उपे॑मसृक्षि वाज॒युर्व॑च॒स्यां चनो॑ दधीत ना॒द्यो गिरो॑ मे ।
अ॒पां नपा॑दाशु॒हेमा॑ कु॒वित्स सु॒पेश॑सस्करति॒ जोषि॑ष॒द्धि
upemasṛkṣi vājayurvacasyāṃ cano dadhīta nādyo giro me |
apāṃ napādāśuhemā kuvitsa supeśasaskarati joṣiṣaddhi
Rishi: गृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः · Devata: अपांनपात् · Metre: त्रिष्टुप्
15 verses · 35 of 43
Gritsamada's trishtubh sukta to Apam Napat, Child of the Waters, swift-driving, who by his might brought forth all worlds. Some rivers flow together, others flow in, all filling the same ocean; the pure waters stand around the shining one. Smiling young women, the waters, circle and groom the young god, who shines in them without fuel, clad in ghee. Three goddess-women bring him food, and he drinks the milk of first-born mothers. He stands upright in the lap of the curving streams, clothed in lightning. He is golden in form, golden to see, golden in colour, seated on a golden womb. The rishi worships him with offerings and verses.
उपे॑मसृक्षि वाज॒युर्व॑च॒स्यां चनो॑ दधीत ना॒द्यो गिरो॑ मे ।
अ॒पां नपा॑दाशु॒हेमा॑ कु॒वित्स सु॒पेश॑सस्करति॒ जोषि॑ष॒द्धि
upemasṛkṣi vājayurvacasyāṃ cano dadhīta nādyo giro me |
apāṃ napādāśuhemā kuvitsa supeśasaskarati joṣiṣaddhi
इ॒मं स्व॑स्मै हृ॒द आ सुत॑ष्टं॒ मन्त्रं॑ वोचेम कु॒विद॑स्य॒ वेद॑त् ।
अ॒पां नपा॑दसु॒र्य॑स्य म॒ह्ना विश्वा॑न्य॒र्यो भुव॑ना जजान
imaṃ svasmai hṛda ā sutaṣṭaṃ mantraṃ vocema kuvidasya vedat |
apāṃ napādasuryasya mahnā viśvānyaryo bhuvanā jajāna
सम॒न्या यन्त्युप॑ यन्त्य॒न्याः स॑मा॒नमू॒र्वं न॒द्य॑ः पृणन्ति ।
तमू॒ शुचिं॒ शुच॑यो दीदि॒वांस॑म॒पां नपा॑तं॒ परि॑ तस्थु॒राप॑ः
samanyā yantyupa yantyanyāḥ samānamūrvaṃ nadyaḥ pṛṇanti |
tamū śuciṃ śucayo dīdivāṃsamapāṃ napātaṃ pari tasthurāpaḥ
तमस्मे॑रा युव॒तयो॒ युवा॑नं मर्मृ॒ज्यमा॑ना॒ः परि॑ य॒न्त्याप॑ः ।
स शु॒क्रेभि॒ः शिक्व॑भी रे॒वद॒स्मे दी॒दाया॑नि॒ध्मो घृ॒तनि॑र्णिग॒प्सु
tamasmerā yuvatayo yuvānaṃ marmṛjyamānāḥ pari yantyāpaḥ |
sa śukrebhiḥ śikvabhī revadasme dīdāyānidhmo ghṛtanirṇigapsu
अ॒स्मै ति॒स्रो अ॑व्य॒थ्याय॒ नारी॑र्दे॒वाय॑ दे॒वीर्दि॑धिष॒न्त्यन्न॑म् ।
कृता॑ इ॒वोप॒ हि प्र॑स॒र्स्रे अ॒प्सु स पी॒यूषं॑ धयति पूर्व॒सूना॑म्
asmai tisro avyathyāya nārīrdevāya devīrdidhiṣantyannam |
kṛtā ivopa hi prasarsre apsu sa pīyūṣaṃ dhayati pūrvasūnām
अश्व॒स्यात्र॒ जनि॑मा॒स्य च॒ स्व॑र्द्रु॒हो रि॒षः स॒म्पृच॑ः पाहि सू॒रीन् ।
आ॒मासु॑ पू॒र्षु प॒रो अ॑प्रमृ॒ष्यं नारा॑तयो॒ वि न॑श॒न्नानृ॑तानि
aśvasyātra janimāsya ca svardruho riṣaḥ sampṛcaḥ pāhi sūrīn |
āmāsu pūrṣu paro apramṛṣyaṃ nārātayo vi naśannānṛtāni
स्व आ दमे॑ सु॒दुघा॒ यस्य॑ धे॒नुः स्व॒धां पी॑पाय सु॒भ्वन्न॑मत्ति ।
सो अ॒पां नपा॑दू॒र्जय॑न्न॒प्स्व१॒॑न्तर्व॑सु॒देया॑य विध॒ते वि भा॑ति
sva ā dame sudughā yasya dhenuḥ svadhāṃ pīpāya subhvannamatti |
so apāṃ napādūrjayannapsvantarvasudeyāya vidhate vi bhāti
यो अ॒प्स्वा शुचि॑ना॒ दैव्ये॑न ऋ॒तावाज॑स्र उर्वि॒या वि॒भाति॑ ।
व॒या इद॒न्या भुव॑नान्यस्य॒ प्र जा॑यन्ते वी॒रुध॑श्च प्र॒जाभि॑ः
yo apsvā śucinā daivyena ṛtāvājasra urviyā vibhāti |
vayā idanyā bhuvanānyasya pra jāyante vīrudhaśca prajābhiḥ
अ॒पां नपा॒दा ह्यस्था॑दु॒पस्थं॑ जि॒ह्माना॑मू॒र्ध्वो वि॒द्युतं॒ वसा॑नः ।
तस्य॒ ज्येष्ठं॑ महि॒मानं॒ वह॑न्ती॒र्हिर॑ण्यवर्णा॒ः परि॑ यन्ति य॒ह्वीः
apāṃ napādā hyasthādupasthaṃ jihmānāmūrdhvo vidyutaṃ vasānaḥ |
tasya jyeṣṭhaṃ mahimānaṃ vahantīrhiraṇyavarṇāḥ pari yanti yahvīḥ
हिर॑ण्यरूप॒ः स हिर॑ण्यसंदृग॒पां नपा॒त्सेदु॒ हिर॑ण्यवर्णः ।
हि॒र॒ण्यया॒त्परि॒ योने॑र्नि॒षद्या॑ हिरण्य॒दा द॑द॒त्यन्न॑मस्मै
hiraṇyarūpaḥ sa hiraṇyasaṃdṛgapāṃ napātsedu hiraṇyavarṇaḥ |
hiraṇyayātpari yonerniṣadyā hiraṇyadā dadatyannamasmai
तद॒स्यानी॑कमु॒त चारु॒ नामा॑पी॒च्यं॑ वर्धते॒ नप्तु॑र॒पाम् ।
यमि॒न्धते॑ युव॒तय॒ः समि॒त्था हिर॑ण्यवर्णं घृ॒तमन्न॑मस्य
tadasyānīkamuta cāru nāmāpīcyaṃ vardhate napturapām |
yamindhate yuvatayaḥ samitthā hiraṇyavarṇaṃ ghṛtamannamasya
अ॒स्मै ब॑हू॒नाम॑व॒माय॒ सख्ये॑ य॒ज्ञैर्वि॑धेम॒ नम॑सा ह॒विर्भि॑ः ।
सं सानु॒ मार्ज्मि॒ दिधि॑षामि॒ बिल्मै॒र्दधा॒म्यन्नै॒ः परि॑ वन्द ऋ॒ग्भिः
asmai bahūnāmavamāya sakhye yajñairvidhema namasā havirbhiḥ |
saṃ sānu mārjmi didhiṣāmi bilmairdadhāmyannaiḥ pari vanda ṛgbhiḥ
स ईं॒ वृषा॑जनय॒त्तासु॒ गर्भं॒ स ईं॒ शिशु॑र्धयति॒ तं रि॑हन्ति ।
सो अ॒पां नपा॒दन॑भिम्लातवर्णो॒ऽन्यस्ये॑वे॒ह त॒न्वा॑ विवेष
sa īṃ vṛṣājanayattāsu garbhaṃ sa īṃ śiśurdhayati taṃ rihanti |
so apāṃ napādanabhimlātavarṇo'nyasyeveha tanvā viveṣa
अ॒स्मिन्प॒दे प॑र॒मे त॑स्थि॒वांस॑मध्व॒स्मभि॑र्वि॒श्वहा॑ दीदि॒वांस॑म् ।
आपो॒ नप्त्रे॑ घृ॒तमन्नं॒ वह॑न्तीः स्व॒यमत्कै॒ः परि॑ दीयन्ति य॒ह्वीः
asminpade parame tasthivāṃsamadhvasmabhirviśvahā dīdivāṃsam |
āpo naptre ghṛtamannaṃ vahantīḥ svayamatkaiḥ pari dīyanti yahvīḥ
अयां॑समग्ने सुक्षि॒तिं जना॒यायां॑समु म॒घव॑द्भ्यः सुवृ॒क्तिम् ।
विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑ः
ayāṃsamagne sukṣitiṃ janāyāyāṃsamu maghavadbhyaḥ suvṛktim |
viśvaṃ tadbhadraṃ yadavanti devā bṛhadvadema vidathe suvīrāḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)