Sukta 18: Indra and Sudas: the ten kings

त्वे ह॒ यत्पि॒तर॑श्चिन्न इन्द्र॒ विश्वा॑ वा॒मा ज॑रि॒तारो॒ अस॑न्वन् ।
त्वे गाव॑ः सु॒दुघा॒स्त्वे ह्यश्वा॒स्त्वं वसु॑ देवय॒ते वनि॑ष्ठः

tve ha yatpitaraścinna indra viśvā vāmā jaritāro asanvan |
tve gāvaḥ sudughāstve hyaśvāstvaṃ vasu devayate vaniṣṭhaḥ

राजे॑व॒ हि जनि॑भि॒ः क्षेष्ये॒वाव॒ द्युभि॑र॒भि वि॒दुष्क॒विः सन् ।
पि॒शा गिरो॑ मघव॒न्गोभि॒रश्वै॑स्त्वाय॒तः शि॑शीहि रा॒ये अ॒स्मान्

rājeva hi janibhiḥ kṣeṣyevāva dyubhirabhi viduṣkaviḥ san |
piśā giro maghavangobhiraśvaistvāyataḥ śiśīhi rāye asmān

इ॒मा उ॑ त्वा पस्पृधा॒नासो॒ अत्र॑ म॒न्द्रा गिरो॑ देव॒यन्ती॒रुप॑ स्थुः ।
अ॒र्वाची॑ ते प॒थ्या॑ रा॒य ए॑तु॒ स्याम॑ ते सुम॒तावि॑न्द्र॒ शर्म॑न्

imā u tvā paspṛdhānāso atra mandrā giro devayantīrupa sthuḥ |
arvācī te pathyā rāya etu syāma te sumatāvindra śarman

धे॒नुं न त्वा॑ सू॒यव॑से॒ दुदु॑क्ष॒न्नुप॒ ब्रह्मा॑णि ससृजे॒ वसि॑ष्ठः ।
त्वामिन्मे॒ गोप॑तिं॒ विश्व॑ आ॒हा न॒ इन्द्र॑ः सुम॒तिं ग॒न्त्वच्छ॑

dhenuṃ na tvā sūyavase dudukṣannupa brahmāṇi sasṛje vasiṣṭhaḥ |
tvāminme gopatiṃ viśva āhā na indraḥ sumatiṃ gantvaccha

अर्णां॑सि चित्पप्रथा॒ना सु॒दास॒ इन्द्रो॑ गा॒धान्य॑कृणोत्सुपा॒रा ।
शर्ध॑न्तं शि॒म्युमु॒चथ॑स्य॒ नव्य॒ः शापं॒ सिन्धू॑नामकृणो॒दश॑स्तीः

arṇāṃsi citpaprathānā sudāsa indro gādhānyakṛṇotsupārā |
śardhantaṃ śimyumucathasya navyaḥ śāpaṃ sindhūnāmakṛṇodaśastīḥ

पु॒रो॒ळा इत्तु॒र्वशो॒ यक्षु॑रासीद्रा॒ये मत्स्या॑सो॒ निशि॑ता॒ अपी॑व ।
श्रु॒ष्टिं च॑क्रु॒र्भृग॑वो द्रु॒ह्यव॑श्च॒ सखा॒ सखा॑यमतर॒द्विषू॑चोः

puroḻā itturvaśo yakṣurāsīdrāye matsyāso niśitā apīva |
śruṣṭiṃ cakrurbhṛgavo druhyavaśca sakhā sakhāyamataradviṣūcoḥ

आ प॒क्थासो॑ भला॒नसो॑ भन॒न्तालि॑नासो विषा॒णिन॑ः शि॒वास॑ः ।
आ योऽन॑यत्सध॒मा आर्य॑स्य ग॒व्या तृत्सु॑भ्यो अजगन्यु॒धा नॄन्

ā pakthāso bhalānaso bhanantālināso viṣāṇinaḥ śivāsaḥ |
ā yo'nayatsadhamā āryasya gavyā tṛtsubhyo ajaganyudhā nṝn

दु॒रा॒ध्यो॒३॒॑ अदि॑तिं स्रे॒वय॑न्तोऽचे॒तसो॒ वि ज॑गृभ्रे॒ परु॑ष्णीम् ।
म॒ह्नावि॑व्यक्पृथि॒वीं पत्य॑मानः प॒शुष्क॒विर॑शय॒च्चाय॑मानः

durādhyo aditiṃ srevayanto'cetaso vi jagṛbhre paruṣṇīm |
mahnāvivyakpṛthivīṃ patyamānaḥ paśuṣkaviraśayaccāyamānaḥ

ई॒युरर्थं॒ न न्य॒र्थं परु॑ष्णीमा॒शुश्च॒नेद॑भिपि॒त्वं ज॑गाम ।
सु॒दास॒ इन्द्र॑ः सु॒तुकाँ॑ अ॒मित्रा॒नर॑न्धय॒न्मानु॑षे॒ वध्रि॑वाचः

īyurarthaṃ na nyarthaṃ paruṣṇīmāśuścanedabhipitvaṃ jagāma |
sudāsa indraḥ sutukām̐ amitrānarandhayanmānuṣe vadhrivācaḥ

ई॒युर्गावो॒ न यव॑सा॒दगो॑पा यथाकृ॒तम॒भि मि॒त्रं चि॒तास॑ः ।
पृश्नि॑गाव॒ः पृश्नि॑निप्रेषितासः श्रु॒ष्टिं च॑क्रुर्नि॒युतो॒ रन्त॑यश्च

īyurgāvo na yavasādagopā yathākṛtamabhi mitraṃ citāsaḥ |
pṛśnigāvaḥ pṛśninipreṣitāsaḥ śruṣṭiṃ cakrurniyuto rantayaśca

एकं॑ च॒ यो विं॑श॒तिं च॑ श्रव॒स्या वै॑क॒र्णयो॒र्जना॒न्राजा॒ न्यस्त॑ः ।
द॒स्मो न सद्म॒न्नि शि॑शाति ब॒र्हिः शूर॒ः सर्ग॑मकृणो॒दिन्द्र॑ एषाम्

ekaṃ ca yo viṃśatiṃ ca śravasyā vaikarṇayorjanānrājā nyastaḥ |
dasmo na sadmanni śiśāti barhiḥ śūraḥ sargamakṛṇodindra eṣām

अध॑ श्रु॒तं क॒वषं॑ वृ॒द्धम॒प्स्वनु॑ द्रु॒ह्युं नि वृ॑ण॒ग्वज्र॑बाहुः ।
वृ॒णा॒ना अत्र॑ स॒ख्याय॑ स॒ख्यं त्वा॒यन्तो॒ ये अम॑द॒न्ननु॑ त्वा

adha śrutaṃ kavaṣaṃ vṛddhamapsvanu druhyuṃ ni vṛṇagvajrabāhuḥ |
vṛṇānā atra sakhyāya sakhyaṃ tvāyanto ye amadannanu tvā

वि स॒द्यो विश्वा॑ दृंहि॒तान्ये॑षा॒मिन्द्र॒ः पुर॒ः सह॑सा स॒प्त द॑र्दः ।
व्यान॑वस्य॒ तृत्स॑वे॒ गयं॑ भा॒ग्जेष्म॑ पू॒रुं वि॒दथे॑ मृ॒ध्रवा॑चम्

vi sadyo viśvā dṛṃhitānyeṣāmindraḥ puraḥ sahasā sapta dardaḥ |
vyānavasya tṛtsave gayaṃ bhāgjeṣma pūruṃ vidathe mṛdhravācam

नि ग॒व्यवोऽन॑वो द्रु॒ह्यव॑श्च ष॒ष्टिः श॒ता सु॑षुपु॒ः षट् स॒हस्रा॑ ।
ष॒ष्टिर्वी॒रासो॒ अधि॒ षड्दु॑वो॒यु विश्वेदिन्द्र॑स्य वी॒र्या॑ कृ॒तानि॑

ni gavyavo'navo druhyavaśca ṣaṣṭiḥ śatā suṣupuḥ ṣaṭ sahasrā |
ṣaṣṭirvīrāso adhi ṣaḍduvoyu viśvedindrasya vīryā kṛtāni

इन्द्रे॑णै॒ते तृत्स॑वो॒ वेवि॑षाणा॒ आपो॒ न सृ॒ष्टा अ॑धवन्त॒ नीची॑ः ।
दु॒र्मि॒त्रास॑ः प्रकल॒विन्मिमा॑ना ज॒हुर्विश्वा॑नि॒ भोज॑ना सु॒दासे॑

indreṇaite tṛtsavo veviṣāṇā āpo na sṛṣṭā adhavanta nīcīḥ |
durmitrāsaḥ prakalavinmimānā jahurviśvāni bhojanā sudāse

अ॒र्धं वी॒रस्य॑ शृत॒पाम॑नि॒न्द्रं परा॒ शर्ध॑न्तं नुनुदे अ॒भि क्षाम् ।
इन्द्रो॑ म॒न्युं म॑न्यु॒म्यो॑ मिमाय भे॒जे प॒थो व॑र्त॒निं पत्य॑मानः

ardhaṃ vīrasya śṛtapāmanindraṃ parā śardhantaṃ nunude abhi kṣām |
indro manyuṃ manyumyo mimāya bheje patho vartaniṃ patyamānaḥ

आ॒ध्रेण॑ चि॒त्तद्वेकं॑ चकार सिं॒ह्यं॑ चि॒त्पेत्वे॑ना जघान ।
अव॑ स्र॒क्तीर्वे॒श्या॑वृश्च॒दिन्द्र॒ः प्राय॑च्छ॒द्विश्वा॒ भोज॑ना सु॒दासे॑

ādhreṇa cittadvekaṃ cakāra siṃhyaṃ citpetvenā jaghāna |
ava sraktīrveśyāvṛścadindraḥ prāyacchadviśvā bhojanā sudāse

शश्व॑न्तो॒ हि शत्र॑वो रार॒धुष्टे॑ भे॒दस्य॑ चि॒च्छर्ध॑तो विन्द॒ रन्धि॑म् ।
मर्ताँ॒ एन॑ः स्तुव॒तो यः कृ॒णोति॑ ति॒ग्मं तस्मि॒न्नि ज॑हि॒ वज्र॑मिन्द्र

śaśvanto hi śatravo rāradhuṣṭe bhedasya cicchardhato vinda randhim |
martām̐ enaḥ stuvato yaḥ kṛṇoti tigmaṃ tasminni jahi vajramindra

आव॒दिन्द्रं॑ य॒मुना॒ तृत्स॑वश्च॒ प्रात्र॑ भे॒दं स॒र्वता॑ता मुषायत् ।
अ॒जास॑श्च॒ शिग्र॑वो॒ यक्ष॑वश्च ब॒लिं शी॒र्षाणि॑ जभ्रु॒रश्व्या॑नि

āvadindraṃ yamunā tṛtsavaśca prātra bhedaṃ sarvatātā muṣāyat |
ajāsaśca śigravo yakṣavaśca baliṃ śīrṣāṇi jabhruraśvyāni

न त॑ इन्द्र सुम॒तयो॒ न राय॑ः सं॒चक्षे॒ पूर्वा॑ उ॒षसो॒ न नूत्ना॑ः ।
देव॑कं चिन्मान्यमा॒नं ज॑घ॒न्थाव॒ त्मना॑ बृह॒तः शम्ब॑रं भेत्

na ta indra sumatayo na rāyaḥ saṃcakṣe pūrvā uṣaso na nūtnāḥ |
devakaṃ cinmānyamānaṃ jaghanthāva tmanā bṛhataḥ śambaraṃ bhet

प्र ये गृ॒हादम॑मदुस्त्वा॒या प॑राश॒रः श॒तया॑तु॒र्वसि॑ष्ठः ।
न ते॑ भो॒जस्य॑ स॒ख्यं मृ॑ष॒न्ताधा॑ सू॒रिभ्य॑ः सु॒दिना॒ व्यु॑च्छान्

pra ye gṛhādamamadustvāyā parāśaraḥ śatayāturvasiṣṭhaḥ |
na te bhojasya sakhyaṃ mṛṣantādhā sūribhyaḥ sudinā vyucchān

द्वे नप्तु॑र्दे॒वव॑तः श॒ते गोर्द्वा रथा॑ व॒धूम॑न्ता सु॒दास॑ः ।
अर्ह॑न्नग्ने पैजव॒नस्य॒ दानं॒ होते॑व॒ सद्म॒ पर्ये॑मि॒ रेभ॑न्

dve napturdevavataḥ śate gordvā rathā vadhūmantā sudāsaḥ |
arhannagne paijavanasya dānaṃ hoteva sadma paryemi rebhan

च॒त्वारो॑ मा पैजव॒नस्य॒ दाना॒ः स्मद्दि॑ष्टयः कृश॒निनो॑ निरे॒के ।
ऋ॒ज्रासो॑ मा पृथिवि॒ष्ठाः सु॒दास॑स्तो॒कं तो॒काय॒ श्रव॑से वहन्ति

catvāro mā paijavanasya dānāḥ smaddiṣṭayaḥ kṛśanino nireke |
ṛjrāso mā pṛthiviṣṭhāḥ sudāsastokaṃ tokāya śravase vahanti

यस्य॒ श्रवो॒ रोद॑सी अ॒न्तरु॒र्वी शी॒र्ष्णेशी॑र्ष्णे विब॒भाजा॑ विभ॒क्ता ।
स॒प्तेदिन्द्रं॒ न स्र॒वतो॑ गृणन्ति॒ नि यु॑ध्याम॒धिम॑शिशाद॒भीके॑

yasya śravo rodasī antarurvī śīrṣṇeśīrṣṇe vibabhājā vibhaktā |
saptedindraṃ na sravato gṛṇanti ni yudhyāmadhimaśiśādabhīke

इ॒मं न॑रो मरुतः सश्च॒तानु॒ दिवो॑दासं॒ न पि॒तरं॑ सु॒दास॑ः ।
अ॒वि॒ष्टना॑ पैजव॒नस्य॒ केतं॑ दू॒णाशं॑ क्ष॒त्रम॒जरं॑ दुवो॒यु

imaṃ naro marutaḥ saścatānu divodāsaṃ na pitaraṃ sudāsaḥ |
aviṣṭanā paijavanasya ketaṃ dūṇāśaṃ kṣatramajaraṃ duvoyu