Mandala 6

Sukta 52: Let heaven burn the hater of prayer

Rishi: ऋजिष्वा भारद्वाजः · Devata: विश्वे देवाः · Metre: त्रिष्टुप्, ७-१२ गायत्री, १४ जगती

17 verses · 52 of 75

What happens in this chapter

Let heaven burn the hater of prayer

Rijishvan Bharadvaja calls the Vishvedevas in trishtubh, gayatri and jagati, and begins sharply. He does not hold with the one who over-sacrifices to outdo others: let the mountains crush him. Whoever reviles the prayer being made, let scorching harms fall on him and heaven burn the hater of brahma; Soma, guardian of prayer, is asked to hurl his hot weapon. Then the tone softens. Dawns, rivers, firm mountains and the fathers are asked to protect him; may we always see the sun rise. The devas of sky, air and waters are bidden to sit on the strewn grass, and Agni and Parjanya to bless his thought.

52.1

न तद्दि॒वा न पृ॑थि॒व्यानु॑ मन्ये॒ न य॒ज्ञेन॒ नोत शमी॑भिरा॒भिः ।
उ॒ब्जन्तु॒ तं सु॒भ्व१॒॑ः पर्व॑तासो॒ नि ही॑यतामतिया॒जस्य॑ य॒ष्टा

na taddivā na pṛthivyānu manye na yajñena nota śamībhirābhiḥ |
ubjantu taṃ subhvaḥ parvatāso ni hīyatāmatiyājasya yaṣṭā

52.2

अति॑ वा॒ यो म॑रुतो॒ मन्य॑ते नो॒ ब्रह्म॑ वा॒ यः क्रि॒यमा॑णं॒ निनि॑त्सात् ।
तपूं॑षि॒ तस्मै॑ वृजि॒नानि॑ सन्तु ब्रह्म॒द्विष॑म॒भि तं शो॑चतु॒ द्यौः

ati vā yo maruto manyate no brahma vā yaḥ kriyamāṇaṃ ninitsāt |
tapūṃṣi tasmai vṛjināni santu brahmadviṣamabhi taṃ śocatu dyauḥ

52.3

किम॒ङ्ग त्वा॒ ब्रह्म॑णः सोम गो॒पां किम॒ङ्ग त्वा॑हुरभिशस्ति॒पां न॑ः ।
किम॒ङ्ग न॑ः पश्यसि नि॒द्यमा॑नान्ब्रह्म॒द्विषे॒ तपु॑षिं हे॒तिम॑स्य

kimaṅga tvā brahmaṇaḥ soma gopāṃ kimaṅga tvāhurabhiśastipāṃ naḥ |
kimaṅga naḥ paśyasi nidyamānānbrahmadviṣe tapuṣiṃ hetimasya

52.4

अव॑न्तु॒ मामु॒षसो॒ जाय॑माना॒ अव॑न्तु मा॒ सिन्ध॑व॒ः पिन्व॑मानाः ।
अव॑न्तु मा॒ पर्व॑तासो ध्रु॒वासोऽव॑न्तु मा पि॒तरो॑ दे॒वहू॑तौ

avantu māmuṣaso jāyamānā avantu mā sindhavaḥ pinvamānāḥ |
avantu mā parvatāso dhruvāso'vantu mā pitaro devahūtau

52.5

वि॒श्व॒दानीं॑ सु॒मन॑सः स्याम॒ पश्ये॑म॒ नु सूर्य॑मु॒च्चर॑न्तम् ।
तथा॑ कर॒द्वसु॑पति॒र्वसू॑नां दे॒वाँ ओहा॒नोऽव॒साग॑मिष्ठः

viśvadānīṃ sumanasaḥ syāma paśyema nu sūryamuccarantam |
tathā karadvasupatirvasūnāṃ devām̐ ohāno'vasāgamiṣṭhaḥ

52.6

इन्द्रो॒ नेदि॑ष्ठ॒मव॒साग॑मिष्ठ॒ः सर॑स्वती॒ सिन्धु॑भि॒ः पिन्व॑माना ।
प॒र्जन्यो॑ न॒ ओष॑धीभिर्मयो॒भुर॒ग्निः सु॒शंस॑ः सु॒हव॑ः पि॒तेव॑

indro nediṣṭhamavasāgamiṣṭhaḥ sarasvatī sindhubhiḥ pinvamānā |
parjanyo na oṣadhībhirmayobhuragniḥ suśaṃsaḥ suhavaḥ piteva

52.7

विश्वे॑ देवास॒ आ ग॑त शृणु॒ता म॑ इ॒मं हव॑म् ।
एदं ब॒र्हिर्नि षी॑दत

viśve devāsa ā gata śṛṇutā ma imaṃ havam |
edaṃ barhirni ṣīdata

52.8

यो वो॑ देवा घृ॒तस्नु॑ना ह॒व्येन॑ प्रति॒भूष॑ति ।
तं विश्व॒ उप॑ गच्छथ

yo vo devā ghṛtasnunā havyena pratibhūṣati |
taṃ viśva upa gacchatha

52.9

उप॑ नः सू॒नवो॒ गिर॑ः शृ॒ण्वन्त्व॒मृत॑स्य॒ ये ।
सु॒मृ॒ळी॒का भ॑वन्तु नः

upa naḥ sūnavo giraḥ śṛṇvantvamṛtasya ye |
sumṛḻīkā bhavantu naḥ

52.10

विश्वे॑ दे॒वा ऋ॑ता॒वृध॑ ऋ॒तुभि॑र्हवन॒श्रुत॑ः ।
जु॒षन्तां॒ युज्यं॒ पय॑ः

viśve devā ṛtāvṛdha ṛtubhirhavanaśrutaḥ |
juṣantāṃ yujyaṃ payaḥ

52.11

स्तो॒त्रमिन्द्रो॑ म॒रुद्ग॑ण॒स्त्वष्टृ॑मान्मि॒त्रो अ॑र्य॒मा ।
इ॒मा ह॒व्या जु॑षन्त नः

stotramindro marudgaṇastvaṣṭṛmānmitro aryamā |
imā havyā juṣanta naḥ

52.12

इ॒मं नो॑ अग्ने अध्व॒रं होत॑र्वयुन॒शो य॑ज ।
चि॒कि॒त्वान्दैव्यं॒ जन॑म्

imaṃ no agne adhvaraṃ hotarvayunaśo yaja |
cikitvāndaivyaṃ janam

52.13

विश्वे॑ देवाः शृणु॒तेमं हवं॑ मे॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ य उप॒ द्यवि॒ ष्ठ ।
ये अ॑ग्निजि॒ह्वा उ॒त वा॒ यज॑त्रा आ॒सद्या॒स्मिन्ब॒र्हिषि॑ मादयध्वम्

viśve devāḥ śṛṇutemaṃ havaṃ me ye antarikṣe ya upa dyavi ṣṭha |
ye agnijihvā uta vā yajatrā āsadyāsminbarhiṣi mādayadhvam

52.14

विश्वे॑ दे॒वा मम॑ शृण्वन्तु य॒ज्ञिया॑ उ॒भे रोद॑सी अ॒पां नपा॑च्च॒ मन्म॑ ।
मा वो॒ वचां॑सि परि॒चक्ष्या॑णि वोचं सु॒म्नेष्विद्वो॒ अन्त॑मा मदेम

viśve devā mama śṛṇvantu yajñiyā ubhe rodasī apāṃ napācca manma |
mā vo vacāṃsi paricakṣyāṇi vocaṃ sumneṣvidvo antamā madema

52.15

ये के च॒ ज्मा म॒हिनो॒ अहि॑माया दि॒वो ज॑ज्ञि॒रे अ॒पां स॒धस्थे॑ ।
ते अ॒स्मभ्य॑मि॒षये॒ विश्व॒मायु॒ः क्षप॑ उ॒स्रा व॑रिवस्यन्तु दे॒वाः

ye ke ca jmā mahino ahimāyā divo jajñire apāṃ sadhasthe |
te asmabhyamiṣaye viśvamāyuḥ kṣapa usrā varivasyantu devāḥ

52.16

अग्नी॑पर्जन्या॒वव॑तं॒ धियं॑ मे॒ऽस्मिन्हवे॑ सुहवा सुष्टु॒तिं न॑ः ।
इळा॑म॒न्यो ज॒नय॒द्गर्भ॑म॒न्यः प्र॒जाव॑ती॒रिष॒ आ ध॑त्तम॒स्मे

agnīparjanyāvavataṃ dhiyaṃ me'sminhave suhavā suṣṭutiṃ naḥ |
iḻāmanyo janayadgarbhamanyaḥ prajāvatīriṣa ā dhattamasme

52.17

स्ती॒र्णे ब॒र्हिषि॑ समिधा॒ने अ॒ग्नौ सू॒क्तेन॑ म॒हा नम॒सा वि॑वासे ।
अ॒स्मिन्नो॑ अ॒द्य वि॒दथे॑ यजत्रा॒ विश्वे॑ देवा ह॒विषि॑ मादयध्वम्

stīrṇe barhiṣi samidhāne agnau sūktena mahā namasā vivāse |
asminno adya vidathe yajatrā viśve devā haviṣi mādayadhvam

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)