

indro 'gniśca yamaścaiva nirṛtirvaruṇastathā |
vāyuḥ somaḥ kuberaśca tatheśānastriśūladhṛk

31.139

सर्वे शिवार्चनरताः शिवसद्भावभाविताः ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

sarve śivārcanaratāḥ śivasadbhāvabhāvitāḥ |
satkṛtya śivayorājñāṃ maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

31.140

त्रिशूलमथ वज्रं च तथा परशुसायकौ ।
खड्गपाशांकुशाश्चैव पिनाकश्चायुधोत्तमः

triśūlamatha vajraṃ ca tathā paraśusāyakau |
khaḍgapāśāṃkuśāścaiva pinākaścāyudhottamaḥ

31.141

दिव्यायुधानि देवस्य देव्याश्चैतानि नित्यशः ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां रक्षां कुर्वंतु मे सदा

divyāyudhāni devasya devyāścaitāni nityaśaḥ |
satkṛtya śivayorājñāṃ rakṣāṃ kurvaṃtu me sadā

31.142

वृषरूपधरो देवः सौरभेयो महाबलः ।
वडवाख्यानलस्पर्धां पञ्चगोमातृभिर्वृतः

vṛṣarūpadharo devaḥ saurabheyo mahābalaḥ |
vaḍavākhyānalaspardhāṃ pañcagomātṛbhirvṛtaḥ

31.143

वाहनत्वमनुप्राप्तस्तपसा परमेशयोः ।
तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

vāhanatvamanuprāptastapasā parameśayoḥ |
tayorājñāṃ puraskṛtya sa me kāmaṃ prayacchatu

31.144

नंदा सुनंदा सुरभिः सुशीला सुमनास्तथा ।
पञ्चगोमातरस्त्वेताश्शिवलोके व्यवस्थिताः

naṃdā sunaṃdā surabhiḥ suśīlā sumanāstathā |
pañcagomātarastvetāśśivaloke vyavasthitāḥ

31.145

शिवभक्तिपरा नित्यं शिवार्चनपरायणाः ।
शिवयोः शासनादेव दिशंतु मम वांछितम्

śivabhaktiparā nityaṃ śivārcanaparāyaṇāḥ |
śivayoḥ śāsanādeva diśaṃtu mama vāṃchitam

31.146

क्षेत्रपालो महातेजा नील जीमूतसन्निभः ।
दंष्ट्राकरालवदनः स्फुरद्रक्ताधरोज्ज्वलः

kṣetrapālo mahātejā nīla jīmūtasannibhaḥ |
daṃṣṭrākarālavadanaḥ sphuradraktādharojjvalaḥ

31.147

रक्तोर्ध्वमूर्धजः श्रीमान्भ्रुकुटीकुटिलेक्षणः ।
रक्तवृत्तत्रिनयनः शशिपन्नगभूषणः

raktordhvamūrdhajaḥ śrīmānbhrukuṭīkuṭilekṣaṇaḥ |
raktavṛttatrinayanaḥ śaśipannagabhūṣaṇaḥ

31.148

नग्नस्त्रिशूलपाशासिकपालोद्यतपाणिकः ।
भैरवो भैरवैः सिद्धैर्योगिनीभिश्च संवृतः

nagnastriśūlapāśāsikapālodyatapāṇikaḥ |
bhairavo bhairavaiḥ siddhairyoginībhiśca saṃvṛtaḥ

31.149

क्षेत्रेक्षेत्रे समासीनः स्थितो यो रक्षकस्सताम् ।
शिवप्रणामपरमः शिवसद्भावभावितः

kṣetrekṣetre samāsīnaḥ sthito yo rakṣakassatām |
śivapraṇāmaparamaḥ śivasadbhāvabhāvitaḥ

31.150

शिवश्रितान्विशेषेण रक्षन्पुत्रानिवौरसान् ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मङ्गलम्

śivaśritānviśeṣeṇa rakṣanputrānivaurasān |
satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu maṅgalam

31.151

तालजङ्घादयस्तस्य प्रथमावरणेर्चिताः ।
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां चत्वारः समवन्तु माम्

tālajaṅghādayastasya prathamāvaraṇercitāḥ |
satkṛtya śivayorājñāṃ catvāraḥ samavantu mām

31.152

भैरवाद्याश्च ये चान्ये समंतात्तस्य वेष्टिताः ।
ते ऽपि मामनुगृह्णंतु शिवशासनगौरवात्

bhairavādyāśca ye cānye samaṃtāttasya veṣṭitāḥ |
te 'pi māmanugṛhṇaṃtu śivaśāsanagauravāt

31.153

नारदाद्याश्च मुनयो दिव्या देवैश्च पूजिताः ।
साध्या मागाश्च ये देवा जनलोकनिवासिनः

nāradādyāśca munayo divyā devaiśca pūjitāḥ |
sādhyā māgāśca ye devā janalokanivāsinaḥ

31.154

विनिवृत्ताधिकाराश्च महर्लोकनिवासिनः ।
सप्तर्षयस्तथान्ये वै वैमानिकगुणैस्सह

vinivṛttādhikārāśca maharlokanivāsinaḥ |
saptarṣayastathānye vai vaimānikaguṇaissaha

31.155

सर्वे शिवार्चनरताः शिवाज्ञावशवर्तिनः

sarve śivārcanaratāḥ śivājñāvaśavartinaḥ

31.156

शिवयोराज्ञया मह्यं दिशंतु मम कांक्षितम्
गंधर्वाद्याः पिशाचांताश्चतस्रो देवयोनयः ।
सिद्धा विद्याधराद्याश्च ये ऽपि चान्ये नभश्चराः

śivayorājñayā mahyaṃ diśaṃtu mama kāṃkṣitam
gaṃdharvādyāḥ piśācāṃtāścatasro devayonayaḥ |
siddhā vidyādharādyāśca ye 'pi cānye nabhaścarāḥ

31.157

असुरा राक्षसाश्चैव पातालतलवासिनः ।
अनंताद्याश्च नागेन्द्रा वैनतेयादयो द्विजाः

asurā rākṣasāścaiva pātālatalavāsinaḥ |
anaṃtādyāśca nāgendrā vainateyādayo dvijāḥ

31.158

कूष्मांडाः प्रेतवेताला ग्रहा भूतगणाः परे ।
डाकिन्यश्चापि योगिन्यः शाकिन्यश्चापि तादृशाः

kūṣmāṃḍāḥ pretavetālā grahā bhūtagaṇāḥ pare |
ḍākinyaścāpi yoginyaḥ śākinyaścāpi tādṛśāḥ

31.159

क्षेत्रारामगृहादीनि तीर्थान्यायतनानि च ।
द्वीपाः समुद्रा नद्यश्च नदाश्चान्ये सरांसि च

kṣetrārāmagṛhādīni tīrthānyāyatanāni ca |
dvīpāḥ samudrā nadyaśca nadāścānye sarāṃsi ca

31.160

गिरयश्च सुमेर्वाद्याः कननानि समंततः ।
पशवः पक्षिणो वृक्षाः कृमिकीटादयो मृगाः

girayaśca sumervādyāḥ kananāni samaṃtataḥ |
paśavaḥ pakṣiṇo vṛkṣāḥ kṛmikīṭādayo mṛgāḥ

31.161

भुवनान्यपि सर्वाणि भुवनानामधीश्वरः ।
अण्डान्यावरणैस्सार्धं मासाश्च दश दिग्गजाः

bhuvanānyapi sarvāṇi bhuvanānāmadhīśvaraḥ |
aṇḍānyāvaraṇaissārdhaṃ māsāśca daśa diggajāḥ

31.162

वर्णाः पदानि मंत्राश्च तत्त्वान्यपि सहाधिपैः ।
ब्रह्मांडधारका रुद्रा रुद्राश्चान्ये सशक्तिकाः

varṇāḥ padāni maṃtrāśca tattvānyapi sahādhipaiḥ |
brahmāṃḍadhārakā rudrā rudrāścānye saśaktikāḥ

31.163

यच्च किंचिज्जगत्यस्मिन्दृष्टं चानुमितं श्रुतम् ।
सर्वे कामं प्रयच्छन्तु शिवयोरेव शासनात्

yacca kiṃcijjagatyasmindṛṣṭaṃ cānumitaṃ śrutam |
sarve kāmaṃ prayacchantu śivayoreva śāsanāt

31.164

अथ विद्या परा शैवी पशुपाशविमोचिनी ।
पञ्चार्थसंज्ञिता दिव्या पशुविद्याबहिष्कृता

atha vidyā parā śaivī paśupāśavimocinī |
pañcārthasaṃjñitā divyā paśuvidyābahiṣkṛtā

31.165

शास्त्रं च शिवधर्माख्यं धर्माख्यं च तदुत्तरम् ।
शैवाख्यं शिवधर्माख्यं पुराणं श्रुतिसंमितम्

śāstraṃ ca śivadharmākhyaṃ dharmākhyaṃ ca taduttaram |
śaivākhyaṃ śivadharmākhyaṃ purāṇaṃ śrutisaṃmitam

31.166

शैवागमाश्च ये चान्ये कामिकाद्याश्चतुर्विधाः ।
शिवाभ्यामविशेषेण सत्कृत्येह समर्चिताः

śaivāgamāśca ye cānye kāmikādyāścaturvidhāḥ |
śivābhyāmaviśeṣeṇa satkṛtyeha samarcitāḥ

31.167

ताभ्यामेव समाज्ञाता ममाभिप्रेतसिद्धये ।
कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

tābhyāmeva samājñātā mamābhipretasiddhaye |
karmedamanumanyaṃtāṃ saphalaṃ sādhvanuṣṭhitam

31.168

श्वेताद्या नकुलीशांताः सशिष्याश्चापि देशिकाः ।
तत्संततीया गुरवो विशेषाद्गुरवो मम

śvetādyā nakulīśāṃtāḥ saśiṣyāścāpi deśikāḥ |
tatsaṃtatīyā guravo viśeṣādguravo mama

31.169

शैवा माहेश्वराश्चैव ज्ञानकर्मपरायणाः ।
कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

śaivā māheśvarāścaiva jñānakarmaparāyaṇāḥ |
karmedamanumanyaṃtāṃ saphalaṃ sādhvanuṣṭhitam

31.170

लौकिका ब्राह्मणास्सर्वे क्षत्रियाश्च विशः क्रमात् ।
वेदवेदांगतत्त्वज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

laukikā brāhmaṇāssarve kṣatriyāśca viśaḥ kramāt |
vedavedāṃgatattvajñāḥ sarvaśāstraviśāradāḥ

31.171

सांख्या वैशेषिकाश्चैव यौगा नैयायिका नराः ।
सौरा ब्रह्मास्तथा रौद्रा वैष्णवाश्चापरे नराः

sāṃkhyā vaiśeṣikāścaiva yaugā naiyāyikā narāḥ |
saurā brahmāstathā raudrā vaiṣṇavāścāpare narāḥ

31.172

शिष्टाः सर्वे विशिष्टा च शिवशासनयंत्रिताः ।
कर्मेदमनुमन्यंतां ममाभिप्रेतसाधकम्

śiṣṭāḥ sarve viśiṣṭā ca śivaśāsanayaṃtritāḥ |
karmedamanumanyaṃtāṃ mamābhipretasādhakam

31.173

शैवाः सिद्धांतमार्गस्थाः शैवाः पाशुपतास्तथा ।
शैवा महाव्रतधराः शैवाः कापालिकाः परे

śaivāḥ siddhāṃtamārgasthāḥ śaivāḥ pāśupatāstathā |
śaivā mahāvratadharāḥ śaivāḥ kāpālikāḥ pare

31.174

शिवाज्ञापालकाः पूज्या ममापि शिवशासनात् ।
सर्वे ममानुगृह्णंतु शंसंतु सफलक्रियाम्

śivājñāpālakāḥ pūjyā mamāpi śivaśāsanāt |
sarve mamānugṛhṇaṃtu śaṃsaṃtu saphalakriyām

31.175

दक्षिणज्ञाननिष्ठाश्च दक्षिणोत्तरमार्गगाः ।
अविरोधेन वर्तंतां मंत्रश्रेयो ऽर्थिनो मम

dakṣiṇajñānaniṣṭhāśca dakṣiṇottaramārgagāḥ |
avirodhena vartaṃtāṃ maṃtraśreyo 'rthino mama

31.176

नास्तिकाश्च शठाश्चैव कृतघ्नाश्चैव तामसाः ।
पाषंडाश्चातिपापाश्च वर्तंतां दूरतो मम

nāstikāśca śaṭhāścaiva kṛtaghnāścaiva tāmasāḥ |
pāṣaṃḍāścātipāpāśca vartaṃtāṃ dūrato mama

31.177

बहुभिः किं स्तुतैरत्र ये ऽपि के ऽपिचिदास्तिकाः ।
सर्वे मामनुगृह्णंतु संतः शंसंतु मंगलम्

bahubhiḥ kiṃ stutairatra ye 'pi ke 'picidāstikāḥ |
sarve māmanugṛhṇaṃtu saṃtaḥ śaṃsaṃtu maṃgalam

31.178

नमश्शिवाय सांबाय ससुतायादिहेतवे ।
पञ्चावरणरूपेण प्रपञ्चेनावृताय ते

namaśśivāya sāṃbāya sasutāyādihetave |
pañcāvaraṇarūpeṇa prapañcenāvṛtāya te

31.179

इत्युक्त्वा दंडवद्भूमौ प्रणिपत्य शिवं शिवाम् ।
जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यामष्टोत्तरशतावराम्

ityuktvā daṃḍavadbhūmau praṇipatya śivaṃ śivām |
japetpañcākṣarīṃ vidyāmaṣṭottaraśatāvarām

31.180

तथैव शक्तिविद्यां च जपित्वा तत्समर्पणम् ।
कृत्वा तं क्षमयित्वेशं पूजाशेषं समापयेत्

tathaiva śaktividyāṃ ca japitvā tatsamarpaṇam |
kṛtvā taṃ kṣamayitveśaṃ pūjāśeṣaṃ samāpayet

31.181

एतत्पुण्यतमं स्तोत्रं शिवयोर्हृदयंगमम् ।
सर्वाभीष्टप्रदं साक्षाद्भुक्तिमुक्त्यैकसाधनम्

etatpuṇyatamaṃ stotraṃ śivayorhṛdayaṃgamam |
sarvābhīṣṭapradaṃ sākṣādbhuktimuktyaikasādhanam

31.182

य इदं कीर्तयेन्नित्यं शृणुयाद्वा समाहितः ।
स विधूयाशु पापानि शिवसायुज्यमाप्नुयात्

ya idaṃ kīrtayennityaṃ śṛṇuyādvā samāhitaḥ |
sa vidhūyāśu pāpāni śivasāyujyamāpnuyāt

31.183

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च वीरहा भ्रूणहापि वा ।
शरणागतघाती च मित्रविश्रंभघातकः

goghnaścaiva kṛtaghnaśca vīrahā bhrūṇahāpi vā |
śaraṇāgataghātī ca mitraviśraṃbhaghātakaḥ

31.184

दुष्टपापसमाचारो मातृहा पितृहापि वा ।
स्तवेनानेन जप्तेन तत्तत्पापात्प्रमुच्यते

duṣṭapāpasamācāro mātṛhā pitṛhāpi vā |
stavenānena japtena tattatpāpātpramucyate

31.185

दुःस्वप्नादिमहानर्थसूचकेषु भयेषु च ।
यदि संकीर्तयेदेतन्न ततो नार्थभाग्भवेत्

duḥsvapnādimahānarthasūcakeṣu bhayeṣu ca |
yadi saṃkīrtayedetanna tato nārthabhāgbhavet

31.186

आयुरारोग्यमैश्वर्यं यच्चान्यदपि वाञ्छितम् ।
स्तोत्रस्यास्य जपे तिष्ठंस्तत्सर्वं लभते नरः

āyurārogyamaiśvaryaṃ yaccānyadapi vāñchitam |
stotrasyāsya jape tiṣṭhaṃstatsarvaṃ labhate naraḥ

31.187

असंपूज्य शिवस्तोत्रं जपात्फलमुदाहृतम् ।
संपूज्य च जपे तस्य फलं वक्तुं न शक्यते

asaṃpūjya śivastotraṃ japātphalamudāhṛtam |
saṃpūjya ca jape tasya phalaṃ vaktuṃ na śakyate

31.188

आस्तामियं फलावाप्तिरस्मिन्संकीर्तिते सति ।
सार्धमंबिकया देवः श्रुत्यैवं दिवि तिष्ठति

āstāmiyaṃ phalāvāptirasminsaṃkīrtite sati |
sārdhamaṃbikayā devaḥ śrutyaivaṃ divi tiṣṭhati

31.189

तस्मान्नभसि संपूज्य देवं देवं सहोमया ।
कृतांजलिपुटस्तिष्ठंस्तोत्रमेतदुदीरयेत्

tasmānnabhasi saṃpūjya devaṃ devaṃ sahomayā |
kṛtāṃjalipuṭastiṣṭhaṃstotrametadudīrayet

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)