Rishi: रेणुर्वैश्वामित्रः · Devata: पवमानः सोमः · Metre: जगती, १० त्रिष्टुप्
10 verses · 70 of 114
Renu Vaishvamitra sings ten verses, jagati with a closing trishtubh, to Soma Pavamana. Thrice seven cows yielded true milk for him in the highest heaven, and he made four other worlds beautiful for his cleansing. Groomed by ten skilled workers among the mothers, he watches both peoples as guardian of the vows of amrita. He roars like the Maruts, sharpening his two tawny horns like a fearsome bull, and settles in his well-made seat, robed in sheep's wool. He is asked to enter Indra's heart and to carry the singers across trouble as a boat crosses a river.
त्रिर॑स्मै स॒प्त धे॒नवो॑ दुदुह्रे स॒त्यामा॒शिरं॑ पू॒र्व्ये व्यो॑मनि ।
च॒त्वार्य॒न्या भुव॑नानि नि॒र्णिजे॒ चारू॑णि चक्रे॒ यदृ॒तैरव॑र्धत
trirasmai sapta dhenavo duduhre satyāmāśiraṃ pūrvye vyomani |
catvāryanyā bhuvanāni nirṇije cārūṇi cakre yadṛtairavardhata
स भिक्ष॑माणो अ॒मृत॑स्य॒ चारु॑ण उ॒भे द्यावा॒ काव्ये॑ना॒ वि श॑श्रथे ।
तेजि॑ष्ठा अ॒पो मं॒हना॒ परि॑ व्यत॒ यदी॑ दे॒वस्य॒ श्रव॑सा॒ सदो॑ वि॒दुः
sa bhikṣamāṇo amṛtasya cāruṇa ubhe dyāvā kāvyenā vi śaśrathe |
tejiṣṭhā apo maṃhanā pari vyata yadī devasya śravasā sado viduḥ
ते अ॑स्य सन्तु के॒तवोऽमृ॑त्य॒वोऽदा॑भ्यासो ज॒नुषी॑ उ॒भे अनु॑ ।
येभि॑र्नृ॒म्णा च॑ दे॒व्या॑ च पुन॒त आदिद्राजा॑नं म॒नना॑ अगृभ्णत
te asya santu ketavo'mṛtyavo'dābhyāso januṣī ubhe anu |
yebhirnṛmṇā ca devyā ca punata ādidrājānaṃ mananā agṛbhṇata
स मृ॒ज्यमा॑नो द॒शभि॑ः सु॒कर्म॑भि॒ः प्र म॑ध्य॒मासु॑ मा॒तृषु॑ प्र॒मे सचा॑ ।
व्र॒तानि॑ पा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ चारु॑ण उ॒भे नृ॒चक्षा॒ अनु॑ पश्यते॒ विशौ॑
sa mṛjyamāno daśabhiḥ sukarmabhiḥ pra madhyamāsu mātṛṣu prame sacā |
vratāni pāno amṛtasya cāruṇa ubhe nṛcakṣā anu paśyate viśau
स म॑र्मृजा॒न इ॑न्द्रि॒याय॒ धाय॑स॒ ओभे अ॒न्ता रोद॑सी हर्षते हि॒तः ।
वृषा॒ शुष्मे॑ण बाधते॒ वि दु॑र्म॒तीरा॒देदि॑शानः शर्य॒हेव॑ शु॒रुध॑ः
sa marmṛjāna indriyāya dhāyasa obhe antā rodasī harṣate hitaḥ |
vṛṣā śuṣmeṇa bādhate vi durmatīrādediśānaḥ śaryaheva śurudhaḥ
स मा॒तरा॒ न ददृ॑शान उ॒स्रियो॒ नान॑ददेति म॒रुता॑मिव स्व॒नः ।
जा॒नन्नृ॒तं प्र॑थ॒मं यत्स्व॑र्णरं॒ प्रश॑स्तये॒ कम॑वृणीत सु॒क्रतु॑ः
sa mātarā na dadṛśāna usriyo nānadadeti marutāmiva svanaḥ |
jānannṛtaṃ prathamaṃ yatsvarṇaraṃ praśastaye kamavṛṇīta sukratuḥ
रु॒वति॑ भी॒मो वृ॑ष॒भस्त॑वि॒ष्यया॒ शृङ्गे॒ शिशा॑नो॒ हरि॑णी विचक्ष॒णः ।
आ योनिं॒ सोम॒ः सुकृ॑तं॒ नि षी॑दति ग॒व्ययी॒ त्वग्भ॑वति नि॒र्णिग॒व्ययी॑
ruvati bhīmo vṛṣabhastaviṣyayā śṛṅge śiśāno hariṇī vicakṣaṇaḥ |
ā yoniṃ somaḥ sukṛtaṃ ni ṣīdati gavyayī tvagbhavati nirṇigavyayī
शुचि॑ः पुना॒नस्त॒न्व॑मरे॒पस॒मव्ये॒ हरि॒र्न्य॑धाविष्ट॒ सान॑वि ।
जुष्टो॑ मि॒त्राय॒ वरु॑णाय वा॒यवे॑ त्रि॒धातु॒ मधु॑ क्रियते सु॒कर्म॑भिः
śuciḥ punānastanvamarepasamavye harirnyadhāviṣṭa sānavi |
juṣṭo mitrāya varuṇāya vāyave tridhātu madhu kriyate sukarmabhiḥ
पव॑स्व सोम दे॒ववी॑तये॒ वृषेन्द्र॑स्य॒ हार्दि॑ सोम॒धान॒मा वि॑श ।
पु॒रा नो॑ बा॒धाद्दु॑रि॒ताति॑ पारय क्षेत्र॒विद्धि दिश॒ आहा॑ विपृच्छ॒ते
pavasva soma devavītaye vṛṣendrasya hārdi somadhānamā viśa |
purā no bādhādduritāti pāraya kṣetraviddhi diśa āhā vipṛcchate
हि॒तो न सप्ति॑र॒भि वाज॑म॒र्षेन्द्र॑स्येन्दो ज॒ठर॒मा प॑वस्व ।
ना॒वा न सिन्धु॒मति॑ पर्षि वि॒द्वाञ्छूरो॒ न युध्य॒न्नव॑ नो नि॒दः स्प॑ः
hito na saptirabhi vājamarṣendrasyendo jaṭharamā pavasva |
nāvā na sindhumati parṣi vidvāñchūro na yudhyannava no nidaḥ spaḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
