आ ग॑न्ता॒ मा रि॑षण्यत॒ प्रस्था॑वानो॒ माप॑ स्थाता समन्यवः ।
स्थि॒रा चि॑न्नमयिष्णवः
ā gantā mā riṣaṇyata prasthāvāno māpa sthātā samanyavaḥ |
sthirā cinnamayiṣṇavaḥ
Rishi: सोभरिः काण्वः · Devata: मरुतः · Metre: प्रगाथः, १४ सतोविराट्
26 verses · 20 of 103
Sobhari Kanva calls the Maruts, sons of Rudra, to come on strong-rimmed wheels and not hold back. When they move, islands fly up, heaven and earth are yoked together, mountains roar, the forest lord groans and the ground shakes. Their name is one, bright as the flood, and their gifts are like the spokes of a wheel, with none last. Sobhari is told to sing to the young bulls as a herdsman calls his cows. The Maruts are asked to bring healing from the Sindhu, the Asikni, the seas and the mountains, and to set right what is broken in the sick.
आ ग॑न्ता॒ मा रि॑षण्यत॒ प्रस्था॑वानो॒ माप॑ स्थाता समन्यवः ।
स्थि॒रा चि॑न्नमयिष्णवः
ā gantā mā riṣaṇyata prasthāvāno māpa sthātā samanyavaḥ |
sthirā cinnamayiṣṇavaḥ
वी॒ळु॒प॒विभि॑र्मरुत ऋभुक्षण॒ आ रु॑द्रासः सुदी॒तिभि॑ः ।
इ॒षा नो॑ अ॒द्या ग॑ता पुरुस्पृहो य॒ज्ञमा सो॑भरी॒यव॑ः
vīḻupavibhirmaruta ṛbhukṣaṇa ā rudrāsaḥ sudītibhiḥ |
iṣā no adyā gatā puruspṛho yajñamā sobharīyavaḥ
वि॒द्मा हि रु॒द्रिया॑णां॒ शुष्म॑मु॒ग्रं म॒रुतां॒ शिमी॑वताम् ।
विष्णो॑रे॒षस्य॑ मी॒ळ्हुषा॑म्
vidmā hi rudriyāṇāṃ śuṣmamugraṃ marutāṃ śimīvatām |
viṣṇoreṣasya mīḻhuṣām
वि द्वी॒पानि॒ पाप॑त॒न्तिष्ठ॑द्दु॒च्छुनो॒भे यु॑जन्त॒ रोद॑सी ।
प्र धन्वा॑न्यैरत शुभ्रखादयो॒ यदेज॑थ स्वभानवः
vi dvīpāni pāpatantiṣṭhadducchunobhe yujanta rodasī |
pra dhanvānyairata śubhrakhādayo yadejatha svabhānavaḥ
अच्यु॑ता चिद्वो॒ अज्म॒न्ना नान॑दति॒ पर्व॑तासो॒ वन॒स्पति॑ः ।
भूमि॒र्यामे॑षु रेजते
acyutā cidvo ajmannā nānadati parvatāso vanaspatiḥ |
bhūmiryāmeṣu rejate
अमा॑य वो मरुतो॒ यात॑वे॒ द्यौर्जिही॑त॒ उत्त॑रा बृ॒हत् ।
यत्रा॒ नरो॒ देदि॑शते त॒नूष्वा त्वक्षां॑सि बा॒ह्वो॑जसः
amāya vo maruto yātave dyaurjihīta uttarā bṛhat |
yatrā naro dediśate tanūṣvā tvakṣāṃsi bāhvojasaḥ
स्व॒धामनु॒ श्रियं॒ नरो॒ महि॑ त्वे॒षा अम॑वन्तो॒ वृष॑प्सवः ।
वह॑न्ते॒ अह्रु॑तप्सवः
svadhāmanu śriyaṃ naro mahi tveṣā amavanto vṛṣapsavaḥ |
vahante ahrutapsavaḥ
गोभि॑र्वा॒णो अ॑ज्यते॒ सोभ॑रीणां॒ रथे॒ कोशे॑ हिर॒ण्यये॑ ।
गोब॑न्धवः सुजा॒तास॑ इ॒षे भु॒जे म॒हान्तो॑ न॒ः स्पर॑से॒ नु
gobhirvāṇo ajyate sobharīṇāṃ rathe kośe hiraṇyaye |
gobandhavaḥ sujātāsa iṣe bhuje mahānto naḥ sparase nu
प्रति॑ वो वृषदञ्जयो॒ वृष्णे॒ शर्धा॑य॒ मारु॑ताय भरध्वम् ।
ह॒व्या वृष॑प्रयाव्णे
prati vo vṛṣadañjayo vṛṣṇe śardhāya mārutāya bharadhvam |
havyā vṛṣaprayāvṇe
वृ॒ष॒ण॒श्वेन॑ मरुतो॒ वृष॑प्सुना॒ रथे॑न॒ वृष॑नाभिना ।
आ श्ये॒नासो॒ न प॒क्षिणो॒ वृथा॑ नरो ह॒व्या नो॑ वी॒तये॑ गत
vṛṣaṇaśvena maruto vṛṣapsunā rathena vṛṣanābhinā |
ā śyenāso na pakṣiṇo vṛthā naro havyā no vītaye gata
स॒मा॒नम॒ञ्ज्ये॑षां॒ वि भ्रा॑जन्ते रु॒क्मासो॒ अधि॑ बा॒हुषु॑ ।
दवि॑द्युतत्यृ॒ष्टय॑ः
samānamañjyeṣāṃ vi bhrājante rukmāso adhi bāhuṣu |
davidyutatyṛṣṭayaḥ
त उ॒ग्रासो॒ वृष॑ण उ॒ग्रबा॑हवो॒ नकि॑ष्ट॒नूषु॑ येतिरे ।
स्थि॒रा धन्वा॒न्यायु॑धा॒ रथे॑षु॒ वोऽनी॑के॒ष्वधि॒ श्रिय॑ः
ta ugrāso vṛṣaṇa ugrabāhavo nakiṣṭanūṣu yetire |
sthirā dhanvānyāyudhā ratheṣu vo'nīkeṣvadhi śriyaḥ
येषा॒मर्णो॒ न स॒प्रथो॒ नाम॑ त्वे॒षं शश्व॑ता॒मेक॒मिद्भु॒जे ।
वयो॒ न पित्र्यं॒ सह॑ः
yeṣāmarṇo na sapratho nāma tveṣaṃ śaśvatāmekamidbhuje |
vayo na pitryaṃ sahaḥ
तान्व॑न्दस्व म॒रुत॒स्ताँ उप॑ स्तुहि॒ तेषां॒ हि धुनी॑नाम् ।
अ॒राणां॒ न च॑र॒मस्तदे॑षां दा॒ना म॒ह्ना तदे॑षाम्
tānvandasva marutastām̐ upa stuhi teṣāṃ hi dhunīnām |
arāṇāṃ na caramastadeṣāṃ dānā mahnā tadeṣām
सु॒भग॒ः स व॑ ऊ॒तिष्वास॒ पूर्वा॑सु मरुतो॒ व्यु॑ष्टिषु ।
यो वा॑ नू॒नमु॒तास॑ति
subhagaḥ sa va ūtiṣvāsa pūrvāsu maruto vyuṣṭiṣu |
yo vā nūnamutāsati
यस्य॑ वा यू॒यं प्रति॑ वा॒जिनो॑ नर॒ आ ह॒व्या वी॒तये॑ ग॒थ ।
अ॒भि ष द्यु॒म्नैरु॒त वाज॑सातिभिः सु॒म्ना वो॑ धूतयो नशत्
yasya vā yūyaṃ prati vājino nara ā havyā vītaye gatha |
abhi ṣa dyumnairuta vājasātibhiḥ sumnā vo dhūtayo naśat
यथा॑ रु॒द्रस्य॑ सू॒नवो॑ दि॒वो वश॒न्त्यसु॑रस्य वे॒धस॑ः ।
युवा॑न॒स्तथेद॑सत्
yathā rudrasya sūnavo divo vaśantyasurasya vedhasaḥ |
yuvānastathedasat
ये चार्ह॑न्ति म॒रुत॑ः सु॒दान॑व॒ः स्मन्मी॒ळ्हुष॒श्चर॑न्ति॒ ये ।
अत॑श्चि॒दा न॒ उप॒ वस्य॑सा हृ॒दा युवा॑न॒ आ व॑वृध्वम्
ye cārhanti marutaḥ sudānavaḥ smanmīḻhuṣaścaranti ye |
ataścidā na upa vasyasā hṛdā yuvāna ā vavṛdhvam
यून॑ ऊ॒ षु नवि॑ष्ठया॒ वृष्ण॑ः पाव॒काँ अ॒भि सो॑भरे गि॒रा ।
गाय॒ गा इ॑व॒ चर्कृ॑षत्
yūna ū ṣu naviṣṭhayā vṛṣṇaḥ pāvakām̐ abhi sobhare girā |
gāya gā iva carkṛṣat
सा॒हा ये सन्ति॑ मुष्टि॒हेव॒ हव्यो॒ विश्वा॑सु पृ॒त्सु होतृ॑षु ।
वृष्ण॑श्च॒न्द्रान्न सु॒श्रव॑स्तमान्गि॒रा वन्द॑स्व म॒रुतो॒ अह॑
sāhā ye santi muṣṭiheva havyo viśvāsu pṛtsu hotṛṣu |
vṛṣṇaścandrānna suśravastamāngirā vandasva maruto aha
गाव॑श्चिद्घा समन्यवः सजा॒त्ये॑न मरुत॒ः सब॑न्धवः ।
रि॒ह॒ते क॒कुभो॑ मि॒थः
gāvaścidghā samanyavaḥ sajātyena marutaḥ sabandhavaḥ |
rihate kakubho mithaḥ
मर्त॑श्चिद्वो नृतवो रुक्मवक्षस॒ उप॑ भ्रातृ॒त्वमाय॑ति ।
अधि॑ नो गात मरुत॒ः सदा॒ हि व॑ आपि॒त्वमस्ति॒ निध्रु॑वि
martaścidvo nṛtavo rukmavakṣasa upa bhrātṛtvamāyati |
adhi no gāta marutaḥ sadā hi va āpitvamasti nidhruvi
मरु॑तो॒ मारु॑तस्य न॒ आ भे॑ष॒जस्य॑ वहता सुदानवः ।
यू॒यं स॑खायः सप्तयः
maruto mārutasya na ā bheṣajasya vahatā sudānavaḥ |
yūyaṃ sakhāyaḥ saptayaḥ
याभि॒ः सिन्धु॒मव॑थ॒ याभि॒स्तूर्व॑थ॒ याभि॑र्दश॒स्यथा॒ क्रिवि॑म् ।
मयो॑ नो भूतो॒तिभि॑र्मयोभुवः शि॒वाभि॑रसचद्विषः
yābhiḥ sindhumavatha yābhistūrvatha yābhirdaśasyathā krivim |
mayo no bhūtotibhirmayobhuvaḥ śivābhirasacadviṣaḥ
यत्सिन्धौ॒ यदसि॑क्न्यां॒ यत्स॑मु॒द्रेषु॑ मरुतः सुबर्हिषः ।
यत्पर्व॑तेषु भेष॒जम्
yatsindhau yadasiknyāṃ yatsamudreṣu marutaḥ subarhiṣaḥ |
yatparvateṣu bheṣajam
विश्वं॒ पश्य॑न्तो बिभृथा त॒नूष्वा तेना॑ नो॒ अधि॑ वोचत ।
क्ष॒मा रपो॑ मरुत॒ आतु॑रस्य न॒ इष्क॑र्ता॒ विह्रु॑तं॒ पुन॑ः
viśvaṃ paśyanto bibhṛthā tanūṣvā tenā no adhi vocata |
kṣamā rapo maruta āturasya na iṣkartā vihrutaṃ punaḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)