Sukta 2: The hidden child and the freed captive

कु॒मा॒रं मा॒ता यु॑व॒तिः समु॑ब्धं॒ गुहा॑ बिभर्ति॒ न द॑दाति पि॒त्रे ।
अनी॑कमस्य॒ न मि॒नज्जना॑सः पु॒रः प॑श्यन्ति॒ निहि॑तमर॒तौ

kumāraṃ mātā yuvatiḥ samubdhaṃ guhā bibharti na dadāti pitre |
anīkamasya na minajjanāsaḥ puraḥ paśyanti nihitamaratau

कमे॒तं त्वं यु॑वते कुमा॒रं पेषी॑ बिभर्षि॒ महि॑षी जजान ।
पू॒र्वीर्हि गर्भ॑ः श॒रदो॑ व॒वर्धाप॑श्यं जा॒तं यदसू॑त मा॒ता

kametaṃ tvaṃ yuvate kumāraṃ peṣī bibharṣi mahiṣī jajāna |
pūrvīrhi garbhaḥ śarado vavardhāpaśyaṃ jātaṃ yadasūta mātā

हिर॑ण्यदन्तं॒ शुचि॑वर्णमा॒रात्क्षेत्रा॑दपश्य॒मायु॑धा॒ मिमा॑नम् ।
द॒दा॒नो अ॑स्मा अ॒मृतं॑ वि॒पृक्व॒त्किं माम॑नि॒न्द्राः कृ॑णवन्ननु॒क्थाः

hiraṇyadantaṃ śucivarṇamārātkṣetrādapaśyamāyudhā mimānam |
dadāno asmā amṛtaṃ vipṛkvatkiṃ māmanindrāḥ kṛṇavannanukthāḥ

क्षेत्रा॑दपश्यं सनु॒तश्चर॑न्तं सु॒मद्यू॒थं न पु॒रु शोभ॑मानम् ।
न ता अ॑गृभ्र॒न्नज॑निष्ट॒ हि षः पलि॑क्नी॒रिद्यु॑व॒तयो॑ भवन्ति

kṣetrādapaśyaṃ sanutaścarantaṃ sumadyūthaṃ na puru śobhamānam |
na tā agṛbhrannajaniṣṭa hi ṣaḥ paliknīridyuvatayo bhavanti

के मे॑ मर्य॒कं वि य॑वन्त॒ गोभि॒र्न येषां॑ गो॒पा अर॑णश्चि॒दास॑ ।
य ईं॑ जगृ॒भुरव॒ ते सृ॑ज॒न्त्वाजा॑ति प॒श्व उप॑ नश्चिकि॒त्वान्

ke me maryakaṃ vi yavanta gobhirna yeṣāṃ gopā araṇaścidāsa |
ya īṃ jagṛbhurava te sṛjantvājāti paśva upa naścikitvān

व॒सां राजा॑नं वस॒तिं जना॑ना॒मरा॑तयो॒ नि द॑धु॒र्मर्त्ये॑षु ।
ब्रह्मा॒ण्यत्रे॒रव॒ तं सृ॑जन्तु निन्दि॒तारो॒ निन्द्या॑सो भवन्तु

vasāṃ rājānaṃ vasatiṃ janānāmarātayo ni dadhurmartyeṣu |
brahmāṇyatrerava taṃ sṛjantu ninditāro nindyāso bhavantu

शुन॑श्चि॒च्छेपं॒ निदि॑तं स॒हस्रा॒द्यूपा॑दमुञ्चो॒ अश॑मिष्ट॒ हि षः ।
ए॒वास्मद॑ग्ने॒ वि मु॑मुग्धि॒ पाशा॒न्होत॑श्चिकित्व इ॒ह तू नि॒षद्य॑

śunaścicchepaṃ niditaṃ sahasrādyūpādamuñco aśamiṣṭa hi ṣaḥ |
evāsmadagne vi mumugdhi pāśānhotaścikitva iha tū niṣadya

हृ॒णी॒यमा॑नो॒ अप॒ हि मदैये॒ः प्र मे॑ दे॒वानां॑ व्रत॒पा उ॑वाच ।
इन्द्रो॑ वि॒द्वाँ अनु॒ हि त्वा॑ च॒चक्ष॒ तेना॒हम॑ग्ने॒ अनु॑शिष्ट॒ आगा॑म्

hṛṇīyamāno apa hi madaiyeḥ pra me devānāṃ vratapā uvāca |
indro vidvām̐ anu hi tvā cacakṣa tenāhamagne anuśiṣṭa āgām

वि ज्योति॑षा बृह॒ता भा॑त्य॒ग्निरा॒विर्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा ।
प्रादे॑वीर्मा॒याः स॑हते दु॒रेवा॒ः शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे॑

vi jyotiṣā bṛhatā bhātyagnirāvirviśvāni kṛṇute mahitvā |
prādevīrmāyāḥ sahate durevāḥ śiśīte śṛṅge rakṣase vinikṣe

उ॒त स्वा॒नासो॑ दि॒वि ष॑न्त्व॒ग्नेस्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒वा उ॑ ।
मदे॑ चिदस्य॒ प्र रु॑जन्ति॒ भामा॒ न व॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः

uta svānāso divi ṣantvagnestigmāyudhā rakṣase hantavā u |
made cidasya pra rujanti bhāmā na varante paribādho adevīḥ

ए॒तं ते॒ स्तोमं॑ तुविजात॒ विप्रो॒ रथं॒ न धीर॒ः स्वपा॑ अतक्षम् ।
यदीद॑ग्ने॒ प्रति॒ त्वं दे॑व॒ हर्या॒ः स्व॑र्वतीर॒प ए॑ना जयेम

etaṃ te stomaṃ tuvijāta vipro rathaṃ na dhīraḥ svapā atakṣam |
yadīdagne prati tvaṃ deva haryāḥ svarvatīrapa enā jayema

तु॒वि॒ग्रीवो॑ वृष॒भो वा॑वृधा॒नो॑ऽश॒त्र्व१॒॑र्यः सम॑जाति॒ वेद॑ः ।
इती॒मम॒ग्निम॒मृता॑ अवोचन्ब॒र्हिष्म॑ते॒ मन॑वे॒ शर्म॑ यंसद्ध॒विष्म॑ते॒ मन॑वे॒ शर्म॑ यंसत्

tuvigrīvo vṛṣabho vāvṛdhāno'śatrvaryaḥ samajāti vedaḥ |
itīmamagnimamṛtā avocanbarhiṣmate manave śarma yaṃsaddhaviṣmate manave śarma yaṃsat