Rishi: श्यावाश्व आत्रेयः · Devata: मरुतः · Metre: जगती, ८ त्रिष्टुप्
8 verses · 59 of 87
Shyavashva Atreya sings the Maruts in Jagati, closing in Trishtubh. At their rush the earth trembles like a laden boat. They are seen from afar, splendid as the best horn of a bull, bright as the sun's eye. Who has reached their greatness, their wisdom, their manhood? They shake the earth like a speck of dust. Brothers, they fight like heroes and dim the sun's eye with rain. None is eldest, none youngest, none in the middle; born of Prishni, they grow together. Like birds in rows they fly to heaven's edges. The rishi asks Aditi and the dawns for blessing, for the Maruts have tipped the heavenly cask.
प्र व॒ः स्पळ॑क्रन्सुवि॒ताय॑ दा॒वनेऽर्चा॑ दि॒वे प्र पृ॑थि॒व्या ऋ॒तं भ॑रे ।
उ॒क्षन्ते॒ अश्वा॒न्तरु॑षन्त॒ आ रजोऽनु॒ स्वं भा॒नुं श्र॑थयन्ते अर्ण॒वैः
pra vaḥ spaḻakransuvitāya dāvane'rcā dive pra pṛthivyā ṛtaṃ bhare |
ukṣante aśvāntaruṣanta ā rajo'nu svaṃ bhānuṃ śrathayante arṇavaiḥ
अमा॑देषां भि॒यसा॒ भूमि॑रेजति॒ नौर्न पू॒र्णा क्ष॑रति॒ व्यथि॑र्य॒ती ।
दू॒रे॒दृशो॒ ये चि॒तय॑न्त॒ एम॑भिर॒न्तर्म॒हे वि॒दथे॑ येतिरे॒ नर॑ः
amādeṣāṃ bhiyasā bhūmirejati naurna pūrṇā kṣarati vyathiryatī |
dūredṛśo ye citayanta emabhirantarmahe vidathe yetire naraḥ
गवा॑मिव श्रि॒यसे॒ शृङ्ग॑मुत्त॒मं सूर्यो॒ न चक्षू॒ रज॑सो वि॒सर्ज॑ने ।
अत्या॑ इव सु॒भ्व१॒॑श्चार॑वः स्थन॒ मर्या॑ इव श्रि॒यसे॑ चेतथा नरः
gavāmiva śriyase śṛṅgamuttamaṃ sūryo na cakṣū rajaso visarjane |
atyā iva subhvaścāravaḥ sthana maryā iva śriyase cetathā naraḥ
को वो॑ म॒हान्ति॑ मह॒तामुद॑श्नव॒त्कस्काव्या॑ मरुत॒ः को ह॒ पौंस्या॑ ।
यू॒यं ह॒ भूमिं॑ कि॒रणं॒ न रे॑जथ॒ प्र यद्भर॑ध्वे सुवि॒ताय॑ दा॒वने॑
ko vo mahānti mahatāmudaśnavatkaskāvyā marutaḥ ko ha pauṃsyā |
yūyaṃ ha bhūmiṃ kiraṇaṃ na rejatha pra yadbharadhve suvitāya dāvane
अश्वा॑ इ॒वेद॑रु॒षास॒ः सब॑न्धव॒ः शूरा॑ इव प्र॒युध॒ः प्रोत यु॑युधुः ।
मर्या॑ इव सु॒वृधो॑ वावृधु॒र्नर॒ः सूर्य॑स्य॒ चक्षु॒ः प्र मि॑नन्ति वृ॒ष्टिभि॑ः
aśvā ivedaruṣāsaḥ sabandhavaḥ śūrā iva prayudhaḥ prota yuyudhuḥ |
maryā iva suvṛdho vāvṛdhurnaraḥ sūryasya cakṣuḥ pra minanti vṛṣṭibhiḥ
ते अ॑ज्ये॒ष्ठा अक॑निष्ठास उ॒द्भिदोऽम॑ध्यमासो॒ मह॑सा॒ वि वा॑वृधुः ।
सु॒जा॒तासो॑ ज॒नुषा॒ पृश्नि॑मातरो दि॒वो मर्या॒ आ नो॒ अच्छा॑ जिगातन
te ajyeṣṭhā akaniṣṭhāsa udbhido'madhyamāso mahasā vi vāvṛdhuḥ |
sujātāso januṣā pṛśnimātaro divo maryā ā no acchā jigātana
वयो॒ न ये श्रेणी॑ः प॒प्तुरोज॒सान्ता॑न्दि॒वो बृ॑ह॒तः सानु॑न॒स्परि॑ ।
अश्वा॑स एषामु॒भये॒ यथा॑ वि॒दुः प्र पर्व॑तस्य नभ॒नूँर॑चुच्यवुः
vayo na ye śreṇīḥ papturojasāntāndivo bṛhataḥ sānunaspari |
aśvāsa eṣāmubhaye yathā viduḥ pra parvatasya nabhanūm̐racucyavuḥ
मिमा॑तु॒ द्यौरदि॑तिर्वी॒तये॑ न॒ः सं दानु॑चित्रा उ॒षसो॑ यतन्ताम् ।
आचु॑च्यवुर्दि॒व्यं कोश॑मे॒त ऋषे॑ रु॒द्रस्य॑ म॒रुतो॑ गृणा॒नाः
mimātu dyauraditirvītaye naḥ saṃ dānucitrā uṣaso yatantām |
ācucyavurdivyaṃ kośameta ṛṣe rudrasya maruto gṛṇānāḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
