Rishi: कक्षीवान् दैर्घतमस औशिजः · Devata: उषाः · Metre: त्रिष्टुप्
13 verses · 124 of 191
Dawn shines as the fire is kindled and the Sun rises; Savitar sends forth two-footed and four-footed alike. In this trishtubh sukta Kakshivant sees the daughter of heaven walk the path of rita, never mistaking the directions, the first of the endless dawns that have gone and are to come. She wakes the sleepers like a mother. She comes to men like a sister without a brother, like a well-dressed wife to her husband, and the younger sister yields her place to the elder. He asks her to wake the generous and let the stingy Panis sleep, and to bring wealth by the hundred and thousand.
उ॒षा उ॒च्छन्ती॑ समिधा॒ने अ॒ग्ना उ॒द्यन्सूर्य॑ उर्वि॒या ज्योति॑रश्रेत् ।
दे॒वो नो॒ अत्र॑ सवि॒ता न्वर्थं॒ प्रासा॑वीद्द्वि॒पत्प्र चतु॑ष्पदि॒त्यै
uṣā ucchantī samidhāne agnā udyansūrya urviyā jyotiraśret |
devo no atra savitā nvarthaṃ prāsāvīddvipatpra catuṣpadityai
अमि॑नती॒ दैव्या॑नि व्र॒तानि॑ प्रमिन॒ती म॑नु॒ष्या॑ यु॒गानि॑ ।
ई॒युषी॑णामुप॒मा शश्व॑तीनामायती॒नां प्र॑थ॒मोषा व्य॑द्यौत्
aminatī daivyāni vratāni praminatī manuṣyā yugāni |
īyuṣīṇāmupamā śaśvatīnāmāyatīnāṃ prathamoṣā vyadyaut
ए॒षा दि॒वो दु॑हि॒ता प्रत्य॑दर्शि॒ ज्योति॒र्वसा॑ना सम॒ना पु॒रस्ता॑त् ।
ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मन्वे॑ति सा॒धु प्र॑जान॒तीव॒ न दिशो॑ मिनाति
eṣā divo duhitā pratyadarśi jyotirvasānā samanā purastāt |
ṛtasya panthāmanveti sādhu prajānatīva na diśo mināti
उपो॑ अदर्शि शु॒न्ध्युवो॒ न वक्षो॑ नो॒धा इ॑वा॒विर॑कृत प्रि॒याणि॑ ।
अ॒द्म॒सन्न स॑स॒तो बो॒धय॑न्ती शश्वत्त॒मागा॒त्पुन॑रे॒युषी॑णाम्
upo adarśi śundhyuvo na vakṣo nodhā ivāvirakṛta priyāṇi |
admasanna sasato bodhayantī śaśvattamāgātpunareyuṣīṇām
पूर्वे॒ अर्धे॒ रज॑सो अ॒प्त्यस्य॒ गवां॒ जनि॑त्र्यकृत॒ प्र के॒तुम् ।
व्यु॑ प्रथते वित॒रं वरी॑य॒ ओभा पृ॒णन्ती॑ पि॒त्रोरु॒पस्था॑
pūrve ardhe rajaso aptyasya gavāṃ janitryakṛta pra ketum |
vyu prathate vitaraṃ varīya obhā pṛṇantī pitrorupasthā
ए॒वेदे॒षा पु॑रु॒तमा॑ दृ॒शे कं नाजा॑मिं॒ न परि॑ वृणक्ति जा॒मिम् ।
अ॒रे॒पसा॑ त॒न्वा॒३॒॑ शाश॑दाना॒ नार्भा॒दीष॑ते॒ न म॒हो वि॑भा॒ती
evedeṣā purutamā dṛśe kaṃ nājāmiṃ na pari vṛṇakti jāmim |
arepasā tanvā śāśadānā nārbhādīṣate na maho vibhātī
अ॒भ्रा॒तेव॑ पुं॒स ए॑ति प्रती॒ची ग॑र्ता॒रुगि॑व स॒नये॒ धना॑नाम् ।
जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासा॑ उ॒षा ह॒स्रेव॒ नि रि॑णीते॒ अप्स॑ः
abhrāteva puṃsa eti pratīcī gartārugiva sanaye dhanānām |
jāyeva patya uśatī suvāsā uṣā hasreva ni riṇīte apsaḥ
स्वसा॒ स्वस्रे॒ ज्याय॑स्यै॒ योनि॑मारै॒गपै॑त्यस्याः प्रति॒चक्ष्ये॑व ।
व्यु॒च्छन्ती॑ र॒श्मिभि॒ः सूर्य॑स्या॒ञ्ज्य॑ङ्क्ते समन॒गा इ॑व॒ व्राः
svasā svasre jyāyasyai yonimāraigapaityasyāḥ praticakṣyeva |
vyucchantī raśmibhiḥ sūryasyāñjyaṅkte samanagā iva vrāḥ
आ॒सां पूर्वा॑सा॒मह॑सु॒ स्वसॄ॑णा॒मप॑रा॒ पूर्वा॑म॒भ्ये॑ति प॒श्चात् ।
ताः प्र॑त्न॒वन्नव्य॑सीर्नू॒नम॒स्मे रे॒वदु॑च्छन्तु सु॒दिना॑ उ॒षास॑ः
āsāṃ pūrvāsāmahasu svasṝṇāmaparā pūrvāmabhyeti paścāt |
tāḥ pratnavannavyasīrnūnamasme revaducchantu sudinā uṣāsaḥ
प्र बो॑धयोषः पृण॒तो म॑घो॒न्यबु॑ध्यमानाः प॒णय॑ः ससन्तु ।
रे॒वदु॑च्छ म॒घव॑द्भ्यो मघोनि रे॒वत्स्तो॒त्रे सू॑नृते जा॒रय॑न्ती
pra bodhayoṣaḥ pṛṇato maghonyabudhyamānāḥ paṇayaḥ sasantu |
revaduccha maghavadbhyo maghoni revatstotre sūnṛte jārayantī
अवे॒यम॑श्वैद्युव॒तिः पु॒रस्ता॑द्यु॒ङ्क्ते गवा॑मरु॒णाना॒मनी॑कम् ।
वि नू॒नमु॑च्छा॒दस॑ति॒ प्र के॒तुर्गृ॒हंगृ॑ह॒मुप॑ तिष्ठाते अ॒ग्निः
aveyamaśvaidyuvatiḥ purastādyuṅkte gavāmaruṇānāmanīkam |
vi nūnamucchādasati pra keturgṛhaṃgṛhamupa tiṣṭhāte agniḥ
उत्ते॒ वय॑श्चिद्वस॒तेर॑पप्त॒न्नर॑श्च॒ ये पि॑तु॒भाजो॒ व्यु॑ष्टौ ।
अ॒मा स॒ते व॑हसि॒ भूरि॑ वा॒ममुषो॑ देवि दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य
utte vayaścidvasaterapaptannaraśca ye pitubhājo vyuṣṭau |
amā sate vahasi bhūri vāmamuṣo devi dāśuṣe martyāya
अस्तो॑ढ्वं स्तोम्या॒ ब्रह्म॑णा॒ मेऽवी॑वृधध्वमुश॒तीरु॑षासः ।
यु॒ष्माकं॑ देवी॒रव॑सा सनेम सह॒स्रिणं॑ च श॒तिनं॑ च॒ वाज॑म्
astoḍhvaṃ stomyā brahmaṇā me'vīvṛdhadhvamuśatīruṣāsaḥ |
yuṣmākaṃ devīravasā sanema sahasriṇaṃ ca śatinaṃ ca vājam
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
