Mandala 5

Sukta 52: Shyavashva sings the shining Marut host

Rishi: श्यावाश्व आत्रेयः · Devata: मरुतः · Metre: अनुष्टुप्, ६, १६-१७ पंक्तिः

17 verses · 52 of 87

What happens in this chapter

Shyavashva sings the shining Marut host

Shyavashva Atreya opens his Marut hymns in Anushtubh and Pankti, urging himself: sing boldly, Shyavashva, with the Maruts who sing. They guard mortals from harm in every age of men. They come with gold ornaments and weapons, spears flashing, lightning following them. They dwell on earth, in the mid-air, by the rivers and in heaven; they split the rock with their chariot wheels and wear wool by the Parushni. The rishi lists their names as paths, near and far. His patrons named Prishni as their mother and Rudra as their father. Seven times seven gave him a hundred each, on the Yamuna, of cows and horses.

52.1

प्र श्या॑वाश्व धृष्णु॒यार्चा॑ म॒रुद्भि॒रृक्व॑भिः ।
ये अ॑द्रो॒घम॑नुष्व॒धं श्रवो॒ मद॑न्ति य॒ज्ञिया॑ः

pra śyāvāśva dhṛṣṇuyārcā marudbhirṛkvabhiḥ |
ye adroghamanuṣvadhaṃ śravo madanti yajñiyāḥ

52.2

ते हि स्थि॒रस्य॒ शव॑स॒ः सखा॑य॒ः सन्ति॑ धृष्णु॒या ।
ते याम॒न्ना धृ॑ष॒द्विन॒स्त्मना॑ पान्ति॒ शश्व॑तः

te hi sthirasya śavasaḥ sakhāyaḥ santi dhṛṣṇuyā |
te yāmannā dhṛṣadvinastmanā pānti śaśvataḥ

52.3

ते स्य॒न्द्रासो॒ नोक्षणोऽति॑ ष्कन्दन्ति॒ शर्व॑रीः ।
म॒रुता॒मधा॒ महो॑ दि॒वि क्ष॒मा च॑ मन्महे

te syandrāso nokṣaṇo'ti ṣkandanti śarvarīḥ |
marutāmadhā maho divi kṣamā ca manmahe

52.4

म॒रुत्सु॑ वो दधीमहि॒ स्तोमं॑ य॒ज्ञं च॑ धृष्णु॒या ।
विश्वे॒ ये मानु॑षा यु॒गा पान्ति॒ मर्त्यं॑ रि॒षः

marutsu vo dadhīmahi stomaṃ yajñaṃ ca dhṛṣṇuyā |
viśve ye mānuṣā yugā pānti martyaṃ riṣaḥ

52.5

अर्ह॑न्तो॒ ये सु॒दान॑वो॒ नरो॒ असा॑मिशवसः ।
प्र य॒ज्ञं य॒ज्ञिये॑भ्यो दि॒वो अ॑र्चा म॒रुद्भ्य॑ः

arhanto ye sudānavo naro asāmiśavasaḥ |
pra yajñaṃ yajñiyebhyo divo arcā marudbhyaḥ

52.6

आ रु॒क्मैरा यु॒धा नर॑ ऋ॒ष्वा ऋ॒ष्टीर॑सृक्षत ।
अन्वे॑नाँ॒ अह॑ वि॒द्युतो॑ म॒रुतो॒ जज्झ॑तीरिव भा॒नुर॑र्त॒ त्मना॑ दि॒वः

ā rukmairā yudhā nara ṛṣvā ṛṣṭīrasṛkṣata |
anvenām̐ aha vidyuto maruto jajjhatīriva bhānurarta tmanā divaḥ

52.7

ये वा॑वृ॒धन्त॒ पार्थि॑वा॒ य उ॒राव॒न्तरि॑क्ष॒ आ ।
वृ॒जने॑ वा न॒दीनां॑ स॒धस्थे॑ वा म॒हो दि॒वः

ye vāvṛdhanta pārthivā ya urāvantarikṣa ā |
vṛjane vā nadīnāṃ sadhasthe vā maho divaḥ

52.8

शर्धो॒ मारु॑त॒मुच्छं॑स स॒त्यश॑वस॒मृभ्व॑सम् ।
उ॒त स्म॒ ते शु॒भे नर॒ः प्र स्य॒न्द्रा यु॑जत॒ त्मना॑

śardho mārutamucchaṃsa satyaśavasamṛbhvasam |
uta sma te śubhe naraḥ pra syandrā yujata tmanā

52.9

उ॒त स्म॒ ते परु॑ष्ण्या॒मूर्णा॑ वसत शु॒न्ध्यव॑ः ।
उ॒त प॒व्या रथा॑ना॒मद्रिं॑ भिन्द॒न्त्योज॑सा

uta sma te paruṣṇyāmūrṇā vasata śundhyavaḥ |
uta pavyā rathānāmadriṃ bhindantyojasā

52.10

आप॑थयो॒ विप॑थ॒योऽन्त॑स्पथा॒ अनु॑पथाः ।
ए॒तेभि॒र्मह्यं॒ नाम॑भिर्य॒ज्ञं वि॑ष्टा॒र ओ॑हते

āpathayo vipathayo'ntaspathā anupathāḥ |
etebhirmahyaṃ nāmabhiryajñaṃ viṣṭāra ohate

52.11

अधा॒ नरो॒ न्यो॑ह॒तेऽधा॑ नि॒युत॑ ओहते ।
अधा॒ पारा॑वता॒ इति॑ चि॒त्रा रू॒पाणि॒ दर्श्या॑

adhā naro nyohate'dhā niyuta ohate |
adhā pārāvatā iti citrā rūpāṇi darśyā

52.12

छ॒न्द॒ःस्तुभ॑ः कुभ॒न्यव॒ उत्स॒मा की॒रिणो॑ नृतुः ।
ते मे॒ के चि॒न्न ता॒यव॒ ऊमा॑ आसन्दृ॒शि त्वि॒षे

chandaḥstubhaḥ kubhanyava utsamā kīriṇo nṛtuḥ |
te me ke cinna tāyava ūmā āsandṛśi tviṣe

52.13

य ऋ॒ष्वा ऋ॒ष्टिवि॑द्युतः क॒वय॒ः सन्ति॑ वे॒धस॑ः ।
तमृ॑षे॒ मारु॑तं ग॒णं न॑म॒स्या र॒मया॑ गि॒रा

ya ṛṣvā ṛṣṭividyutaḥ kavayaḥ santi vedhasaḥ |
tamṛṣe mārutaṃ gaṇaṃ namasyā ramayā girā

52.14

अच्छ॑ ऋषे॒ मारु॑तं ग॒णं दा॒ना मि॒त्रं न यो॒षणा॑ ।
दि॒वो वा॑ धृष्णव॒ ओज॑सा स्तु॒ता धी॒भिरि॑षण्यत

accha ṛṣe mārutaṃ gaṇaṃ dānā mitraṃ na yoṣaṇā |
divo vā dhṛṣṇava ojasā stutā dhībhiriṣaṇyata

52.15

नू म॑न्वा॒न ए॑षां दे॒वाँ अच्छा॒ न व॒क्षणा॑ ।
दा॒ना स॑चेत सू॒रिभि॒र्याम॑श्रुतेभिर॒ञ्जिभि॑ः

nū manvāna eṣāṃ devām̐ acchā na vakṣaṇā |
dānā saceta sūribhiryāmaśrutebhirañjibhiḥ

52.16

प्र ये मे॑ बन्ध्वे॒षे गां वोच॑न्त सू॒रय॒ः पृश्निं॑ वोचन्त मा॒तर॑म् ।
अधा॑ पि॒तर॑मि॒ष्मिणं॑ रु॒द्रं वो॑चन्त॒ शिक्व॑सः

pra ye me bandhveṣe gāṃ vocanta sūrayaḥ pṛśniṃ vocanta mātaram |
adhā pitaramiṣmiṇaṃ rudraṃ vocanta śikvasaḥ

52.17

स॒प्त मे॑ स॒प्त शा॒किन॒ एक॑मेका श॒ता द॑दुः ।
य॒मुना॑या॒मधि॑ श्रु॒तमुद्राधो॒ गव्यं॑ मृजे॒ नि राधो॒ अश्व्यं॑ मृजे

sapta me sapta śākina ekamekā śatā daduḥ |
yamunāyāmadhi śrutamudrādho gavyaṃ mṛje ni rādho aśvyaṃ mṛje

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)