Mandala 10

Sukta 78: The Maruts in a chain of likenesses

Rishi: स्यूमरश्मिर्भार्गवः · Devata: मरुतः · Metre: त्रिष्टुप्, २, ५-७ जगती

8 verses · 78 of 191

What happens in this chapter

The Maruts in a chain of likenesses

Syumarashmi Bhargava again praises the Maruts in Trishtubh and Jagati, and every verse is a string of similes. Like sages with their thoughts, like kings bright to see, like young men without fault. Shining like fire with gold on their chests, self-yoked like winds; roaring like winds, glowing like tongues of fire, armoured like warriors. Like spokes of a chariot sharing one nave, like victorious heroes. Swift like the finest horses, flowing like waters downhill, many-formed like the Angirasas with their Samans. Like playful children with good mothers, like banners of dawn. The last verse asks the Maruts to make their singers rich in good fortune and treasure.

78.1

विप्रा॑सो॒ न मन्म॑भिः स्वा॒ध्यो॑ देवा॒व्यो॒३॒॑ न य॒ज्ञैः स्वप्न॑सः ।
राजा॑नो॒ न चि॒त्राः सु॑सं॒दृश॑ः क्षिती॒नां न मर्या॑ अरे॒पस॑ः

viprāso na manmabhiḥ svādhyo devāvyo na yajñaiḥ svapnasaḥ |
rājāno na citrāḥ susaṃdṛśaḥ kṣitīnāṃ na maryā arepasaḥ

78.2

अ॒ग्निर्न ये भ्राज॑सा रु॒क्मव॑क्षसो॒ वाता॑सो॒ न स्व॒युज॑ः स॒द्यऊ॑तयः ।
प्र॒ज्ञा॒तारो॒ न ज्येष्ठा॑ः सुनी॒तय॑ः सु॒शर्मा॑णो॒ न सोमा॑ ऋ॒तं य॒ते

agnirna ye bhrājasā rukmavakṣaso vātāso na svayujaḥ sadyaūtayaḥ |
prajñātāro na jyeṣṭhāḥ sunītayaḥ suśarmāṇo na somā ṛtaṃ yate

78.3

वाता॑सो॒ न ये धुन॑यो जिग॒त्नवो॑ऽग्नी॒नां न जि॒ह्वा वि॑रो॒किण॑ः ।
वर्म॑ण्वन्तो॒ न यो॒धाः शिमी॑वन्तः पितॄ॒णां न शंसा॑ः सुरा॒तय॑ः

vātāso na ye dhunayo jigatnavo'gnīnāṃ na jihvā virokiṇaḥ |
varmaṇvanto na yodhāḥ śimīvantaḥ pitṝṇāṃ na śaṃsāḥ surātayaḥ

78.4

रथा॑नां॒ न ये॒३॒॑ऽराः सना॑भयो जिगी॒वांसो॒ न शूरा॑ अ॒भिद्य॑वः ।
व॒रे॒यवो॒ न मर्या॑ घृत॒प्रुषो॑ऽभिस्व॒र्तारो॑ अ॒र्कं न सु॒ष्टुभ॑ः

rathānāṃ na ye'rāḥ sanābhayo jigīvāṃso na śūrā abhidyavaḥ |
vareyavo na maryā ghṛtapruṣo'bhisvartāro arkaṃ na suṣṭubhaḥ

78.5

अश्वा॑सो॒ न ये ज्येष्ठा॑स आ॒शवो॑ दिधि॒षवो॒ न र॒थ्य॑ः सु॒दान॑वः ।
आपो॒ न नि॒म्नैरु॒दभि॑र्जिग॒त्नवो॑ वि॒श्वरू॑पा॒ अङ्गि॑रसो॒ न साम॑भिः

aśvāso na ye jyeṣṭhāsa āśavo didhiṣavo na rathyaḥ sudānavaḥ |
āpo na nimnairudabhirjigatnavo viśvarūpā aṅgiraso na sāmabhiḥ

78.6

ग्रावा॑णो॒ न सू॒रय॒ः सिन्धु॑मातर आदर्दि॒रासो॒ अद्र॑यो॒ न वि॒श्वहा॑ ।
शि॒शूला॒ न क्री॒ळय॑ः सुमा॒तरो॑ महाग्रा॒मो न याम॑न्नु॒त त्वि॒षा

grāvāṇo na sūrayaḥ sindhumātara ādardirāso adrayo na viśvahā |
śiśūlā na krīḻayaḥ sumātaro mahāgrāmo na yāmannuta tviṣā

78.7

उ॒षसां॒ न के॒तवो॑ऽध्वर॒श्रिय॑ः शुभं॒यवो॒ नाञ्जिभि॒र्व्य॑श्वितन् ।
सिन्ध॑वो॒ न य॒यियो॒ भ्राज॑दृष्टयः परा॒वतो॒ न योज॑नानि ममिरे

uṣasāṃ na ketavo'dhvaraśriyaḥ śubhaṃyavo nāñjibhirvyaśvitan |
sindhavo na yayiyo bhrājadṛṣṭayaḥ parāvato na yojanāni mamire

78.8

सु॒भा॒गान्नो॑ देवाः कृणुता सु॒रत्ना॑न॒स्मान्स्तो॒तॄन्म॑रुतो वावृधा॒नाः ।
अधि॑ स्तो॒त्रस्य॑ स॒ख्यस्य॑ गात स॒नाद्धि वो॑ रत्न॒धेया॑नि॒ सन्ति॑

subhāgānno devāḥ kṛṇutā suratnānasmānstotṝnmaruto vāvṛdhānāḥ |
adhi stotrasya sakhyasya gāta sanāddhi vo ratnadheyāni santi

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)