प्र के॒तुना॑ बृह॒ता या॑त्य॒ग्निरा रोद॑सी वृष॒भो रो॑रवीति ।
दि॒वश्चि॒दन्ताँ॑ उप॒माँ उदा॑नळ॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध
pra ketunā bṛhatā yātyagnirā rodasī vṛṣabho roravīti |
divaścidantām̐ upamām̐ udānaḻapāmupasthe mahiṣo vavardha
Mandala 10
Sukta 8: Agni's light and Trita's victory
Rishi: त्रिशिरास्त्वाष्ट्रः · Devata: अग्निः, ७-९ इन्द्रः · Metre: त्रिष्टुप्
9 verses · 8 of 191
What happens in this chapter
Agni's light and Trita's victory
Trishiras Tvashtra speaks this trishtubh hymn; six verses praise Agni and the last three Indra. Agni goes with his great banner, a roaring bull filling heaven and earth, growing in the lap of the waters. He goes ahead of every dawn, becomes the eye and guardian of rita, Varuna, Apam Napat and the messenger. Then the katha: Trita Aptya, knowing his father's weapons and urged by Indra, fought the three-headed, seven-rayed son of Tvashta, slew him and set free the cows. Indra cut off the three heads of Vishvarupa, Tvashta's son, who thought himself mighty.
मु॒मोद॒ गर्भो॑ वृष॒भः क॒कुद्मा॑नस्रे॒मा व॒त्सः शिमी॑वाँ अरावीत् ।
स दे॒वता॒त्युद्य॑तानि कृ॒ण्वन्स्वेषु॒ क्षये॑षु प्रथ॒मो जि॑गाति
mumoda garbho vṛṣabhaḥ kakudmānasremā vatsaḥ śimīvām̐ arāvīt |
sa devatātyudyatāni kṛṇvansveṣu kṣayeṣu prathamo jigāti
आ यो मू॒र्धानं॑ पि॒त्रोरर॑ब्ध॒ न्य॑ध्व॒रे द॑धिरे॒ सूरो॒ अर्ण॑ः ।
अस्य॒ पत्म॒न्नरु॑षी॒रश्व॑बुध्ना ऋ॒तस्य॒ योनौ॑ त॒न्वो॑ जुषन्त
ā yo mūrdhānaṃ pitrorarabdha nyadhvare dadhire sūro arṇaḥ |
asya patmannaruṣīraśvabudhnā ṛtasya yonau tanvo juṣanta
उ॒षौ॑षो॒ हि व॑सो॒ अग्र॒मेषि॒ त्वं य॒मयो॑रभवो वि॒भावा॑ ।
ऋ॒ताय॑ स॒प्त द॑धिषे प॒दानि॑ ज॒नय॑न्मि॒त्रं त॒न्वे॒३॒॑ स्वायै॑
uṣauṣo hi vaso agrameṣi tvaṃ yamayorabhavo vibhāvā |
ṛtāya sapta dadhiṣe padāni janayanmitraṃ tanve svāyai
भुव॒श्चक्षु॑र्म॒ह ऋ॒तस्य॑ गो॒पा भुवो॒ वरु॑णो॒ यदृ॒ताय॒ वेषि॑ ।
भुवो॑ अ॒पां नपा॑ज्जातवेदो॒ भुवो॑ दू॒तो यस्य॑ ह॒व्यं जुजो॑षः
bhuvaścakṣurmaha ṛtasya gopā bhuvo varuṇo yadṛtāya veṣi |
bhuvo apāṃ napājjātavedo bhuvo dūto yasya havyaṃ jujoṣaḥ
भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒ः सच॑से शि॒वाभि॑ः ।
दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे स्व॒र्षां जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह॑म्
bhuvo yajñasya rajasaśca netā yatrā niyudbhiḥ sacase śivābhiḥ |
divi mūrdhānaṃ dadhiṣe svarṣāṃ jihvāmagne cakṛṣe havyavāham
अ॒स्य त्रि॒तः क्रतु॑ना व॒व्रे अ॒न्तरि॒च्छन्धी॒तिं पि॒तुरेवै॒ः पर॑स्य ।
स॒च॒स्यमा॑नः पि॒त्रोरु॒पस्थे॑ जा॒मि ब्रु॑वा॒ण आयु॑धानि वेति
asya tritaḥ kratunā vavre antaricchandhītiṃ piturevaiḥ parasya |
sacasyamānaḥ pitrorupasthe jāmi bruvāṇa āyudhāni veti
स पित्र्या॒ण्यायु॑धानि वि॒द्वानिन्द्रे॑षित आ॒प्त्यो अ॒भ्य॑युध्यत् ।
त्रि॒शी॒र्षाणं॑ स॒प्तर॑श्मिं जघ॒न्वान्त्वा॒ष्ट्रस्य॑ चि॒न्निः स॑सृजे त्रि॒तो गाः
sa pitryāṇyāyudhāni vidvānindreṣita āptyo abhyayudhyat |
triśīrṣāṇaṃ saptaraśmiṃ jaghanvāntvāṣṭrasya cinniḥ sasṛje trito gāḥ
भूरीदिन्द्र॑ उ॒दिन॑क्षन्त॒मोजोऽवा॑भिन॒त्सत्प॑ति॒र्मन्य॑मानम् ।
त्वा॒ष्ट्रस्य॑ चिद्वि॒श्वरू॑पस्य॒ गोना॑माचक्रा॒णस्त्रीणि॑ शी॒र्षा परा॑ वर्क्
bhūrīdindra udinakṣantamojo'vābhinatsatpatirmanyamānam |
tvāṣṭrasya cidviśvarūpasya gonāmācakrāṇastrīṇi śīrṣā parā vark
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)