Sarga 68: Shatrughna challenges Lavana at the gate

कथां कथयतां तेषां जयं चाकाङ्क्षतां शुभम् ।
व्यतीता रजनी शीघ्रं शत्रुघ्नस्य महात्मनः

kathāṃ kathayatāṃ teṣāṃ jayaṃ cākāṅkṣatāṃ śubham |
vyatītā rajanī śīghraṃ śatrughnasya mahātmanaḥ

ततः प्रभाते विमले तस्मिन्काले स राक्षसः ।
निर्गतस्तु पुराद्धीरो भक्ष्याहारप्रचोदितः

tataḥ prabhāte vimale tasminkāle sa rākṣasaḥ |
nirgatastu purāddhīro bhakṣyāhārapracoditaḥ

एतस्मिन्नन्तरे वीरः शत्रुघ्नो यमुनां नदीम् ।
तीर्त्वा मधुपुरद्वारि धनुष्पाणिरतिष्ठत

etasminnantare vīraḥ śatrughno yamunāṃ nadīm |
tīrtvā madhupuradvāri dhanuṣpāṇiratiṣṭhata

ततो ऽर्धदिवसे प्राप्ते क्रूरकर्मा स राक्षसः ।
आगच्छद्बहुसाहस्रं प्राणिनां भारमुद्वहन्

tato 'rdhadivase prāpte krūrakarmā sa rākṣasaḥ |
āgacchadbahusāhasraṃ prāṇināṃ bhāramudvahan

ततो ददर्श शत्रुघ्नं स्थितं द्वारि धृतायुधम् ।
तमुवाच ततो रक्षः किमनेन करिष्यसि

tato dadarśa śatrughnaṃ sthitaṃ dvāri dhṛtāyudham |
tamuvāca tato rakṣaḥ kimanena kariṣyasi

ईदृशानां सहस्राणि सायुधानां नराधम ।
भक्षितानि मया रोषात्कालमाकाङ्क्षसे नु किम्

īdṛśānāṃ sahasrāṇi sāyudhānāṃ narādhama |
bhakṣitāni mayā roṣātkālamākāṅkṣase nu kim

आहारश्चास्य सम्पूर्णो ममायं पुरुषाधम ।
स्वयं प्रविष्टो ऽद्य मुखं कथमासाद्य दुर्मते

āhāraścāsya sampūrṇo mamāyaṃ puruṣādhama |
svayaṃ praviṣṭo 'dya mukhaṃ kathamāsādya durmate

तस्यैवं भाषमाणस्य हसतश्च मुहुर्मुहुः ।
शत्रुघ्नो वीर्यसम्पन्नो रोषादश्रूण्यवासृजत्

tasyaivaṃ bhāṣamāṇasya hasataśca muhurmuhuḥ |
śatrughno vīryasampanno roṣādaśrūṇyavāsṛjat

तस्य रोषाभिभूतस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
तेजोमया मरीच्यस्तु सर्वगात्रैर्विनिष्पतन्

tasya roṣābhibhūtasya śatrughnasya mahātmanaḥ |
tejomayā marīcyastu sarvagātrairviniṣpatan

उवाच च सुसङ्क्रुद्धः शत्रुघ्नस्तं निशाचरम् ।
योद्धुमिच्छामि दुर्बुद्धे द्वन्द्वयुद्धं त्वया सह

uvāca ca susaṅkruddhaḥ śatrughnastaṃ niśācaram |
yoddhumicchāmi durbuddhe dvandvayuddhaṃ tvayā saha

पुत्रो दशरथस्याहं भ्राता रामस्य धीमतः ।
शत्रुघ्नो नित्यशत्रुघ्नो वधाकाङ्क्षी तवागतः

putro daśarathasyāhaṃ bhrātā rāmasya dhīmataḥ |
śatrughno nityaśatrughno vadhākāṅkṣī tavāgataḥ

तस्य मे युद्धकामस्य द्वन्द्वयुद्धं प्रदीयताम् ।
शत्रुस्त्वं सर्वभूतानां न मे जीवन्गमिष्यसि

tasya me yuddhakāmasya dvandvayuddhaṃ pradīyatām |
śatrustvaṃ sarvabhūtānāṃ na me jīvangamiṣyasi

तस्मिंस्तथा ब्रुवाणे तु राक्षसः प्रहसन्निव ।
प्रत्युवाच नरश्रेष्ठं दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि दुर्मते

tasmiṃstathā bruvāṇe tu rākṣasaḥ prahasanniva |
pratyuvāca naraśreṣṭhaṃ diṣṭyā prāpto 'si durmate

मम मातृष्वसुर्भ्राता रावणो राक्षसाधिपः ।
हतो रामेण दुर्बुद्धे स्त्रीहेतोः पुरुषाधम

mama mātṛṣvasurbhrātā rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |
hato rāmeṇa durbuddhe strīhetoḥ puruṣādhama

तच्च सर्वं मया क्षान्तं रावणस्य कुलक्षयम् ।
अवज्ञां पुरतः कृत्वा मया यूयं विशेषतः

tacca sarvaṃ mayā kṣāntaṃ rāvaṇasya kulakṣayam |
avajñāṃ purataḥ kṛtvā mayā yūyaṃ viśeṣataḥ

निहताश्च हि मे सर्वे परिभूतास्तृणं यथा ।
भूताश्चैव भविष्याश्च यूयं च पुरुषाधमाः

nihatāśca hi me sarve paribhūtāstṛṇaṃ yathā |
bhūtāścaiva bhaviṣyāśca yūyaṃ ca puruṣādhamāḥ

तस्य ते युद्धकामस्य युद्धं दास्यामि दुर्मते ।
तिष्ठं त्वं च मुहूर्तं तु यावदायुधमानये ।
ईप्सितं यादृशं तुभ्यं सज्जये यावदायुधम्

tasya te yuddhakāmasya yuddhaṃ dāsyāmi durmate |
tiṣṭhaṃ tvaṃ ca muhūrtaṃ tu yāvadāyudhamānaye |
īpsitaṃ yādṛśaṃ tubhyaṃ sajjaye yāvadāyudham

तमुवाचाशु शत्रुघ्नः क्व मे जीवन्गमिष्यसि ।
शत्रुर्यदृच्छया दृष्टो न मोक्तव्यः कृतात्मना

tamuvācāśu śatrughnaḥ kva me jīvangamiṣyasi |
śatruryadṛcchayā dṛṣṭo na moktavyaḥ kṛtātmanā

यो हि विक्लवया बुद्ध्या प्रसरं शत्रवे ददौ ।
स हतो मन्दबुद्धित्वाद्यथा कापुरुषस्तथा

yo hi viklavayā buddhyā prasaraṃ śatrave dadau |
sa hato mandabuddhitvādyathā kāpuruṣastathā

तस्मात्सुदृष्टं कुरु जीवलोकं शरैः शितैस्त्वां विविधैर्नयामि ।
यमस्य गेहाभिमुखं हि पापं रिपुं त्रिलोकस्य च राघवस्य

tasmātsudṛṣṭaṃ kuru jīvalokaṃ śaraiḥ śitaistvāṃ vividhairnayāmi |
yamasya gehābhimukhaṃ hi pāpaṃ ripuṃ trilokasya ca rāghavasya