Sukta 12: When Vishnu took three strides

य इ॑न्द्र सोम॒पात॑मो॒ मद॑ः शविष्ठ॒ चेत॑ति ।
येना॒ हंसि॒ न्य१॒॑त्रिणं॒ तमी॑महे

ya indra somapātamo madaḥ śaviṣṭha cetati |
yenā haṃsi nyatriṇaṃ tamīmahe

येना॒ दश॑ग्व॒मध्रि॑गुं वे॒पय॑न्तं॒ स्व॑र्णरम् ।
येना॑ समु॒द्रमावि॑था॒ तमी॑महे

yenā daśagvamadhriguṃ vepayantaṃ svarṇaram |
yenā samudramāvithā tamīmahe

येन॒ सिन्धुं॑ म॒हीर॒पो रथाँ॑ इव प्रचो॒दय॑ः ।
पन्था॑मृ॒तस्य॒ यात॑वे॒ तमी॑महे

yena sindhuṃ mahīrapo rathām̐ iva pracodayaḥ |
panthāmṛtasya yātave tamīmahe

इ॒मं स्तोम॑म॒भिष्ट॑ये घृ॒तं न पू॒तम॑द्रिवः ।
येना॒ नु स॒द्य ओज॑सा व॒वक्षि॑थ

imaṃ stomamabhiṣṭaye ghṛtaṃ na pūtamadrivaḥ |
yenā nu sadya ojasā vavakṣitha

इ॒मं जु॑षस्व गिर्वणः समु॒द्र इ॑व पिन्वते ।
इन्द्र॒ विश्वा॑भिरू॒तिभि॑र्व॒वक्षि॑थ

imaṃ juṣasva girvaṇaḥ samudra iva pinvate |
indra viśvābhirūtibhirvavakṣitha

यो नो॑ दे॒वः प॑रा॒वत॑ः सखित्व॒नाय॑ माम॒हे ।
दि॒वो न वृ॒ष्टिं प्र॒थय॑न्व॒वक्षि॑थ

yo no devaḥ parāvataḥ sakhitvanāya māmahe |
divo na vṛṣṭiṃ prathayanvavakṣitha

व॒व॒क्षुर॑स्य के॒तवो॑ उ॒त वज्रो॒ गभ॑स्त्योः ।
यत्सूर्यो॒ न रोद॑सी॒ अव॑र्धयत्

vavakṣurasya ketavo uta vajro gabhastyoḥ |
yatsūryo na rodasī avardhayat

यदि॑ प्रवृद्ध सत्पते स॒हस्रं॑ महि॒षाँ अघ॑ः ।
आदित्त॑ इन्द्रि॒यं महि॒ प्र वा॑वृधे

yadi pravṛddha satpate sahasraṃ mahiṣām̐ aghaḥ |
āditta indriyaṃ mahi pra vāvṛdhe

इन्द्र॒ः सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॒र्न्य॑र्शसा॒नमो॑षति ।
अ॒ग्निर्वने॑व सास॒हिः प्र वा॑वृधे

indraḥ sūryasya raśmibhirnyarśasānamoṣati |
agnirvaneva sāsahiḥ pra vāvṛdhe

इ॒यं त॑ ऋ॒त्विया॑वती धी॒तिरे॑ति॒ नवी॑यसी ।
स॒प॒र्यन्ती॑ पुरुप्रि॒या मिमी॑त॒ इत्

iyaṃ ta ṛtviyāvatī dhītireti navīyasī |
saparyantī purupriyā mimīta it

गर्भो॑ य॒ज्ञस्य॑ देव॒युः क्रतुं॑ पुनीत आनु॒षक् ।
स्तोमै॒रिन्द्र॑स्य वावृधे॒ मिमी॑त॒ इत्

garbho yajñasya devayuḥ kratuṃ punīta ānuṣak |
stomairindrasya vāvṛdhe mimīta it

स॒निर्मि॒त्रस्य॑ पप्रथ॒ इन्द्र॒ः सोम॑स्य पी॒तये॑ ।
प्राची॒ वाशी॑व सुन्व॒ते मिमी॑त॒ इत्

sanirmitrasya papratha indraḥ somasya pītaye |
prācī vāśīva sunvate mimīta it

यं विप्रा॑ उ॒क्थवा॑हसोऽभिप्रम॒न्दुरा॒यव॑ः ।
घृ॒तं न पि॑प्य आ॒सन्यृ॒तस्य॒ यत्

yaṃ viprā ukthavāhaso'bhipramandurāyavaḥ |
ghṛtaṃ na pipya āsanyṛtasya yat

उ॒त स्व॒राजे॒ अदि॑ति॒ः स्तोम॒मिन्द्रा॑य जीजनत् ।
पु॒रु॒प्र॒श॒स्तमू॒तय॑ ऋ॒तस्य॒ यत्

uta svarāje aditiḥ stomamindrāya jījanat |
purupraśastamūtaya ṛtasya yat

अ॒भि वह्न॑य ऊ॒तयेऽनू॑षत॒ प्रश॑स्तये ।
न दे॑व॒ विव्र॑ता॒ हरी॑ ऋ॒तस्य॒ यत्

abhi vahnaya ūtaye'nūṣata praśastaye |
na deva vivratā harī ṛtasya yat

यत्सोम॑मिन्द्र॒ विष्ण॑वि॒ यद्वा॑ घ त्रि॒त आ॒प्त्ये ।
यद्वा॑ म॒रुत्सु॒ मन्द॑से॒ समिन्दु॑भिः

yatsomamindra viṣṇavi yadvā gha trita āptye |
yadvā marutsu mandase samindubhiḥ

यद्वा॑ शक्र परा॒वति॑ समु॒द्रे अधि॒ मन्द॑से ।
अ॒स्माक॒मित्सु॒ते र॑णा॒ समिन्दु॑भिः

yadvā śakra parāvati samudre adhi mandase |
asmākamitsute raṇā samindubhiḥ

यद्वासि॑ सुन्व॒तो वृ॒धो यज॑मानस्य सत्पते ।
उ॒क्थे वा॒ यस्य॒ रण्य॑सि॒ समिन्दु॑भिः

yadvāsi sunvato vṛdho yajamānasya satpate |
ukthe vā yasya raṇyasi samindubhiḥ

दे॒वंदे॑वं॒ वोऽव॑स॒ इन्द्र॑मिन्द्रं गृणी॒षणि॑ ।
अधा॑ य॒ज्ञाय॑ तु॒र्वणे॒ व्या॑नशुः

devaṃdevaṃ vo'vasa indramindraṃ gṛṇīṣaṇi |
adhā yajñāya turvaṇe vyānaśuḥ

य॒ज्ञेभि॑र्य॒ज्ञवा॑हसं॒ सोमे॑भिः सोम॒पात॑मम् ।
होत्रा॑भि॒रिन्द्रं॑ वावृधु॒र्व्या॑नशुः

yajñebhiryajñavāhasaṃ somebhiḥ somapātamam |
hotrābhirindraṃ vāvṛdhurvyānaśuḥ

म॒हीर॑स्य॒ प्रणी॑तयः पू॒र्वीरु॒त प्रश॑स्तयः ।
विश्वा॒ वसू॑नि दा॒शुषे॒ व्या॑नशुः

mahīrasya praṇītayaḥ pūrvīruta praśastayaḥ |
viśvā vasūni dāśuṣe vyānaśuḥ

इन्द्रं॑ वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे दे॒वासो॑ दधिरे पु॒रः ।
इन्द्रं॒ वाणी॑रनूषता॒ समोज॑से

indraṃ vṛtrāya hantave devāso dadhire puraḥ |
indraṃ vāṇīranūṣatā samojase

म॒हान्तं॑ महि॒ना व॒यं स्तोमे॑भिर्हवन॒श्रुत॑म् ।
अ॒र्कैर॒भि प्र णो॑नुम॒ः समोज॑से

mahāntaṃ mahinā vayaṃ stomebhirhavanaśrutam |
arkairabhi pra ṇonumaḥ samojase

न यं वि॑वि॒क्तो रोद॑सी॒ नान्तरि॑क्षाणि व॒ज्रिण॑म् ।
अमा॒दिद॑स्य तित्विषे॒ समोज॑सः

na yaṃ vivikto rodasī nāntarikṣāṇi vajriṇam |
amādidasya titviṣe samojasaḥ

यदि॑न्द्र पृत॒नाज्ये॑ दे॒वास्त्वा॑ दधि॒रे पु॒रः ।
आदित्ते॑ हर्य॒ता हरी॑ ववक्षतुः

yadindra pṛtanājye devāstvā dadhire puraḥ |
āditte haryatā harī vavakṣatuḥ

य॒दा वृ॒त्रं न॑दी॒वृतं॒ शव॑सा वज्रि॒न्नव॑धीः ।
आदित्ते॑ हर्य॒ता हरी॑ ववक्षतुः

yadā vṛtraṃ nadīvṛtaṃ śavasā vajrinnavadhīḥ |
āditte haryatā harī vavakṣatuḥ

य॒दा ते॒ विष्णु॒रोज॑सा॒ त्रीणि॑ प॒दा वि॑चक्र॒मे ।
आदित्ते॑ हर्य॒ता हरी॑ ववक्षतुः

yadā te viṣṇurojasā trīṇi padā vicakrame |
āditte haryatā harī vavakṣatuḥ

य॒दा ते॑ हर्य॒ता हरी॑ वावृ॒धाते॑ दि॒वेदि॑वे ।
आदित्ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि येमिरे

yadā te haryatā harī vāvṛdhāte divedive |
āditte viśvā bhuvanāni yemire

य॒दा ते॒ मारु॑ती॒र्विश॒स्तुभ्य॑मिन्द्र नियेमि॒रे ।
आदित्ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि येमिरे

yadā te mārutīrviśastubhyamindra niyemire |
āditte viśvā bhuvanāni yemire

य॒दा सूर्य॑म॒मुं दि॒वि शु॒क्रं ज्योति॒रधा॑रयः ।
आदित्ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि येमिरे

yadā sūryamamuṃ divi śukraṃ jyotiradhārayaḥ |
āditte viśvā bhuvanāni yemire

इ॒मां त॑ इन्द्र सुष्टु॒तिं विप्र॑ इयर्ति धी॒तिभि॑ः ।
जा॒मिं प॒देव॒ पिप्र॑तीं॒ प्राध्व॒रे

imāṃ ta indra suṣṭutiṃ vipra iyarti dhītibhiḥ |
jāmiṃ padeva pipratīṃ prādhvare

यद॑स्य॒ धाम॑नि प्रि॒ये स॑मीची॒नासो॒ अस्व॑रन् ।
नाभा॑ य॒ज्ञस्य॑ दो॒हना॒ प्राध्व॒रे

yadasya dhāmani priye samīcīnāso asvaran |
nābhā yajñasya dohanā prādhvare

सु॒वीर्यं॒ स्वश्व्यं॑ सु॒गव्य॑मिन्द्र दद्धि नः ।
होते॑व पू॒र्वचि॑त्तये॒ प्राध्व॒रे

suvīryaṃ svaśvyaṃ sugavyamindra daddhi naḥ |
hoteva pūrvacittaye prādhvare