पर्यू॒ षु प्र ध॑न्व॒ वाज॑सातये॒ परि॑ वृ॒त्राणि॑ स॒क्षणि॑ः ।
द्वि॒षस्त॒रध्या॑ ऋण॒या न॑ ईयसे
paryū ṣu pra dhanva vājasātaye pari vṛtrāṇi sakṣaṇiḥ |
dviṣastaradhyā ṛṇayā na īyase
Mandala 9
Sukta 110: Tryaruna and Trasadasyu: a spring never drained
Rishi: त्र्यरुणस्त्रैवृष्ण्यः त्रसदस्युः पौरुकुत्स्यः · Devata: पवमानः सोमः · Metre: १-३ पिपीलिकामध्या अनुष्टुप्, ४-९ ऊर्ध्वबृहती, १०-१२ विराट्
12 verses · 110 of 114
What happens in this chapter
Tryaruna and Trasadasyu: a spring never drained
Tryaruna Traivrishna and Trasadasyu Paurukutsya give twelve verses to Soma Pavamana, in pipilikamadhya anushtubh, urdhvabrihati and viraj. Flow to win the prize, overcoming the Vritras; you go to pay off our debts. Pavamana begot the sun and set the milk in its place. He brought forth immortality among mortals, and like an inexhaustible spring for people to drink he pours out fame. As Savitar opens wide, the first priests with strewn barhis set their thought on him. From the depth of heaven they milked the ancient nectar. Like a bull over the herd he stands above the worlds, and is asked to drive off the rakshasas.
अनु॒ हि त्वा॑ सु॒तं सो॑म॒ मदा॑मसि म॒हे स॑मर्य॒राज्ये॑ ।
वाजाँ॑ अ॒भि प॑वमान॒ प्र गा॑हसे
anu hi tvā sutaṃ soma madāmasi mahe samaryarājye |
vājām̐ abhi pavamāna pra gāhase
अजी॑जनो॒ हि प॑वमान॒ सूर्यं॑ वि॒धारे॒ शक्म॑ना॒ पय॑ः ।
गोजी॑रया॒ रंह॑माण॒ः पुरं॑ध्या
ajījano hi pavamāna sūryaṃ vidhāre śakmanā payaḥ |
gojīrayā raṃhamāṇaḥ puraṃdhyā
अजी॑जनो अमृत॒ मर्त्ये॒ष्वाँ ऋ॒तस्य॒ धर्म॑न्न॒मृत॑स्य॒ चारु॑णः ।
सदा॑सरो॒ वाज॒मच्छा॒ सनि॑ष्यदत्
ajījano amṛta martyeṣvām̐ ṛtasya dharmannamṛtasya cāruṇaḥ |
sadāsaro vājamacchā saniṣyadat
अ॒भ्य॑भि॒ हि श्रव॑सा त॒तर्दि॒थोत्सं॒ न कं चि॑ज्जन॒पान॒मक्षि॑तम् ।
शर्या॑भि॒र्न भर॑माणो॒ गभ॑स्त्योः
abhyabhi hi śravasā tatardithotsaṃ na kaṃ cijjanapānamakṣitam |
śaryābhirna bharamāṇo gabhastyoḥ
आदीं॒ के चि॒त्पश्य॑मानास॒ आप्यं॑ वसु॒रुचो॑ दि॒व्या अ॒भ्य॑नूषत ।
वारं॒ न दे॒वः स॑वि॒ता व्यू॑र्णुते
ādīṃ ke citpaśyamānāsa āpyaṃ vasuruco divyā abhyanūṣata |
vāraṃ na devaḥ savitā vyūrṇute
त्वे सो॑म प्रथ॒मा वृ॒क्तब॑र्हिषो म॒हे वाजा॑य॒ श्रव॑से॒ धियं॑ दधुः ।
स त्वं नो॑ वीर वी॒र्या॑य चोदय
tve soma prathamā vṛktabarhiṣo mahe vājāya śravase dhiyaṃ dadhuḥ |
sa tvaṃ no vīra vīryāya codaya
दि॒वः पी॒यूषं॑ पू॒र्व्यं यदु॒क्थ्यं॑ म॒हो गा॒हाद्दि॒व आ निर॑धुक्षत ।
इन्द्र॑म॒भि जाय॑मानं॒ सम॑स्वरन्
divaḥ pīyūṣaṃ pūrvyaṃ yadukthyaṃ maho gāhāddiva ā niradhukṣata |
indramabhi jāyamānaṃ samasvaran
अध॒ यदि॒मे प॑वमान॒ रोद॑सी इ॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑ना॒भि म॒ज्मना॑ ।
यू॒थे न नि॒ष्ठा वृ॑ष॒भो वि ति॑ष्ठसे
adha yadime pavamāna rodasī imā ca viśvā bhuvanābhi majmanā |
yūthe na niṣṭhā vṛṣabho vi tiṣṭhase
सोम॑ः पुना॒नो अ॒व्यये॒ वारे॒ शिशु॒र्न क्रीळ॒न्पव॑मानो अक्षाः ।
स॒हस्र॑धारः श॒तवा॑ज॒ इन्दु॑ः
somaḥ punāno avyaye vāre śiśurna krīḻanpavamāno akṣāḥ |
sahasradhāraḥ śatavāja induḥ
ए॒ष पु॑ना॒नो मधु॑माँ ऋ॒तावेन्द्रा॒येन्दु॑ः पवते स्वा॒दुरू॒र्मिः ।
वा॒ज॒सनि॑र्वरिवो॒विद्व॑यो॒धाः
eṣa punāno madhumām̐ ṛtāvendrāyenduḥ pavate svādurūrmiḥ |
vājasanirvarivovidvayodhāḥ
स प॑वस्व॒ सह॑मानः पृत॒न्यून्सेध॒न्रक्षां॒स्यप॑ दु॒र्गहा॑णि ।
स्वा॒यु॒धः सा॑स॒ह्वान्सो॑म॒ शत्रू॑न्
sa pavasva sahamānaḥ pṛtanyūnsedhanrakṣāṃsyapa durgahāṇi |
svāyudhaḥ sāsahvānsoma śatrūn
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)