ऋ॒तं दे॒वाय॑ कृण्व॒ते स॑वि॒त्र इन्द्रा॑याहि॒घ्ने न र॑मन्त॒ आप॑ः ।
अह॑रहर्यात्य॒क्तुर॒पां किया॒त्या प्र॑थ॒मः सर्ग॑ आसाम्
ṛtaṃ devāya kṛṇvate savitra indrāyāhighne na ramanta āpaḥ |
aharaharyātyakturapāṃ kiyātyā prathamaḥ sarga āsām
Mandala 2
Sukta 30: The waters never rest for Indra
Rishi: गृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः · Devata: इन्द्रः, ६ इन्द्रासोमौ,८ (पूर्वाऽर्धर्चस्य) सरस्वती, ९ बृहस्पतिः, ११ मरुतः · Metre: त्रिष्टुप्, ११ जगती
11 verses · 30 of 43
What happens in this chapter
The waters never rest for Indra
Gritsamada, in trishtubh with a closing jagati verse, begins with the waters, which never rest for Indra the Ahi-slayer; day after day they run their course. His mother told him who would bring the bond for Vritra. Rising high in the mid-air, clothed in mist, Indra hurled his weapon and won. The rishi turns to Brihaspati to pierce the enemy's heroes with a burning bolt, and to Indra to hurl the stone from heaven. He asks Indra and Soma to make room for us in this place of fear, Sarasvati with the Maruts to conquer the foes, and the Maruts for wealth with sons, praised day by day.
यो वृ॒त्राय॒ सिन॒मत्राभ॑रिष्य॒त्प्र तं जनि॑त्री वि॒दुष॑ उवाच ।
प॒थो रद॑न्ती॒रनु॒ जोष॑मस्मै दि॒वेदि॑वे॒ धुन॑यो य॒न्त्यर्थ॑म्
yo vṛtrāya sinamatrābhariṣyatpra taṃ janitrī viduṣa uvāca |
patho radantīranu joṣamasmai divedive dhunayo yantyartham
ऊ॒र्ध्वो ह्यस्था॒दध्य॒न्तरि॒क्षेऽधा॑ वृ॒त्राय॒ प्र व॒धं ज॑भार ।
मिहं॒ वसा॑न॒ उप॒ हीमदु॑द्रोत्ति॒ग्मायु॑धो अजय॒च्छत्रु॒मिन्द्र॑ः
ūrdhvo hyasthādadhyantarikṣe'dhā vṛtrāya pra vadhaṃ jabhāra |
mihaṃ vasāna upa hīmadudrottigmāyudho ajayacchatrumindraḥ
बृह॑स्पते॒ तपु॒षाश्ने॑व विध्य॒ वृक॑द्वरसो॒ असु॑रस्य वी॒रान् ।
यथा॑ ज॒घन्थ॑ धृष॒ता पु॒रा चि॑दे॒वा ज॑हि॒ शत्रु॑म॒स्माक॑मिन्द्र
bṛhaspate tapuṣāśneva vidhya vṛkadvaraso asurasya vīrān |
yathā jaghantha dhṛṣatā purā cidevā jahi śatrumasmākamindra
अव॑ क्षिप दि॒वो अश्मा॑नमु॒च्चा येन॒ शत्रुं॑ मन्दसा॒नो नि॒जूर्वा॑ः ।
तो॒कस्य॑ सा॒तौ तन॑यस्य॒ भूरे॑र॒स्माँ अ॒र्धं कृ॑णुतादिन्द्र॒ गोना॑म्
ava kṣipa divo aśmānamuccā yena śatruṃ mandasāno nijūrvāḥ |
tokasya sātau tanayasya bhūrerasmām̐ ardhaṃ kṛṇutādindra gonām
प्र हि क्रतुं॑ वृ॒हथो॒ यं व॑नु॒थो र॒ध्रस्य॑ स्थो॒ यज॑मानस्य चो॒दौ ।
इन्द्रा॑सोमा यु॒वम॒स्माँ अ॑विष्टम॒स्मिन्भ॒यस्थे॑ कृणुतमु लो॒कम्
pra hi kratuṃ vṛhatho yaṃ vanutho radhrasya stho yajamānasya codau |
indrāsomā yuvamasmām̐ aviṣṭamasminbhayasthe kṛṇutamu lokam
न मा॑ तम॒न्न श्र॑म॒न्नोत त॑न्द्र॒न्न वो॑चाम॒ मा सु॑नो॒तेति॒ सोम॑म् ।
यो मे॑ पृ॒णाद्यो दद॒द्यो नि॒बोधा॒द्यो मा॑ सु॒न्वन्त॒मुप॒ गोभि॒राय॑त्
na mā tamanna śramannota tandranna vocāma mā sunoteti somam |
yo me pṛṇādyo dadadyo nibodhādyo mā sunvantamupa gobhirāyat
सर॑स्वति॒ त्वम॒स्माँ अ॑विड्ढि म॒रुत्व॑ती धृष॒ती जे॑षि॒ शत्रू॑न् ।
त्यं चि॒च्छर्ध॑न्तं तविषी॒यमा॑ण॒मिन्द्रो॑ हन्ति वृष॒भं शण्डि॑कानाम्
sarasvati tvamasmām̐ aviḍḍhi marutvatī dhṛṣatī jeṣi śatrūn |
tyaṃ cicchardhantaṃ taviṣīyamāṇamindro hanti vṛṣabhaṃ śaṇḍikānām
यो न॒ः सनु॑त्य उ॒त वा॑ जिघ॒त्नुर॑भि॒ख्याय॒ तं ति॑गि॒तेन॑ विध्य ।
बृह॑स्पत॒ आयु॑धैर्जेषि॒ शत्रू॑न्द्रु॒हे रीष॑न्तं॒ परि॑ धेहि राजन्
yo naḥ sanutya uta vā jighatnurabhikhyāya taṃ tigitena vidhya |
bṛhaspata āyudhairjeṣi śatrūndruhe rīṣantaṃ pari dhehi rājan
अ॒स्माके॑भि॒ः सत्व॑भिः शूर॒ शूरै॑र्वी॒र्या॑ कृधि॒ यानि॑ ते॒ कर्त्वा॑नि ।
ज्योग॑भूव॒न्ननु॑धूपितासो ह॒त्वी तेषा॒मा भ॑रा नो॒ वसू॑नि
asmākebhiḥ satvabhiḥ śūra śūrairvīryā kṛdhi yāni te kartvāni |
jyogabhūvannanudhūpitāso hatvī teṣāmā bharā no vasūni
तं व॒ः शर्धं॒ मारु॑तं सुम्न॒युर्गि॒रोप॑ ब्रुवे॒ नम॑सा॒ दैव्यं॒ जन॑म् ।
यथा॑ र॒यिं सर्व॑वीरं॒ नशा॑महा अपत्य॒साचं॒ श्रुत्यं॑ दि॒वेदि॑वे
taṃ vaḥ śardhaṃ mārutaṃ sumnayurgiropa bruve namasā daivyaṃ janam |
yathā rayiṃ sarvavīraṃ naśāmahā apatyasācaṃ śrutyaṃ divedive
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)