उ॒द॒प्रुतो॒ न वयो॒ रक्ष॑माणा॒ वाव॑दतो अ॒भ्रिय॑स्येव॒ घोषा॑ः ।
गि॒रि॒भ्रजो॒ नोर्मयो॒ मद॑न्तो॒ बृह॒स्पति॑म॒भ्य१॒॑र्का अ॑नावन्
udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ |
giribhrajo normayo madanto bṛhaspatimabhyarkā anāvan
Rishi: अयास्य आङ्गिरसः · Devata: बृहस्पतिः · Metre: त्रिष्टुप्
12 verses · 68 of 191
Ayasya Angirasa sings Brihaspati again in Trishtubh, rich in images. The hymns roar to him like thunder from a cloud. Brihaspati brought the cows out of the mountains as one scoops barley from the bins. He saw the honey shut in the rock like a fish in shallow water and took it out like a bowl from a tree. Vala mourned his cows as a forest mourns leaves stripped by frost. The fathers adorned heaven with stars like a dark horse with pearls. The rishi bows to Brihaspati, who roars like a cloud.
उ॒द॒प्रुतो॒ न वयो॒ रक्ष॑माणा॒ वाव॑दतो अ॒भ्रिय॑स्येव॒ घोषा॑ः ।
गि॒रि॒भ्रजो॒ नोर्मयो॒ मद॑न्तो॒ बृह॒स्पति॑म॒भ्य१॒॑र्का अ॑नावन्
udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ |
giribhrajo normayo madanto bṛhaspatimabhyarkā anāvan
सं गोभि॑राङ्गिर॒सो नक्ष॑माणो॒ भग॑ इ॒वेद॑र्य॒मणं॑ निनाय ।
जने॑ मि॒त्रो न दम्प॑ती अनक्ति॒ बृह॑स्पते वा॒जया॒शूँरि॑वा॒जौ
saṃ gobhirāṅgiraso nakṣamāṇo bhaga ivedaryamaṇaṃ nināya |
jane mitro na dampatī anakti bṛhaspate vājayāśūm̐rivājau
सा॒ध्व॒र्या अ॑ति॒थिनी॑रिषि॒राः स्पा॒र्हाः सु॒वर्णा॑ अनव॒द्यरू॑पाः ।
बृह॒स्पति॒ः पर्व॑तेभ्यो वि॒तूर्या॒ निर्गा ऊ॑पे॒ यव॑मिव स्थि॒विभ्य॑ः
sādhvaryā atithinīriṣirāḥ spārhāḥ suvarṇā anavadyarūpāḥ |
bṛhaspatiḥ parvatebhyo vitūryā nirgā ūpe yavamiva sthivibhyaḥ
आ॒प्रु॒षा॒यन्मधु॑न ऋ॒तस्य॒ योनि॑मवक्षि॒पन्न॒र्क उ॒ल्कामि॑व॒ द्योः ।
बृह॒स्पति॑रु॒द्धर॒न्नश्म॑नो॒ गा भूम्या॑ उ॒द्नेव॒ वि त्वचं॑ बिभेद
āpruṣāyanmadhuna ṛtasya yonimavakṣipannarka ulkāmiva dyoḥ |
bṛhaspatiruddharannaśmano gā bhūmyā udneva vi tvacaṃ bibheda
अप॒ ज्योति॑षा॒ तमो॑ अ॒न्तरि॑क्षादु॒द्नः शीपा॑लमिव॒ वात॑ आजत् ।
बृह॒स्पति॑रनु॒मृश्या॑ व॒लस्या॒भ्रमि॑व॒ वात॒ आ च॑क्र॒ आ गाः
apa jyotiṣā tamo antarikṣādudnaḥ śīpālamiva vāta ājat |
bṛhaspatiranumṛśyā valasyābhramiva vāta ā cakra ā gāḥ
य॒दा व॒लस्य॒ पीय॑तो॒ जसुं॒ भेद्बृह॒स्पति॑रग्नि॒तपो॑भिर॒र्कैः ।
द॒द्भिर्न जि॒ह्वा परि॑विष्ट॒माद॑दा॒विर्नि॒धीँर॑कृणोदु॒स्रिया॑णाम्
yadā valasya pīyato jasuṃ bhedbṛhaspatiragnitapobhirarkaiḥ |
dadbhirna jihvā pariviṣṭamādadāvirnidhīm̐rakṛṇodusriyāṇām
बृह॒स्पति॒रम॑त॒ हि त्यदा॑सां॒ नाम॑ स्व॒रीणां॒ सद॑ने॒ गुहा॒ यत् ।
आ॒ण्डेव॑ भि॒त्त्वा श॑कु॒नस्य॒ गर्भ॒मुदु॒स्रिया॒ः पर्व॑तस्य॒ त्मना॑जत्
bṛhaspatiramata hi tyadāsāṃ nāma svarīṇāṃ sadane guhā yat |
āṇḍeva bhittvā śakunasya garbhamudusriyāḥ parvatasya tmanājat
अश्नापि॑नद्धं॒ मधु॒ पर्य॑पश्य॒न्मत्स्यं॒ न दी॒न उ॒दनि॑ क्षि॒यन्त॑म् ।
निष्टज्ज॑भार चम॒सं न वृ॒क्षाद्बृह॒स्पति॑र्विर॒वेणा॑ वि॒कृत्य॑
aśnāpinaddhaṃ madhu paryapaśyanmatsyaṃ na dīna udani kṣiyantam |
niṣṭajjabhāra camasaṃ na vṛkṣādbṛhaspatirviraveṇā vikṛtya
सोषाम॑विन्द॒त्स स्व१॒॑ः सो अ॒ग्निं सो अ॒र्केण॒ वि ब॑बाधे॒ तमां॑सि ।
बृह॒स्पति॒र्गोव॑पुषो व॒लस्य॒ निर्म॒ज्जानं॒ न पर्व॑णो जभार
soṣāmavindatsa svaḥ so agniṃ so arkeṇa vi babādhe tamāṃsi |
bṛhaspatirgovapuṣo valasya nirmajjānaṃ na parvaṇo jabhāra
हि॒मेव॑ प॒र्णा मु॑षि॒ता वना॑नि॒ बृह॒स्पति॑नाकृपयद्व॒लो गाः ।
अ॒ना॒नु॒कृ॒त्यम॑पु॒नश्च॑कार॒ यात्सूर्या॒मासा॑ मि॒थ उ॒च्चरा॑तः
himeva parṇā muṣitā vanāni bṛhaspatinākṛpayadvalo gāḥ |
anānukṛtyamapunaścakāra yātsūryāmāsā mitha uccarātaḥ
अ॒भि श्या॒वं न कृश॑नेभि॒रश्वं॒ नक्ष॑त्रेभिः पि॒तरो॒ द्याम॑पिंशन् ।
रात्र्यां॒ तमो॒ अद॑धु॒र्ज्योति॒रह॒न्बृह॒स्पति॑र्भि॒नदद्रिं॑ वि॒दद्गाः
abhi śyāvaṃ na kṛśanebhiraśvaṃ nakṣatrebhiḥ pitaro dyāmapiṃśan |
rātryāṃ tamo adadhurjyotirahanbṛhaspatirbhinadadriṃ vidadgāḥ
इ॒दम॑कर्म॒ नमो॑ अभ्रि॒याय॒ यः पू॒र्वीरन्वा॒नोन॑वीति ।
बृह॒स्पति॒ः स हि गोभि॒ः सो अश्वै॒ः स वी॒रेभि॒ः स नृभि॑र्नो॒ वयो॑ धात्
idamakarma namo abhriyāya yaḥ pūrvīranvānonavīti |
bṛhaspatiḥ sa hi gobhiḥ so aśvaiḥ sa vīrebhiḥ sa nṛbhirno vayo dhāt
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)