प्र यद्व॑स्त्रि॒ष्टुभ॒मिषं॒ मरु॑तो॒ विप्रो॒ अक्ष॑रत् ।
वि पर्व॑तेषु राजथ
pra yadvastriṣṭubhamiṣaṃ maruto vipro akṣarat |
vi parvateṣu rājatha
Rishi: पुनर्वत्सः काण्वः · Devata: मरुतः · Metre: गायत्री
36 verses · 7 of 103
Punarvatsa Kanva sings to the Maruts, sons of Prishni. When they set out on their course the mountains bow down, the rivers hold still, and they scatter mist and make the hills tremble. Bellowing, they milk swelling food from the clouds; three lakes of honey they draw for the vajra-bearer. They are called by night and by day. They opened a path for the sun, stood by Trita in his fight and by Indra at the slaying of Vritra, splitting Vritra joint by joint. Lightning in their hands and golden helmets on their heads, they drive spotted deer to Sharyanavat and Arjika for the soma.
प्र यद्व॑स्त्रि॒ष्टुभ॒मिषं॒ मरु॑तो॒ विप्रो॒ अक्ष॑रत् ।
वि पर्व॑तेषु राजथ
pra yadvastriṣṭubhamiṣaṃ maruto vipro akṣarat |
vi parvateṣu rājatha
यद॒ङ्ग त॑विषीयवो॒ यामं॑ शुभ्रा॒ अचि॑ध्वम् ।
नि पर्व॑ता अहासत
yadaṅga taviṣīyavo yāmaṃ śubhrā acidhvam |
ni parvatā ahāsata
उदी॑रयन्त वा॒युभि॑र्वा॒श्रास॒ः पृश्नि॑मातरः ।
धु॒क्षन्त॑ पि॒प्युषी॒मिष॑म्
udīrayanta vāyubhirvāśrāsaḥ pṛśnimātaraḥ |
dhukṣanta pipyuṣīmiṣam
वप॑न्ति म॒रुतो॒ मिहं॒ प्र वे॑पयन्ति॒ पर्व॑तान् ।
यद्यामं॒ यान्ति॑ वा॒युभि॑ः
vapanti maruto mihaṃ pra vepayanti parvatān |
yadyāmaṃ yānti vāyubhiḥ
नि यद्यामा॑य वो गि॒रिर्नि सिन्ध॑वो॒ विध॑र्मणे ।
म॒हे शुष्मा॑य येमि॒रे
ni yadyāmāya vo girirni sindhavo vidharmaṇe |
mahe śuṣmāya yemire
यु॒ष्माँ उ॒ नक्त॑मू॒तये॑ यु॒ष्मान्दिवा॑ हवामहे ।
यु॒ष्मान्प्र॑य॒त्य॑ध्व॒रे
yuṣmām̐ u naktamūtaye yuṣmāndivā havāmahe |
yuṣmānprayatyadhvare
उदु॒ त्ये अ॑रु॒णप्स॑वश्चि॒त्रा यामे॑भिरीरते ।
वा॒श्रा अधि॒ ष्णुना॑ दि॒वः
udu tye aruṇapsavaścitrā yāmebhirīrate |
vāśrā adhi ṣṇunā divaḥ
सृ॒जन्ति॑ र॒श्मिमोज॑सा॒ पन्थां॒ सूर्या॑य॒ यात॑वे ।
ते भा॒नुभि॒र्वि त॑स्थिरे
sṛjanti raśmimojasā panthāṃ sūryāya yātave |
te bhānubhirvi tasthire
इ॒मां मे॑ मरुतो॒ गिर॑मि॒मं स्तोम॑मृभुक्षणः ।
इ॒मं मे॑ वनता॒ हव॑म्
imāṃ me maruto giramimaṃ stomamṛbhukṣaṇaḥ |
imaṃ me vanatā havam
त्रीणि॒ सरां॑सि॒ पृश्न॑यो दुदु॒ह्रे व॒ज्रिणे॒ मधु॑ ।
उत्सं॒ कव॑न्धमु॒द्रिण॑म्
trīṇi sarāṃsi pṛśnayo duduhre vajriṇe madhu |
utsaṃ kavandhamudriṇam
मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो दि॒वः सु॑म्ना॒यन्तो॒ हवा॑महे ।
आ तू न॒ उप॑ गन्तन
maruto yaddha vo divaḥ sumnāyanto havāmahe |
ā tū na upa gantana
यू॒यं हि ष्ठा सु॑दानवो॒ रुद्रा॑ ऋभुक्षणो॒ दमे॑ ।
उ॒त प्रचे॑तसो॒ मदे॑
yūyaṃ hi ṣṭhā sudānavo rudrā ṛbhukṣaṇo dame |
uta pracetaso made
आ नो॑ र॒यिं म॑द॒च्युतं॑ पुरु॒क्षुं वि॒श्वधा॑यसम् ।
इय॑र्ता मरुतो दि॒वः
ā no rayiṃ madacyutaṃ purukṣuṃ viśvadhāyasam |
iyartā maruto divaḥ
अधी॑व॒ यद्गि॑री॒णां यामं॑ शुभ्रा॒ अचि॑ध्वम् ।
सु॒वा॒नैर्म॑न्दध्व॒ इन्दु॑भिः
adhīva yadgirīṇāṃ yāmaṃ śubhrā acidhvam |
suvānairmandadhva indubhiḥ
ए॒ताव॑तश्चिदेषां सु॒म्नं भि॑क्षेत॒ मर्त्य॑ः ।
अदा॑भ्यस्य॒ मन्म॑भिः
etāvataścideṣāṃ sumnaṃ bhikṣeta martyaḥ |
adābhyasya manmabhiḥ
ये द्र॒प्सा इ॑व॒ रोद॑सी॒ धम॒न्त्यनु॑ वृ॒ष्टिभि॑ः ।
उत्सं॑ दु॒हन्तो॒ अक्षि॑तम्
ye drapsā iva rodasī dhamantyanu vṛṣṭibhiḥ |
utsaṃ duhanto akṣitam
उदु॑ स्वा॒नेभि॑रीरत॒ उद्रथै॒रुदु॑ वा॒युभि॑ः ।
उत्स्तोमै॒ः पृश्नि॑मातरः
udu svānebhirīrata udrathairudu vāyubhiḥ |
utstomaiḥ pṛśnimātaraḥ
येना॒व तु॒र्वशं॒ यदुं॒ येन॒ कण्वं॑ धन॒स्पृत॑म् ।
रा॒ये सु तस्य॑ धीमहि
yenāva turvaśaṃ yaduṃ yena kaṇvaṃ dhanaspṛtam |
rāye su tasya dhīmahi
इ॒मा उ॑ वः सुदानवो घृ॒तं न पि॒प्युषी॒रिष॑ः ।
वर्धा॑न्का॒ण्वस्य॒ मन्म॑भिः
imā u vaḥ sudānavo ghṛtaṃ na pipyuṣīriṣaḥ |
vardhānkāṇvasya manmabhiḥ
क्व॑ नू॒नं सु॑दानवो॒ मद॑था वृक्तबर्हिषः ।
ब्र॒ह्मा को व॑ः सपर्यति
kva nūnaṃ sudānavo madathā vṛktabarhiṣaḥ |
brahmā ko vaḥ saparyati
न॒हि ष्म॒ यद्ध॑ वः पु॒रा स्तोमे॑भिर्वृक्तबर्हिषः ।
शर्धाँ॑ ऋ॒तस्य॒ जिन्व॑थ
nahi ṣma yaddha vaḥ purā stomebhirvṛktabarhiṣaḥ |
śardhām̐ ṛtasya jinvatha
समु॒ त्ये म॑ह॒तीर॒पः सं क्षो॒णी समु॒ सूर्य॑म् ।
सं वज्रं॑ पर्व॒शो द॑धुः
samu tye mahatīrapaḥ saṃ kṣoṇī samu sūryam |
saṃ vajraṃ parvaśo dadhuḥ
वि वृ॒त्रं प॑र्व॒शो य॑यु॒र्वि पर्व॑ताँ अरा॒जिन॑ः ।
च॒क्रा॒णा वृष्णि॒ पौंस्य॑म्
vi vṛtraṃ parvaśo yayurvi parvatām̐ arājinaḥ |
cakrāṇā vṛṣṇi pauṃsyam
अनु॑ त्रि॒तस्य॒ युध्य॑त॒ः शुष्म॑मावन्नु॒त क्रतु॑म् ।
अन्विन्द्रं॑ वृत्र॒तूर्ये॑
anu tritasya yudhyataḥ śuṣmamāvannuta kratum |
anvindraṃ vṛtratūrye
वि॒द्युद्ध॑स्ता अ॒भिद्य॑व॒ः शिप्रा॑ः शी॒र्षन्हि॑र॒ण्ययी॑ः ।
शु॒भ्रा व्य॑ञ्जत श्रि॒ये
vidyuddhastā abhidyavaḥ śiprāḥ śīrṣanhiraṇyayīḥ |
śubhrā vyañjata śriye
उ॒शना॒ यत्प॑रा॒वत॑ उ॒क्ष्णो रन्ध्र॒मया॑तन ।
द्यौर्न च॑क्रदद्भि॒या
uśanā yatparāvata ukṣṇo randhramayātana |
dyaurna cakradadbhiyā
आ नो॑ म॒खस्य॑ दा॒वनेऽश्वै॒र्हिर॑ण्यपाणिभिः ।
देवा॑स॒ उप॑ गन्तन
ā no makhasya dāvane'śvairhiraṇyapāṇibhiḥ |
devāsa upa gantana
यदे॑षां॒ पृष॑ती॒ रथे॒ प्रष्टि॒र्वह॑ति॒ रोहि॑तः ।
यान्ति॑ शु॒भ्रा रि॒णन्न॒पः
yadeṣāṃ pṛṣatī rathe praṣṭirvahati rohitaḥ |
yānti śubhrā riṇannapaḥ
सु॒षोमे॑ शर्य॒णाव॑त्यार्जी॒के प॒स्त्या॑वति ।
य॒युर्निच॑क्रया॒ नर॑ः
suṣome śaryaṇāvatyārjīke pastyāvati |
yayurnicakrayā naraḥ
क॒दा ग॑च्छाथ मरुत इ॒त्था विप्रं॒ हव॑मानम् ।
मा॒र्डी॒केभि॒र्नाध॑मानम्
kadā gacchātha maruta itthā vipraṃ havamānam |
mārḍīkebhirnādhamānam
कद्ध॑ नू॒नं क॑धप्रियो॒ यदिन्द्र॒मज॑हातन ।
को व॑ः सखि॒त्व ओ॑हते
kaddha nūnaṃ kadhapriyo yadindramajahātana |
ko vaḥ sakhitva ohate
स॒हो षु णो॒ वज्र॑हस्तै॒ः कण्वा॑सो अ॒ग्निं म॒रुद्भि॑ः ।
स्तु॒षे हिर॑ण्यवाशीभिः
saho ṣu ṇo vajrahastaiḥ kaṇvāso agniṃ marudbhiḥ |
stuṣe hiraṇyavāśībhiḥ
ओ षु वृष्ण॒ः प्रय॑ज्यू॒ना नव्य॑से सुवि॒ताय॑ ।
व॒वृ॒त्यां चि॒त्रवा॑जान्
o ṣu vṛṣṇaḥ prayajyūnā navyase suvitāya |
vavṛtyāṃ citravājān
गि॒रय॑श्चि॒न्नि जि॑हते॒ पर्शा॑नासो॒ मन्य॑मानाः ।
पर्व॑ताश्चि॒न्नि ये॑मिरे
girayaścinni jihate parśānāso manyamānāḥ |
parvatāścinni yemire
आक्ष्ण॒यावा॑नो वहन्त्य॒न्तरि॑क्षेण॒ पत॑तः ।
धाता॑रः स्तुव॒ते वय॑ः
ākṣṇayāvāno vahantyantarikṣeṇa patataḥ |
dhātāraḥ stuvate vayaḥ
अ॒ग्निर्हि जानि॑ पू॒र्व्यश्छन्दो॒ न सूरो॑ अ॒र्चिषा॑ ।
ते भा॒नुभि॒र्वि त॑स्थिरे
agnirhi jāni pūrvyaśchando na sūro arciṣā |
te bhānubhirvi tasthire
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)