अच्छा॑ वद त॒वसं॑ गी॒र्भिरा॒भिः स्तु॒हि प॒र्जन्यं॒ नम॒सा वि॑वास ।
कनि॑क्रदद्वृष॒भो जी॒रदा॑नू॒ रेतो॑ दधा॒त्योष॑धीषु॒ गर्भ॑म्
acchā vada tavasaṃ gīrbhirābhiḥ stuhi parjanyaṃ namasā vivāsa |
kanikradadvṛṣabho jīradānū reto dadhātyoṣadhīṣu garbham
Mandala 5
Sukta 83: Parjanya thunders and the earth is quickened
Rishi: भौमोऽत्रिः · Devata: पर्जन्यः · Metre: त्रिष्टुप्, २-४ जगती, ९ अनुष्टुप्
10 verses · 83 of 87
What happens in this chapter
Parjanya thunders and the earth is quickened
Atri Bhauma praises Parjanya in Trishtubh, Jagati and Anushtubh. Praise the strong one: the roaring bull lays his seed as a germ in the plants. He strikes down trees and rakshasas, and all the world fears his great weapon; when he thunders and strikes evildoers, even the sinless flee. Like a charioteer whipping horses he sends out his rain-messengers. Winds blow, lightning flies, plants spring up. Lift the great cask and pour, flood heaven and earth with ghee. The hymn ends in thanks: you have rained, now hold back; you made the deserts passable and grew plants for food.
वि वृ॒क्षान्ह॑न्त्यु॒त ह॑न्ति र॒क्षसो॒ विश्वं॑ बिभाय॒ भुव॑नं म॒हाव॑धात् ।
उ॒ताना॑गा ईषते॒ वृष्ण्या॑वतो॒ यत्प॒र्जन्य॑ः स्त॒नय॒न्हन्ति॑ दु॒ष्कृत॑ः
vi vṛkṣānhantyuta hanti rakṣaso viśvaṃ bibhāya bhuvanaṃ mahāvadhāt |
utānāgā īṣate vṛṣṇyāvato yatparjanyaḥ stanayanhanti duṣkṛtaḥ
र॒थीव॒ कश॒याश्वाँ॑ अभिक्षि॒पन्ना॒विर्दू॒तान्कृ॑णुते व॒र्ष्याँ॒३॒॑ अह॑ ।
दू॒रात्सिं॒हस्य॑ स्त॒नथा॒ उदी॑रते॒ यत्प॒र्जन्य॑ः कृणु॒ते व॒र्ष्यं१॒॑ नभ॑ः
rathīva kaśayāśvām̐ abhikṣipannāvirdūtānkṛṇute varṣyām̐ aha |
dūrātsiṃhasya stanathā udīrate yatparjanyaḥ kṛṇute varṣyaṃ nabhaḥ
प्र वाता॒ वान्ति॑ प॒तय॑न्ति वि॒द्युत॒ उदोष॑धी॒र्जिह॑ते॒ पिन्व॑ते॒ स्व॑ः ।
इरा॒ विश्व॑स्मै॒ भुव॑नाय जायते॒ यत्प॒र्जन्य॑ः पृथि॒वीं रेत॒साव॑ति
pra vātā vānti patayanti vidyuta udoṣadhīrjihate pinvate svaḥ |
irā viśvasmai bhuvanāya jāyate yatparjanyaḥ pṛthivīṃ retasāvati
यस्य॑ व्र॒ते पृ॑थि॒वी नन्न॑मीति॒ यस्य॑ व्र॒ते श॒फव॒ज्जर्भु॑रीति ।
यस्य॑ व्र॒त ओष॑धीर्वि॒श्वरू॑पा॒ः स न॑ः पर्जन्य॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ
yasya vrate pṛthivī nannamīti yasya vrate śaphavajjarbhurīti |
yasya vrata oṣadhīrviśvarūpāḥ sa naḥ parjanya mahi śarma yaccha
दि॒वो नो॑ वृ॒ष्टिं म॑रुतो ररीध्वं॒ प्र पि॑न्वत॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ धारा॑ः ।
अ॒र्वाङे॒तेन॑ स्तनयि॒त्नुनेह्य॒पो नि॑षि॒ञ्चन्नसु॑रः पि॒ता न॑ः
divo no vṛṣṭiṃ maruto rarīdhvaṃ pra pinvata vṛṣṇo aśvasya dhārāḥ |
arvāṅetena stanayitnunehyapo niṣiñcannasuraḥ pitā naḥ
अ॒भि क्र॑न्द स्त॒नय॒ गर्भ॒मा धा॑ उद॒न्वता॒ परि॑ दीया॒ रथे॑न ।
दृतिं॒ सु क॑र्ष॒ विषि॑तं॒ न्य॑ञ्चं स॒मा भ॑वन्तू॒द्वतो॑ निपा॒दाः
abhi kranda stanaya garbhamā dhā udanvatā pari dīyā rathena |
dṛtiṃ su karṣa viṣitaṃ nyañcaṃ samā bhavantūdvato nipādāḥ
म॒हान्तं॒ कोश॒मुद॑चा॒ नि षि॑ञ्च॒ स्यन्द॑न्तां कु॒ल्या विषि॑ताः पु॒रस्ता॑त् ।
घृ॒तेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी व्यु॑न्धि सुप्रपा॒णं भ॑वत्व॒घ्न्याभ्य॑ः
mahāntaṃ kośamudacā ni ṣiñca syandantāṃ kulyā viṣitāḥ purastāt |
ghṛtena dyāvāpṛthivī vyundhi suprapāṇaṃ bhavatvaghnyābhyaḥ
यत्प॑र्जन्य॒ कनि॑क्रदत्स्त॒नय॒न्हंसि॑ दु॒ष्कृत॑ः ।
प्रती॒दं विश्वं॑ मोदते॒ यत्किं च॑ पृथि॒व्यामधि॑
yatparjanya kanikradatstanayanhaṃsi duṣkṛtaḥ |
pratīdaṃ viśvaṃ modate yatkiṃ ca pṛthivyāmadhi
अव॑र्षीर्व॒र्षमुदु॒ षू गृ॑भा॒याक॒र्धन्वा॒न्यत्ये॑त॒वा उ॑ ।
अजी॑जन॒ ओष॑धी॒र्भोज॑नाय॒ कमु॒त प्र॒जाभ्यो॑ऽविदो मनी॒षाम्
avarṣīrvarṣamudu ṣū gṛbhāyākardhanvānyatyetavā u |
ajījana oṣadhīrbhojanāya kamuta prajābhyo'vido manīṣām
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)