Mandala 8

Sukta 22: The chariot Surya mounted, called again

Rishi: सोभरिः काण्वः · Devata: अश्विनौ · Metre: १ - ६ प्रगाथ (विषमा बृहती, समा सतोबृहती), ७ बृहती, ८ अनुष्टुप्, ११ ककुप्, १२ मध्येज्योतिः, प्रगाथः (९, १३, १५, १७ ककुप्, १०, १४, १६, १८ सतोबृहती)

18 verses · 22 of 103

What happens in this chapter

The chariot Surya mounted, called again

Sobhari Kanva calls today the wondrous chariot that the Ashvins, whose paths are Rudra's, mounted for Surya. It has three seats and golden reins and goes round heaven and earth. For Manu they ploughed barley in heaven with a wolf. By the paths of rita they helped Trikshi, son of Trasadasyu, to great rule; they saved Paktha, Adhrigu, Babhru and Krivi. The poet calls them as a father calls, at morning and at dusk. Let them come swift as thought, bringing horses, cows and gold, heal the sick, and never give us to the hostile mortal.

22.1

ओ त्यम॑ह्व॒ आ रथ॑म॒द्या दंसि॑ष्ठमू॒तये॑ ।
यम॑श्विना सुहवा रुद्रवर्तनी॒ आ सू॒र्यायै॑ त॒स्थथु॑ः

o tyamahva ā rathamadyā daṃsiṣṭhamūtaye |
yamaśvinā suhavā rudravartanī ā sūryāyai tasthathuḥ

22.2

पू॒र्वा॒युषं॑ सु॒हवं॑ पुरु॒स्पृहं॑ भु॒ज्युं वाजे॑षु॒ पूर्व्य॑म् ।
स॒च॒नाव॑न्तं सुम॒तिभि॑ः सोभरे॒ विद्वे॑षसमने॒हस॑म्

pūrvāyuṣaṃ suhavaṃ puruspṛhaṃ bhujyuṃ vājeṣu pūrvyam |
sacanāvantaṃ sumatibhiḥ sobhare vidveṣasamanehasam

22.3

इ॒ह त्या पु॑रु॒भूत॑मा दे॒वा नमो॑भिर॒श्विना॑ ।
अ॒र्वा॒ची॒ना स्वव॑से करामहे॒ गन्ता॑रा दा॒शुषो॑ गृ॒हम्

iha tyā purubhūtamā devā namobhiraśvinā |
arvācīnā svavase karāmahe gantārā dāśuṣo gṛham

22.4

यु॒वो रथ॑स्य॒ परि॑ च॒क्रमी॑यत ई॒र्मान्यद्वा॑मिषण्यति ।
अ॒स्माँ अच्छा॑ सुम॒तिर्वां॑ शुभस्पती॒ आ धे॒नुरि॑व धावतु

yuvo rathasya pari cakramīyata īrmānyadvāmiṣaṇyati |
asmām̐ acchā sumatirvāṃ śubhaspatī ā dhenuriva dhāvatu

22.5

रथो॒ यो वां॑ त्रिवन्धु॒रो हिर॑ण्याभीशुरश्विना ।
परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी भूष॑ति श्रु॒तस्तेन॑ नास॒त्या ग॑तम्

ratho yo vāṃ trivandhuro hiraṇyābhīśuraśvinā |
pari dyāvāpṛthivī bhūṣati śrutastena nāsatyā gatam

22.6

द॒श॒स्यन्ता॒ मन॑वे पू॒र्व्यं दि॒वि यवं॒ वृके॑ण कर्षथः ।
ता वा॑म॒द्य सु॑म॒तिभि॑ः शुभस्पती॒ अश्वि॑ना॒ प्र स्तु॑वीमहि

daśasyantā manave pūrvyaṃ divi yavaṃ vṛkeṇa karṣathaḥ |
tā vāmadya sumatibhiḥ śubhaspatī aśvinā pra stuvīmahi

22.7

उप॑ नो वाजिनीवसू या॒तमृ॒तस्य॑ प॒थिभि॑ः ।
येभि॑स्तृ॒क्षिं वृ॑षणा त्रासदस्य॒वं म॒हे क्ष॒त्राय॒ जिन्व॑थः

upa no vājinīvasū yātamṛtasya pathibhiḥ |
yebhistṛkṣiṃ vṛṣaṇā trāsadasyavaṃ mahe kṣatrāya jinvathaḥ

22.8

अ॒यं वा॒मद्रि॑भिः सु॒तः सोमो॑ नरा वृषण्वसू ।
आ या॑तं॒ सोम॑पीतये॒ पिब॑तं दा॒शुषो॑ गृ॒हे

ayaṃ vāmadribhiḥ sutaḥ somo narā vṛṣaṇvasū |
ā yātaṃ somapītaye pibataṃ dāśuṣo gṛhe

22.9

आ हि रु॒हत॑मश्विना॒ रथे॒ कोशे॑ हिर॒ण्यये॑ वृषण्वसू ।
यु॒ञ्जाथां॒ पीव॑री॒रिष॑ः

ā hi ruhatamaśvinā rathe kośe hiraṇyaye vṛṣaṇvasū |
yuñjāthāṃ pīvarīriṣaḥ

22.10

याभि॑ः प॒क्थमव॑थो॒ याभि॒रध्रि॑गुं॒ याभि॑र्ब॒भ्रुं विजो॑षसम् ।
ताभि॑र्नो म॒क्षू तूय॑मश्वि॒ना ग॑तं भिष॒ज्यतं॒ यदातु॑रम्

yābhiḥ pakthamavatho yābhiradhriguṃ yābhirbabhruṃ vijoṣasam |
tābhirno makṣū tūyamaśvinā gataṃ bhiṣajyataṃ yadāturam

22.11

यदध्रि॑गावो॒ अध्रि॑गू इ॒दा चि॒दह्नो॑ अ॒श्विना॒ हवा॑महे ।
व॒यं गी॒र्भिर्वि॑प॒न्यव॑ः

yadadhrigāvo adhrigū idā cidahno aśvinā havāmahe |
vayaṃ gīrbhirvipanyavaḥ

22.12

ताभि॒रा या॑तं वृष॒णोप॑ मे॒ हवं॑ वि॒श्वप्सुं॑ वि॒श्ववा॑र्यम् ।
इ॒षा मंहि॑ष्ठा पुरु॒भूत॑मा नरा॒ याभि॒ः क्रिविं॑ वावृ॒धुस्ताभि॒रा ग॑तम्

tābhirā yātaṃ vṛṣaṇopa me havaṃ viśvapsuṃ viśvavāryam |
iṣā maṃhiṣṭhā purubhūtamā narā yābhiḥ kriviṃ vāvṛdhustābhirā gatam

22.13

तावि॒दा चि॒दहा॑नां॒ ताव॒श्विना॒ वन्द॑मान॒ उप॑ ब्रुवे ।
ता उ॒ नमो॑भिरीमहे

tāvidā cidahānāṃ tāvaśvinā vandamāna upa bruve |
tā u namobhirīmahe

22.14

ताविद्दो॒षा ता उ॒षसि॑ शु॒भस्पती॒ ता याम॑न्रु॒द्रव॑र्तनी ।
मा नो॒ मर्ता॑य रि॒पवे॑ वाजिनीवसू प॒रो रु॑द्रा॒वति॑ ख्यतम्

tāviddoṣā tā uṣasi śubhaspatī tā yāmanrudravartanī |
mā no martāya ripave vājinīvasū paro rudrāvati khyatam

22.15

आ सुग्म्या॑य॒ सुग्म्यं॑ प्रा॒ता रथे॑ना॒श्विना॑ वा स॒क्षणी॑ ।
हु॒वे पि॒तेव॒ सोभ॑री

ā sugmyāya sugmyaṃ prātā rathenāśvinā vā sakṣaṇī |
huve piteva sobharī

22.16

मनो॑जवसा वृषणा मदच्युता मक्षुंग॒माभि॑रू॒तिभि॑ः ।
आ॒रात्ता॑च्चिद्भूतम॒स्मे अव॑से पू॒र्वीभि॑ः पुरुभोजसा

manojavasā vṛṣaṇā madacyutā makṣuṃgamābhirūtibhiḥ |
ārāttāccidbhūtamasme avase pūrvībhiḥ purubhojasā

22.17

आ नो॒ अश्वा॑वदश्विना व॒र्तिर्या॑सिष्टं मधुपातमा नरा ।
गोम॑द्दस्रा॒ हिर॑ण्यवत्

ā no aśvāvadaśvinā vartiryāsiṣṭaṃ madhupātamā narā |
gomaddasrā hiraṇyavat

22.18

सु॒प्रा॒व॒र्गं सु॒वीर्यं॑ सु॒ष्ठु वार्य॒मना॑धृष्टं रक्ष॒स्विना॑ ।
अ॒स्मिन्ना वा॑मा॒याने॑ वाजिनीवसू॒ विश्वा॑ वा॒मानि॑ धीमहि

suprāvargaṃ suvīryaṃ suṣṭhu vāryamanādhṛṣṭaṃ rakṣasvinā |
asminnā vāmāyāne vājinīvasū viśvā vāmāni dhīmahi

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)