इषु॒र्न धन्व॒न्प्रति॑ धीयते म॒तिर्व॒त्सो न मा॒तुरुप॑ स॒र्ज्यूध॑नि ।
उ॒रुधा॑रेव दुहे॒ अग्र॑ आय॒त्यस्य॑ व्र॒तेष्वपि॒ सोम॑ इष्यते
iṣurna dhanvanprati dhīyate matirvatso na māturupa sarjyūdhani |
urudhāreva duhe agra āyatyasya vrateṣvapi soma iṣyate
Mandala 9
Sukta 69: Thought set like an arrow on the bow
Rishi: हिरण्यस्तूप आङ्गिरसः · Devata: पवमानः सोमः · Metre: जगती, ९-१० त्रिष्टुप्
10 verses · 69 of 114
What happens in this chapter
Thought set like an arrow on the bow
Hiranyastupa Angirasa offers ten verses, jagati ending in trishtubh, to Soma Pavamana. The prayer is fitted like an arrow to a bow, set to the god like a calf to the udder. Soma, like a bridegroom, flows around the sheep's fleece; he roars like a bull and the cows come to his seat. Shining bright and immortal, he dresses in a gleaming garment, and the cloud-like cover of the two vessels is spread for him. His streams run like the sun's rays, and nothing is purified apart from Indra. The singers call the Somas their fathers, heads of heaven, and ask for gold, horses, cows and barley.
उपो॑ म॒तिः पृ॒च्यते॑ सि॒च्यते॒ मधु॑ म॒न्द्राज॑नी चोदते अ॒न्तरा॒सनि॑ ।
पव॑मानः संत॒निः प्र॑घ्न॒तामि॑व॒ मधु॑मान्द्र॒प्सः परि॒ वार॑मर्षति
upo matiḥ pṛcyate sicyate madhu mandrājanī codate antarāsani |
pavamānaḥ saṃtaniḥ praghnatāmiva madhumāndrapsaḥ pari vāramarṣati
अव्ये॑ वधू॒युः प॑वते॒ परि॑ त्व॒चि श्र॑थ्नी॒ते न॒प्तीरदि॑तेरृ॒तं य॒ते ।
हरि॑रक्रान्यज॒तः सं॑य॒तो मदो॑ नृ॒म्णा शिशा॑नो महि॒षो न शो॑भते
avye vadhūyuḥ pavate pari tvaci śrathnīte naptīraditerṛtaṃ yate |
harirakrānyajataḥ saṃyato mado nṛmṇā śiśāno mahiṣo na śobhate
उ॒क्षा मि॑माति॒ प्रति॑ यन्ति धे॒नवो॑ दे॒वस्य॑ दे॒वीरुप॑ यन्ति निष्कृ॒तम् ।
अत्य॑क्रमी॒दर्जु॑नं॒ वार॑म॒व्यय॒मत्कं॒ न नि॒क्तं परि॒ सोमो॑ अव्यत
ukṣā mimāti prati yanti dhenavo devasya devīrupa yanti niṣkṛtam |
atyakramīdarjunaṃ vāramavyayamatkaṃ na niktaṃ pari somo avyata
अमृ॑क्तेन॒ रुश॑ता॒ वास॑सा॒ हरि॒रम॑र्त्यो निर्णिजा॒नः परि॑ व्यत ।
दि॒वस्पृ॒ष्ठं ब॒र्हणा॑ नि॒र्णिजे॑ कृतोप॒स्तर॑णं च॒म्वो॑र्नभ॒स्मय॑म्
amṛktena ruśatā vāsasā hariramartyo nirṇijānaḥ pari vyata |
divaspṛṣṭhaṃ barhaṇā nirṇije kṛtopastaraṇaṃ camvornabhasmayam
सूर्य॑स्येव र॒श्मयो॑ द्रावयि॒त्नवो॑ मत्स॒रास॑ः प्र॒सुप॑ः सा॒कमी॑रते ।
तन्तुं॑ त॒तं परि॒ सर्गा॑स आ॒शवो॒ नेन्द्रा॑दृ॒ते प॑वते॒ धाम॒ किं च॒न
sūryasyeva raśmayo drāvayitnavo matsarāsaḥ prasupaḥ sākamīrate |
tantuṃ tataṃ pari sargāsa āśavo nendrādṛte pavate dhāma kiṃ cana
सिन्धो॑रिव प्रव॒णे नि॒म्न आ॒शवो॒ वृष॑च्युता॒ मदा॑सो गा॒तुमा॑शत ।
शं नो॑ निवे॒शे द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे॒ऽस्मे वाजा॑ः सोम तिष्ठन्तु कृ॒ष्टय॑ः
sindhoriva pravaṇe nimna āśavo vṛṣacyutā madāso gātumāśata |
śaṃ no niveśe dvipade catuṣpade'sme vājāḥ soma tiṣṭhantu kṛṣṭayaḥ
आ न॑ः पवस्व॒ वसु॑म॒द्धिर॑ण्यव॒दश्वा॑व॒द्गोम॒द्यव॑मत्सु॒वीर्य॑म् ।
यू॒यं हि सो॑म पि॒तरो॒ मम॒ स्थन॑ दि॒वो मू॒र्धान॒ः प्रस्थि॑ता वय॒स्कृत॑ः
ā naḥ pavasva vasumaddhiraṇyavadaśvāvadgomadyavamatsuvīryam |
yūyaṃ hi soma pitaro mama sthana divo mūrdhānaḥ prasthitā vayaskṛtaḥ
ए॒ते सोमा॒ः पव॑मानास॒ इन्द्रं॒ रथा॑ इव॒ प्र य॑युः सा॒तिमच्छ॑ ।
सु॒ताः प॒वित्र॒मति॑ य॒न्त्यव्यं॑ हि॒त्वी व॒व्रिं ह॒रितो॑ वृ॒ष्टिमच्छ॑
ete somāḥ pavamānāsa indraṃ rathā iva pra yayuḥ sātimaccha |
sutāḥ pavitramati yantyavyaṃ hitvī vavriṃ harito vṛṣṭimaccha
इन्द॒विन्द्रा॑य बृह॒ते प॑वस्व सुमृळी॒को अ॑नव॒द्यो रि॒शादा॑ः ।
भरा॑ च॒न्द्राणि॑ गृण॒ते वसू॑नि दे॒वैर्द्या॑वापृथिवी॒ प्राव॑तं नः
indavindrāya bṛhate pavasva sumṛḻīko anavadyo riśādāḥ |
bharā candrāṇi gṛṇate vasūni devairdyāvāpṛthivī prāvataṃ naḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)