Chapter 33: Mahadev marches out with his ganas

तस्य तद्वाक्यमाकर्ण्य सुरराट् ततः ।
सक्रोधः प्राह गिरिशो वीरभद्रादिकान्गणान्

tasya tadvākyamākarṇya surarāṭ tataḥ |
sakrodhaḥ prāha giriśo vīrabhadrādikāngaṇān

हे वीरभद्र हे नंदिन्क्षेत्रपालष्टभैरवाः ।
सर्वे गणाश्च सन्नद्धास्सायुधा बलशालिनः

he vīrabhadra he naṃdinkṣetrapālaṣṭabhairavāḥ |
sarve gaṇāśca sannaddhāssāyudhā balaśālinaḥ

कुमाराभ्यां सहैवाद्य निर्गच्छंतु ममाज्ञया ।
स्वसेनया भद्रकाली निर्गच्छतु रणाय च ।
शंखचूडवधार्थाय निर्गच्छाम्यद्य सत्वरम्

kumārābhyāṃ sahaivādya nirgacchaṃtu mamājñayā |
svasenayā bhadrakālī nirgacchatu raṇāya ca |
śaṃkhacūḍavadhārthāya nirgacchāmyadya satvaram

इत्याज्ञाप्य महेशानो निर्ययौ सैन्यसंयुतः ।
सर्वे वीरगणास्तस्यानु ययुस्संप्रहर्षिताः

ityājñāpya maheśāno niryayau sainyasaṃyutaḥ |
sarve vīragaṇāstasyānu yayussaṃpraharṣitāḥ

एतस्मिन्नंतरे स्कंदगणेशौ सर्वसैन्यपौ ।
यततुर्मुदितौ नद्धौ सायुधौ च शिवांतिके

etasminnaṃtare skaṃdagaṇeśau sarvasainyapau |
yataturmuditau naddhau sāyudhau ca śivāṃtike

वीरभद्रश्च नन्दी च महाकालस्सुभद्रकः ।
विशालाक्षश्च बाणश्च पिंगलाक्षो विकंपनः

vīrabhadraśca nandī ca mahākālassubhadrakaḥ |
viśālākṣaśca bāṇaśca piṃgalākṣo vikaṃpanaḥ

विरूपो विकृतिश्चैव मणिभद्रश्च बाष्कलः ।
कपिलाख्यो दीर्घदंष्द्रो विकरस्ताम्रलोचनः

virūpo vikṛtiścaiva maṇibhadraśca bāṣkalaḥ |
kapilākhyo dīrghadaṃṣdro vikarastāmralocanaḥ

कालंकरो बलीभद्रः कालजिह्वः कुटीचरः ।
बलोन्मत्तो रणश्लाघ्यो दुर्जयो दुर्गमस्तथा

kālaṃkaro balībhadraḥ kālajihvaḥ kuṭīcaraḥ |
balonmatto raṇaślāghyo durjayo durgamastathā

इत्यादयो गणेशानास्सैन्यानां पतयो वराः ।
तेषां च गणनां वच्मि सावधानतया शृणु

ityādayo gaṇeśānāssainyānāṃ patayo varāḥ |
teṣāṃ ca gaṇanāṃ vacmi sāvadhānatayā śṛṇu

शंखकर्णः कोटिगणैर्युतः परविमर्दकः ।
दशभिः केकराक्षश्च विकृतोऽष्टाभिरेव च

śaṃkhakarṇaḥ koṭigaṇairyutaḥ paravimardakaḥ |
daśabhiḥ kekarākṣaśca vikṛto'ṣṭābhireva ca

चतुष्षष्ट्या विशाखश्च नवभिः पारियात्रिकः ।
षड्भिस्सर्वान्तकः श्रीमांस्त थैव विकृताननः

catuṣṣaṣṭyā viśākhaśca navabhiḥ pāriyātrikaḥ |
ṣaḍbhissarvāntakaḥ śrīmāṃsta thaiva vikṛtānanaḥ

जालको हि द्वादशभिः कोटिभिर्गणपुंगवः ।
सप्तभिस्समदः श्रीमान्दुन्दुभोऽष्टाभिरेव च

jālako hi dvādaśabhiḥ koṭibhirgaṇapuṃgavaḥ |
saptabhissamadaḥ śrīmāndundubho'ṣṭābhireva ca

पंचभिश्च करालाक्षः षड्भिस्संदारको वरः ।
कोटिकोटिभिरेवेह कंदुकः कुंडकस्तथा

paṃcabhiśca karālākṣaḥ ṣaḍbhissaṃdārako varaḥ |
koṭikoṭibhireveha kaṃdukaḥ kuṃḍakastathā

विष्टंभोऽष्टाभिरेवेह गणपस्सर्वस त्तमः ।
पिप्पलश्च सहस्रेण संनादश्च तथाविधः

viṣṭaṃbho'ṣṭābhireveha gaṇapassarvasa ttamaḥ |
pippalaśca sahasreṇa saṃnādaśca tathāvidhaḥ

आवेशनस्तथाष्टाभिस्त्वष्टभिश्चन्द्रतापनः ।
महाकेशः सहस्रेण कोटीनां गणपो वृतः

āveśanastathāṣṭābhistvaṣṭabhiścandratāpanaḥ |
mahākeśaḥ sahasreṇa koṭīnāṃ gaṇapo vṛtaḥ

कुंडी द्वादशभिर्वीरस्तथा पर्वतकश्शुभः ।
कालश्च कालकश्चैव महाकालश्शतेन वै

kuṃḍī dvādaśabhirvīrastathā parvatakaśśubhaḥ |
kālaśca kālakaścaiva mahākālaśśatena vai

अग्निकश्शत कोट्या च कोट्याग्निमुख एव च ।
आदित्यो ह्यर्द्धकोट्या च तथा चैवं घनावहः

agnikaśśata koṭyā ca koṭyāgnimukha eva ca |
ādityo hyarddhakoṭyā ca tathā caivaṃ ghanāvahaḥ

सनाहश्च शतेनैव कुमुदः कोटिभिस्तथा ।
अमोघः कोकिलश्चैव शतकोट्या सुमंत्रकः

sanāhaśca śatenaiva kumudaḥ koṭibhistathā |
amoghaḥ kokilaścaiva śatakoṭyā sumaṃtrakaḥ

काकपादः कोटिषष्ट्या षष्ट्या संतानकस्तथा ।
महाबलश्च नवभिः पञ्चभिर्मधुपिंगल

kākapādaḥ koṭiṣaṣṭyā ṣaṣṭyā saṃtānakastathā |
mahābalaśca navabhiḥ pañcabhirmadhupiṃgala

नीलो नवत्या देवेशः पूर्णभद्रस्तथैव च ।
कोटीनां चैव सप्तानां चतुर्वक्त्रो महाबलः

nīlo navatyā deveśaḥ pūrṇabhadrastathaiva ca |
koṭīnāṃ caiva saptānāṃ caturvaktro mahābalaḥ

कोटिकोटिसहस्राणां शतैर्विंशतिभिस्तथा ।
तत्राजग्मुस्तथा वीरास्ते सर्वे संगरोत्सवे

koṭikoṭisahasrāṇāṃ śatairviṃśatibhistathā |
tatrājagmustathā vīrāste sarve saṃgarotsave

भूतकोटिसहस्रेण प्रमथैर्कोटिभि स्त्रिभिः ।
वीरभद्रश्चतुष्षष्ट्या लोमजानां त्रिकोटिभिः

bhūtakoṭisahasreṇa pramathairkoṭibhi stribhiḥ |
vīrabhadraścatuṣṣaṣṭyā lomajānāṃ trikoṭibhiḥ

काष्ठारूढश्चतुःषष्ट्या सुकेशो वृषभस्तथा ।
विरूपाक्षश्च भगवांश्चतुष्षष्ट्या सनातनः

kāṣṭhārūḍhaścatuḥṣaṣṭyā sukeśo vṛṣabhastathā |
virūpākṣaśca bhagavāṃścatuṣṣaṣṭyā sanātanaḥ

तालकेतुः षडास्यश्च पंचास्यश्च प्रतापवान् ।
संवर्तकस्तथा चैत्रो लंकुलीशस्स्वयं प्रभुः

tālaketuḥ ṣaḍāsyaśca paṃcāsyaśca pratāpavān |
saṃvartakastathā caitro laṃkulīśassvayaṃ prabhuḥ

लोकांतकश्च दीप्तात्मा तथा दैत्यांतकः प्रभुः ।
देवो भृङ्गीरिटिः श्रीमान्देवदेवप्रियस्तथा

lokāṃtakaśca dīptātmā tathā daityāṃtakaḥ prabhuḥ |
devo bhṛṅgīriṭiḥ śrīmāndevadevapriyastathā

अशनिर्भानुकश्चैव चतुः षष्ट्या सहस्रशः ।
कंकालः कालकः कालो नन्दी सर्वान्तकस्तथा

aśanirbhānukaścaiva catuḥ ṣaṣṭyā sahasraśaḥ |
kaṃkālaḥ kālakaḥ kālo nandī sarvāntakastathā

एते चान्ये च गणपा असंख्याता महाबलाः ।
युद्धार्थं निर्ययुः प्रीत्या शंखचूडेन निर्भयाः

ete cānye ca gaṇapā asaṃkhyātā mahābalāḥ |
yuddhārthaṃ niryayuḥ prītyā śaṃkhacūḍena nirbhayāḥ

सर्वे सहस्रहस्ताश्च जटामुकुटधारिणः ।
चन्द्ररेखावतंसाश्च नीलकंठास्त्रिलोचनाः

sarve sahasrahastāśca jaṭāmukuṭadhāriṇaḥ |
candrarekhāvataṃsāśca nīlakaṃṭhāstrilocanāḥ

रुद्राक्षाभरणास्सर्वे तथा सद्भस्मधारिणः ।
हारकुंडलकेयूरमुकुटाद्यैरलंकृताः

rudrākṣābharaṇāssarve tathā sadbhasmadhāriṇaḥ |
hārakuṃḍalakeyūramukuṭādyairalaṃkṛtāḥ

ब्रह्मेन्द्रविष्णुसंकाशा अणिमादिगुणैर्वृताः ।
सूर्यकोटिप्रतीकाशाः प्रवीणा युद्धकर्मणि

brahmendraviṣṇusaṃkāśā aṇimādiguṇairvṛtāḥ |
sūryakoṭipratīkāśāḥ pravīṇā yuddhakarmaṇi

पृथिवीचारिणः केचित्केचित्पातालचारिणः ।
केचिद्व्योमचराः केचित्सप्तस्वर्गचरा मुने

pṛthivīcāriṇaḥ kecitkecitpātālacāriṇaḥ |
kecidvyomacarāḥ kecitsaptasvargacarā mune

किं बहूक्तेन देवर्षे सर्वलोकनिवासिनः ।
ययुश्शिवगणास्सर्वे युद्धार्थं दानवैस्सह

kiṃ bahūktena devarṣe sarvalokanivāsinaḥ |
yayuśśivagaṇāssarve yuddhārthaṃ dānavaissaha

अष्टौ च भैरवा रौद्रा रुद्रा श्चैकादशाशु ये ।
वसवोऽष्टौ वासवश्चादित्या द्वादश ते द्रुतम्

aṣṭau ca bhairavā raudrā rudrā ścaikādaśāśu ye |
vasavo'ṣṭau vāsavaścādityā dvādaśa te drutam

हुताशनश्च चन्द्रश्च विश्वकर्माश्विनौ च तौ ।
कुबेरश्च यमश्चैव निर्ऋतिर्नलकूबरः

hutāśanaśca candraśca viśvakarmāśvinau ca tau |
kuberaśca yamaścaiva nirṛtirnalakūbaraḥ

वायुश्च वरुणश्चैव बुधश्च मंगलश्च वै ।
ग्रहाश्चान्ये महेशेन कामदेवश्च वीर्यवान्

vāyuśca varuṇaścaiva budhaśca maṃgalaśca vai |
grahāścānye maheśena kāmadevaśca vīryavān

उग्रदंष्ट्रश्चोग्रदण्डः कोरटः कोटभस्तथा ।
स्वयं शतभुजा देवी भद्रकाली महेश्वरी

ugradaṃṣṭraścogradaṇḍaḥ koraṭaḥ koṭabhastathā |
svayaṃ śatabhujā devī bhadrakālī maheśvarī

रत्नेन्द्रसारनिर्माणविमानोपरि संस्थिता ॥ ।
रक्तवस्त्रपरीधाना रक्तमाल्यानुलेपना

ratnendrasāranirmāṇavimānopari saṃsthitā || |
raktavastraparīdhānā raktamālyānulepanā

नृत्यंती च हसंती च गायंती सुस्वरं मुदा ।
अभयं ददती स्वेभ्यो भयं चारिभ्य एव सा

nṛtyaṃtī ca hasaṃtī ca gāyaṃtī susvaraṃ mudā |
abhayaṃ dadatī svebhyo bhayaṃ cāribhya eva sā

बिभ्रती विकटां जिह्वां सुलोलां योजनायताम् ।
शंखचक्रगदापद्मखङ्गचर्मधनुश्शरान्

bibhratī vikaṭāṃ jihvāṃ sulolāṃ yojanāyatām |
śaṃkhacakragadāpadmakhaṅgacarmadhanuśśarān

खर्परं वर्तुलाकारं गंभीरं योजनायतम् ।
त्रिशूलं गगनस्पर्शिं शक्तिं च योजनायताम्

kharparaṃ vartulākāraṃ gaṃbhīraṃ yojanāyatam |
triśūlaṃ gaganasparśiṃ śaktiṃ ca yojanāyatām

मुद्गरं मुसलं वक्त्रं खङ्गं फलकमुल्बणम् ।
वैष्णवास्त्रं वारुणास्त्रं वायव्यं नागपाशकम्

mudgaraṃ musalaṃ vaktraṃ khaṅgaṃ phalakamulbaṇam |
vaiṣṇavāstraṃ vāruṇāstraṃ vāyavyaṃ nāgapāśakam

नारायणास्त्रं गांधर्वं ब्रह्मास्त्रं गारुडं तथा ।
पार्जन्यं च पाशुपतं जृंभणास्त्रं च पार्वतम्

nārāyaṇāstraṃ gāṃdharvaṃ brahmāstraṃ gāruḍaṃ tathā |
pārjanyaṃ ca pāśupataṃ jṛṃbhaṇāstraṃ ca pārvatam

महावीरं च सौरं च कालकालं महानलम् ।
महेश्वरास्त्रं याम्यं च दंडं संमोहनं तथा

mahāvīraṃ ca sauraṃ ca kālakālaṃ mahānalam |
maheśvarāstraṃ yāmyaṃ ca daṃḍaṃ saṃmohanaṃ tathā

समर्थमस्त्रकं दिव्यं दिव्यास्त्रं शतकं परम् ।
बिभ्रती च करैस्सर्वैरन्यान्यपि च सा तदा

samarthamastrakaṃ divyaṃ divyāstraṃ śatakaṃ param |
bibhratī ca karaissarvairanyānyapi ca sā tadā

आगत्य तस्थौ सा तत्र योगिनीनां त्रिकोटिभिः ।
सार्द्धं च डाकिनीनां वै विकटानां त्रिकोटिभिः

āgatya tasthau sā tatra yoginīnāṃ trikoṭibhiḥ |
sārddhaṃ ca ḍākinīnāṃ vai vikaṭānāṃ trikoṭibhiḥ

भूतप्रेतपिशाचाश्च कूष्माण्डा ब्रह्मराक्षसाः ।
वेताला राक्षसाश्चैव यक्षाश्चैव सकिन्नराः

bhūtapretapiśācāśca kūṣmāṇḍā brahmarākṣasāḥ |
vetālā rākṣasāścaiva yakṣāścaiva sakinnarāḥ

तश्चैवाभिवृतः स्कंदः प्रणम्य चन्द्रशेखरम् ।
पितुः पार्श्वे सहायो यः समुवास तदाज्ञया

taścaivābhivṛtaḥ skaṃdaḥ praṇamya candraśekharam |
pituḥ pārśve sahāyo yaḥ samuvāsa tadājñayā

अथ शम्भुस्समानीय स्वसैन्यं सकलं तदा ।
युद्धार्थमगमद्रुद्रश्शंङ्खचूडेन निर्भयः

atha śambhussamānīya svasainyaṃ sakalaṃ tadā |
yuddhārthamagamadrudraśśaṃṅkhacūḍena nirbhayaḥ

चन्द्रभागानदीतीरे वटमूले मनोहरे ।
तत्र तस्थौ महादेवो देवनिस्ता रहेतवे

candrabhāgānadītīre vaṭamūle manohare |
tatra tasthau mahādevo devanistā rahetave