Uttara Kanda

Sarga 111: The phalashruti of the Ramayana

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे श्रीमद्वाल्मीकीये आदिकाव्ये चतुर्विंशत्सहस्रिकायां संहितायां श्रीमदुत्तरकाण्डे एकादशोत्तरशततमः सर्गः ॥ १११ ॥

25 verses · 111 of 111

What happens in this chapter

The phalashruti of the Ramayana

Here ends the account with its Uttara, known as the Ramayana and composed by Valmiki. Vishnu is established again in heaven as before, and the devas, gandharvas, siddhas and great rishis listen to the divine Ramayana. It gives long life and destroys sin; the Ramayana is equal to the Veda, and the wise should recite it at shraddha. The childless gain a son, the poor gain wealth, and whoever reads even a line is freed from sin. Ayodhya, empty for many years, will be settled again under King Rishabha. Hearing a single sarga brings the merit of a thousand ashvamedhas. One who hears it with faith is freed from all sin and goes to Vishnu's world, with his forefathers.

111.1

एतावदेतदाख्यानं सोत्तरं ब्रह्मपूजितम् ।
रामायणमिति ख्यातं मुख्यं वाल्मीकीना कृतम्

etāvadetadākhyānaṃ sottaraṃ brahmapūjitam |
rāmāyaṇamiti khyātaṃ mukhyaṃ vālmīkīnā kṛtam

111.2

ततः प्रतिष्ठितो विष्णुः स्वर्गलोके यथा पुरम् ।
येन व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

tataḥ pratiṣṭhito viṣṇuḥ svargaloke yathā puram |
yena vyāptamidaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram

111.3

ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः ।
नित्यं शृण्वन्ति सन्तुष्टाः दिव्यं रामायणं दिवि

tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ |
nityaṃ śṛṇvanti santuṣṭāḥ divyaṃ rāmāyaṇaṃ divi

111.4

इदमाख्यानमायुष्यं सौभाग्यं पापनाशनम् ।
रामायणं वेदसमं श्राद्धेषु श्रावयेद्बुधः

idamākhyānamāyuṣyaṃ saubhāgyaṃ pāpanāśanam |
rāmāyaṇaṃ vedasamaṃ śrāddheṣu śrāvayedbudhaḥ

111.5

अपुत्रो लभते पुत्रमधनो लभते धनम् ।
सर्वपापैः प्रमुच्येत पदमप्यस्य यः पठेत्

aputro labhate putramadhano labhate dhanam |
sarvapāpaiḥ pramucyeta padamapyasya yaḥ paṭhet

111.6

पापान्यपि च यः कुर्यादहन्यहनि मानवः ।
पठत्येकमपि श्लोकं पापात्स परिमुच्यते

pāpānyapi ca yaḥ kuryādahanyahani mānavaḥ |
paṭhatyekamapi ślokaṃ pāpātsa parimucyate

111.7

वाचकाय च दातव्यं वस्त्रं धेनुं हिरण्यकम् ।
वाचके परितुष्टे तु तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः

vācakāya ca dātavyaṃ vastraṃ dhenuṃ hiraṇyakam |
vācake parituṣṭe tu tuṣṭāḥ syuḥ sarvadevatāḥ

111.8

एतदाख्यानमायुष्यं पठन्रामायणं नरः ।
सपुत्रपौत्रो लोके ऽस्मिन्प्रेत्य चेह महीयते

etadākhyānamāyuṣyaṃ paṭhanrāmāyaṇaṃ naraḥ |
saputrapautro loke 'sminpretya ceha mahīyate

111.9

अयोध्या ऽपि पुरी रम्या शून्या वर्षगणान्बहून् ।
ऋषभं प्राप्य राजानं निवासमुपयास्यति

ayodhyā 'pi purī ramyā śūnyā varṣagaṇānbahūn |
ṛṣabhaṃ prāpya rājānaṃ nivāsamupayāsyati

111.10

एतदाख्यानमायुष्यं सभविष्यं सहोत्तरम् ।
कृतवान्प्रचेतसः पुत्रस्तद्ब्रह्माप्यन्वमन्यत

etadākhyānamāyuṣyaṃ sabhaviṣyaṃ sahottaram |
kṛtavānpracetasaḥ putrastadbrahmāpyanvamanyata

111.11

अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयायुतस्य च ।
लभते श्रावणादेव सर्गस्यैकस्य मानवः

aśvamedhasahasrasya vājapeyāyutasya ca |
labhate śrāvaṇādeva sargasyaikasya mānavaḥ

111.12

प्रयागादीनि तीर्थानि गङ्गाद्याः सरितस्तथा ।
नैमिशादीन्यरण्यानि कुरुक्षेत्रादिकान्यपि ।
गतानि तेन लोके ऽस्मिन्येन रामायणं श्रुतम्

prayāgādīni tīrthāni gaṅgādyāḥ saritastathā |
naimiśādīnyaraṇyāni kurukṣetrādikānyapi |
gatāni tena loke 'sminyena rāmāyaṇaṃ śrutam

111.13

हेमभारं कुरुक्षेत्रे ग्रस्ते भानौ प्रयच्छति ।
यश्च रामायणं लोके शृणोति सदृशावुभौ

hemabhāraṃ kurukṣetre graste bhānau prayacchati |
yaśca rāmāyaṇaṃ loke śṛṇoti sadṛśāvubhau

111.14

सम्यक्छ्रद्धासमायुक्तः शृणुते राघवीं कथाम् ।
सर्वपापात्प्रमुच्येत विष्णुलोकं स गच्छति

samyakchraddhāsamāyuktaḥ śṛṇute rāghavīṃ kathām |
sarvapāpātpramucyeta viṣṇulokaṃ sa gacchati

111.15

आदिकाव्यमिदं त्वार्षं पुरा वाल्मीकिना कृतम् ।
यः शृणोति सदा भक्त्या स गच्छेद्वैष्णवीं तनुम्

ādikāvyamidaṃ tvārṣaṃ purā vālmīkinā kṛtam |
yaḥ śṛṇoti sadā bhaktyā sa gacchedvaiṣṇavīṃ tanum

111.16

पुत्रदाराश्च वर्धन्ते सम्पदः सन्ततिस्तथा ।
सत्यमेतद्विदित्वा तु श्रोतव्यं नियतात्मभिः

putradārāśca vardhante sampadaḥ santatistathā |
satyametadviditvā tu śrotavyaṃ niyatātmabhiḥ

111.17

गायत्र्याश्च स्वरूपं तद्रामायणमनुत्तमम्

gāyatryāśca svarūpaṃ tadrāmāyaṇamanuttamam

111.18

aputro labhate putramadhano labhate dhanam |
sarvapāpaiḥ pramucyeta padamapyasya yaḥ paṭhet

111.19

यः पठेच्छृणुयान्नित्यं चरितं राघवस्य ह ।
भक्त्या निष्कल्मषो भूत्वा दीर्घमायुरवाप्नुयात्

yaḥ paṭhecchṛṇuyānnityaṃ caritaṃ rāghavasya ha |
bhaktyā niṣkalmaṣo bhūtvā dīrghamāyuravāpnuyāt

111.20

चिन्तयेद्राघवं नित्यं श्रेयः प्राप्तुं य इच्छति ।
श्रावयेदिदमाख्यानं ब्राह्मणेभ्यो दिने दिने

cintayedrāghavaṃ nityaṃ śreyaḥ prāptuṃ ya icchati |
śrāvayedidamākhyānaṃ brāhmaṇebhyo dine dine

111.21

यस्त्विदं रघुनाथस्य चरितं सकलं पठेत् ।
सो ऽसुक्षये विष्णुलोकं गच्छत्येव न संशयः

yastvidaṃ raghunāthasya caritaṃ sakalaṃ paṭhet |
so 'sukṣaye viṣṇulokaṃ gacchatyeva na saṃśayaḥ

111.22

पिता पितामहस्तस्य तथैव प्रपितामहः ।
तत्पिता तत्पिता चैव विष्णुं यान्ति न संशयः

pitā pitāmahastasya tathaiva prapitāmahaḥ |
tatpitā tatpitā caiva viṣṇuṃ yānti na saṃśayaḥ

111.23

चतुर्वर्गप्रदं नित्यं चरितं राघवस्य तु ।
तस्माद्यत्नवता नित्यं श्रोतव्यं परमं सदा

caturvargapradaṃ nityaṃ caritaṃ rāghavasya tu |
tasmādyatnavatā nityaṃ śrotavyaṃ paramaṃ sadā

111.24

शृण्वन्रामायणं भक्त्या यः पादं पदमेव वा ।
स याति ब्रह्मणः स्थानं ब्रह्मणा पूज्यते सदा

śṛṇvanrāmāyaṇaṃ bhaktyā yaḥ pādaṃ padameva vā |
sa yāti brahmaṇaḥ sthānaṃ brahmaṇā pūjyate sadā

111.25

एवमेतत्पुरावृत्तमाख्यानं भद्रमस्तु वः ।
प्रव्याहरत विस्रब्धं बलं विष्णोः प्रवर्धताम्

evametatpurāvṛttamākhyānaṃ bhadramastu vaḥ |
pravyāharata visrabdhaṃ balaṃ viṣṇoḥ pravardhatām

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)