वि॒दा दि॒वो वि॒ष्यन्नद्रि॑मु॒क्थैरा॑य॒त्या उ॒षसो॑ अ॒र्चिनो॑ गुः ।
अपा॑वृत व्र॒जिनी॒रुत्स्व॑र्गा॒द्वि दुरो॒ मानु॑षीर्दे॒व आ॑वः
vidā divo viṣyannadrimukthairāyatyā uṣaso arcino guḥ |
apāvṛta vrajinīrutsvargādvi duro mānuṣīrdeva āvaḥ
Mandala 5
Sukta 45: Dawn opens the stall of light
Rishi: सदापृण आत्रेयः · Devata: विश्वे देवाः · Metre: त्रिष्टुप्, ९ पुरस्ताज्ज्योतिः
11 verses · 45 of 87
What happens in this chapter
Dawn opens the stall of light
Sadaprina Atreya praises the Vishvedevas in Trishtubh. With hymns the rock is split, Usha comes shining and the doors of men stand open. Rivers run free and heaven holds firm like a well-set pillar. The rishi calls Indra and Agni, then urges his companions to shape the thought by which the Angirasas, the Navagvas of ten months, opened the cow-pen and Sarama found the cows along the path of rita. Surya with seven horses climbs the bright flood. The closing prayer: by this same thought may we be guarded by the Devas and cross beyond distress.
वि सूर्यो॑ अ॒मतिं॒ न श्रियं॑ सा॒दोर्वाद्गवां॑ मा॒ता जा॑न॒ती गा॑त् ।
धन्व॑र्णसो न॒द्य१॒॑ः खादो॑अर्णा॒ः स्थूणे॑व॒ सुमि॑ता दृंहत॒ द्यौः
vi sūryo amatiṃ na śriyaṃ sādorvādgavāṃ mātā jānatī gāt |
dhanvarṇaso nadyaḥ khādoarṇāḥ sthūṇeva sumitā dṛṃhata dyauḥ
अ॒स्मा उ॒क्थाय॒ पर्व॑तस्य॒ गर्भो॑ म॒हीनां॑ ज॒नुषे॑ पू॒र्व्याय॑ ।
वि पर्व॑तो॒ जिही॑त॒ साध॑त॒ द्यौरा॒विवा॑सन्तो दसयन्त॒ भूम॑
asmā ukthāya parvatasya garbho mahīnāṃ januṣe pūrvyāya |
vi parvato jihīta sādhata dyaurāvivāsanto dasayanta bhūma
सू॒क्तेभि॑र्वो॒ वचो॑भिर्दे॒वजु॑ष्टै॒रिन्द्रा॒ न्व१॒॑ग्नी अव॑से हु॒वध्यै॑ ।
उ॒क्थेभि॒र्हि ष्मा॑ क॒वय॑ः सुय॒ज्ञा आ॒विवा॑सन्तो म॒रुतो॒ यज॑न्ति
sūktebhirvo vacobhirdevajuṣṭairindrā nvagnī avase huvadhyai |
ukthebhirhi ṣmā kavayaḥ suyajñā āvivāsanto maruto yajanti
एतो॒ न्व१॒॑द्य सु॒ध्यो॒३॒॑ भवा॑म॒ प्र दु॒च्छुना॑ मिनवामा॒ वरी॑यः ।
आ॒रे द्वेषां॑सि सनु॒तर्द॑धा॒माया॑म॒ प्राञ्चो॒ यज॑मान॒मच्छ॑
eto nvadya sudhyo bhavāma pra ducchunā minavāmā varīyaḥ |
āre dveṣāṃsi sanutardadhāmāyāma prāñco yajamānamaccha
एता॒ धियं॑ कृ॒णवा॑मा सखा॒योऽप॒ या मा॒ताँ ऋ॑णु॒त व्र॒जं गोः ।
यया॒ मनु॑र्विशिशि॒प्रं जि॒गाय॒ यया॑ व॒णिग्व॒ङ्कुरापा॒ पुरी॑षम्
etā dhiyaṃ kṛṇavāmā sakhāyo'pa yā mātām̐ ṛṇuta vrajaṃ goḥ |
yayā manurviśiśipraṃ jigāya yayā vaṇigvaṅkurāpā purīṣam
अनू॑नो॒दत्र॒ हस्त॑यतो॒ अद्रि॒रार्च॒न्येन॒ दश॑ मा॒सो नव॑ग्वाः ।
ऋ॒तं य॒ती स॒रमा॒ गा अ॑विन्द॒द्विश्वा॑नि स॒त्याङ्गि॑राश्चकार
anūnodatra hastayato adrirārcanyena daśa māso navagvāḥ |
ṛtaṃ yatī saramā gā avindadviśvāni satyāṅgirāścakāra
विश्वे॑ अ॒स्या व्युषि॒ माहि॑नाया॒ः सं यद्गोभि॒रङ्गि॑रसो॒ नव॑न्त ।
उत्स॑ आसां पर॒मे स॒धस्थ॑ ऋ॒तस्य॑ प॒था स॒रमा॑ विद॒द्गाः
viśve asyā vyuṣi māhināyāḥ saṃ yadgobhiraṅgiraso navanta |
utsa āsāṃ parame sadhastha ṛtasya pathā saramā vidadgāḥ
आ सूर्यो॑ यातु स॒प्ताश्व॒ः क्षेत्रं॒ यद॑स्योर्वि॒या दी॑र्घया॒थे ।
र॒घुः श्ये॒नः प॑तय॒दन्धो॒ अच्छा॒ युवा॑ क॒विर्दी॑दय॒द्गोषु॒ गच्छ॑न्
ā sūryo yātu saptāśvaḥ kṣetraṃ yadasyorviyā dīrghayāthe |
raghuḥ śyenaḥ patayadandho acchā yuvā kavirdīdayadgoṣu gacchan
आ सूर्यो॑ अरुहच्छु॒क्रमर्णोऽयु॑क्त॒ यद्ध॒रितो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः ।
उ॒द्ना न नाव॑मनयन्त॒ धीरा॑ आशृण्व॒तीरापो॑ अ॒र्वाग॑तिष्ठन्
ā sūryo aruhacchukramarṇo'yukta yaddharito vītapṛṣṭhāḥ |
udnā na nāvamanayanta dhīrā āśṛṇvatīrāpo arvāgatiṣṭhan
धियं॑ वो अ॒प्सु द॑धिषे स्व॒र्षां ययात॑र॒न्दश॑ मा॒सो नव॑ग्वाः ।
अ॒या धि॒या स्या॑म दे॒वगो॑पा अ॒या धि॒या तु॑तुर्या॒मात्यंह॑ः
dhiyaṃ vo apsu dadhiṣe svarṣāṃ yayātarandaśa māso navagvāḥ |
ayā dhiyā syāma devagopā ayā dhiyā tuturyāmātyaṃhaḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)