Mandala 8

Sukta 26: The Ashvins and Vayu, Tvashtar's son-in-law

Rishi: विश्वमना वैयश्वः, व्यश्वो वाङ्गिरसः · Devata: अश्विनौ, २०-२५ वायुः · Metre: उष्णिक्, १६-१९, २१, २५ गायत्री, २० अनुष्टुप्

25 verses · 26 of 103

What happens in this chapter

The Ashvins and Vayu, Tvashtar's son-in-law

Vishvamanas Vaiyashva, with Vyashva of the Angiras line, calls the bull-like Ashvins and their chariot of unfailing strength. They came with help to Varu, son of Sushaman. They are honey-coloured lords of beauty who quicken thought and carry men past hatred. The poet calls them as Vyashva did. Their sacrifice is wrapped around them like a bride in her robe. The white-flowing Sindhu with its golden course is the stream that carries them best. From verse twenty the hymn turns to Vayu, lord of rita and wondrous son-in-law of Tvashtar, asked to yoke his chariot, drink the honey and bring horses, strength and good thoughts.

26.1

यु॒वोरु॒ षू रथं॑ हुवे स॒धस्तु॑त्याय सू॒रिषु॑ ।
अतू॑र्तदक्षा वृषणा वृषण्वसू

yuvoru ṣū rathaṃ huve sadhastutyāya sūriṣu |
atūrtadakṣā vṛṣaṇā vṛṣaṇvasū

26.2

यु॒वं व॑रो सु॒षाम्णे॑ म॒हे तने॑ नासत्या ।
अवो॑भिर्याथो वृषणा वृषण्वसू

yuvaṃ varo suṣāmṇe mahe tane nāsatyā |
avobhiryātho vṛṣaṇā vṛṣaṇvasū

26.3

ता वा॑म॒द्य ह॑वामहे ह॒व्येभि॑र्वाजिनीवसू ।
पू॒र्वीरि॒ष इ॒षय॑न्ता॒वति॑ क्ष॒पः

tā vāmadya havāmahe havyebhirvājinīvasū |
pūrvīriṣa iṣayantāvati kṣapaḥ

26.4

आ वां॒ वाहि॑ष्ठो अश्विना॒ रथो॑ यातु श्रु॒तो न॑रा ।
उप॒ स्तोमा॑न्तु॒रस्य॑ दर्शथः श्रि॒ये

ā vāṃ vāhiṣṭho aśvinā ratho yātu śruto narā |
upa stomānturasya darśathaḥ śriye

26.5

जु॒हु॒रा॒णा चि॑दश्वि॒ना म॑न्येथां वृषण्वसू ।
यु॒वं हि रु॑द्रा॒ पर्ष॑थो॒ अति॒ द्विष॑ः

juhurāṇā cidaśvinā manyethāṃ vṛṣaṇvasū |
yuvaṃ hi rudrā parṣatho ati dviṣaḥ

26.6

द॒स्रा हि विश्व॑मानु॒षङ्म॒क्षूभि॑ः परि॒दीय॑थः ।
धि॒यं॒जि॒न्वा मधु॑वर्णा शु॒भस्पती॑

dasrā hi viśvamānuṣaṅmakṣūbhiḥ paridīyathaḥ |
dhiyaṃjinvā madhuvarṇā śubhaspatī

26.7

उप॑ नो यातमश्विना रा॒या वि॑श्व॒पुषा॑ स॒ह ।
म॒घवा॑ना सु॒वीरा॒वन॑पच्युता

upa no yātamaśvinā rāyā viśvapuṣā saha |
maghavānā suvīrāvanapacyutā

26.8

आ मे॑ अ॒स्य प्र॑ती॒व्य१॒॑मिन्द्र॑नासत्या गतम् ।
दे॒वा दे॒वेभि॑र॒द्य स॒चन॑स्तमा

ā me asya pratīvyamindranāsatyā gatam |
devā devebhiradya sacanastamā

26.9

व॒यं हि वां॒ हवा॑मह उक्ष॒ण्यन्तो॑ व्यश्व॒वत् ।
सु॒म॒तिभि॒रुप॑ विप्रावि॒हा ग॑तम्

vayaṃ hi vāṃ havāmaha ukṣaṇyanto vyaśvavat |
sumatibhirupa viprāvihā gatam

26.10

अ॒श्विना॒ स्वृ॑षे स्तुहि कु॒वित्ते॒ श्रव॑तो॒ हव॑म् ।
नेदी॑यसः कूळयातः प॒णीँरु॒त

aśvinā svṛṣe stuhi kuvitte śravato havam |
nedīyasaḥ kūḻayātaḥ paṇīm̐ruta

26.11

वै॒य॒श्वस्य॑ श्रुतं नरो॒तो मे॑ अ॒स्य वे॑दथः ।
स॒जोष॑सा॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा

vaiyaśvasya śrutaṃ naroto me asya vedathaḥ |
sajoṣasā varuṇo mitro aryamā

26.12

यु॒वाद॑त्तस्य धिष्ण्या यु॒वानी॑तस्य सू॒रिभि॑ः ।
अह॑रहर्वृषण॒ मह्यं॑ शिक्षतम्

yuvādattasya dhiṣṇyā yuvānītasya sūribhiḥ |
aharaharvṛṣaṇa mahyaṃ śikṣatam

26.13

यो वां॑ य॒ज्ञेभि॒रावृ॒तोऽधि॑वस्त्रा व॒धूरि॑व ।
स॒प॒र्यन्ता॑ शु॒भे च॑क्राते अ॒श्विना॑

yo vāṃ yajñebhirāvṛto'dhivastrā vadhūriva |
saparyantā śubhe cakrāte aśvinā

26.14

यो वा॑मुरु॒व्यच॑स्तमं॒ चिके॑तति नृ॒पाय्य॑म् ।
व॒र्तिर॑श्विना॒ परि॑ यातमस्म॒यू

yo vāmuruvyacastamaṃ ciketati nṛpāyyam |
vartiraśvinā pari yātamasmayū

26.15

अ॒स्मभ्यं॒ सु वृ॑षण्वसू या॒तं व॒र्तिर्नृ॒पाय्य॑म् ।
वि॒षु॒द्रुहे॑व य॒ज्ञमू॑हथुर्गि॒रा

asmabhyaṃ su vṛṣaṇvasū yātaṃ vartirnṛpāyyam |
viṣudruheva yajñamūhathurgirā

26.16

वाहि॑ष्ठो वां॒ हवा॑नां॒ स्तोमो॑ दू॒तो हु॑वन्नरा ।
यु॒वाभ्यां॑ भूत्वश्विना

vāhiṣṭho vāṃ havānāṃ stomo dūto huvannarā |
yuvābhyāṃ bhūtvaśvinā

26.17

यद॒दो दि॒वो अ॑र्ण॒व इ॒षो वा॒ मद॑थो गृ॒हे ।
श्रु॒तमिन्मे॑ अमर्त्या

yadado divo arṇava iṣo vā madatho gṛhe |
śrutaminme amartyā

26.18

उ॒त स्या श्वे॑त॒याव॑री॒ वाहि॑ष्ठा वां न॒दीना॑म् ।
सिन्धु॒र्हिर॑ण्यवर्तनिः

uta syā śvetayāvarī vāhiṣṭhā vāṃ nadīnām |
sindhurhiraṇyavartaniḥ

26.19

स्मदे॒तया॑ सुकी॒र्त्याश्वि॑ना श्वे॒तया॑ धि॒या ।
वहे॑थे शुभ्रयावाना

smadetayā sukīrtyāśvinā śvetayā dhiyā |
vahethe śubhrayāvānā

26.20

यु॒क्ष्वा हि त्वं र॑था॒सहा॑ यु॒वस्व॒ पोष्या॑ वसो ।
आन्नो॑ वायो॒ मधु॑ पिबा॒स्माकं॒ सव॒ना ग॑हि

yukṣvā hi tvaṃ rathāsahā yuvasva poṣyā vaso |
ānno vāyo madhu pibāsmākaṃ savanā gahi

26.21

तव॑ वायवृतस्पते॒ त्वष्टु॑र्जामातरद्भुत ।
अवां॒स्या वृ॑णीमहे

tava vāyavṛtaspate tvaṣṭurjāmātaradbhuta |
avāṃsyā vṛṇīmahe

26.22

त्वष्टु॒र्जामा॑तरं व॒यमीशा॑नं रा॒य ई॑महे ।
सु॒ताव॑न्तो वा॒युं द्यु॒म्ना जना॑सः

tvaṣṭurjāmātaraṃ vayamīśānaṃ rāya īmahe |
sutāvanto vāyuṃ dyumnā janāsaḥ

26.23

वायो॑ या॒हि शि॒वा दि॒वो वह॑स्वा॒ सु स्वश्व्य॑म् ।
वह॑स्व म॒हः पृ॑थु॒पक्ष॑सा॒ रथे॑

vāyo yāhi śivā divo vahasvā su svaśvyam |
vahasva mahaḥ pṛthupakṣasā rathe

26.24

त्वां हि सु॒प्सर॑स्तमं नृ॒षद॑नेषु हू॒महे॑ ।
ग्रावा॑णं॒ नाश्व॑पृष्ठं मं॒हना॑

tvāṃ hi supsarastamaṃ nṛṣadaneṣu hūmahe |
grāvāṇaṃ nāśvapṛṣṭhaṃ maṃhanā

26.25

स त्वं नो॑ देव॒ मन॑सा॒ वायो॑ मन्दा॒नो अ॑ग्रि॒यः ।
कृ॒धि वाजाँ॑ अ॒पो धिय॑ः

sa tvaṃ no deva manasā vāyo mandāno agriyaḥ |
kṛdhi vājām̐ apo dhiyaḥ

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)