Sarga 70: Vasishtha recites the Ikshvaku lineage

ततः प्रभाते जनकः कृतकर्मा महर्षिभिः ।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः शतानन्दं पुरोहितम्

tataḥ prabhāte janakaḥ kṛtakarmā maharṣibhiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajñaḥ śatānandaṃ purohitam

भ्राता मम महातेजा वीर्यवानतिधार्मिकः ।
कुशध्वज इति ख्यातः पुरीमध्यवसच्छुभाम्

bhrātā mama mahātejā vīryavānatidhārmikaḥ |
kuśadhvaja iti khyātaḥ purīmadhyavasacchubhām

वार्याफलकपर्यन्तां पिबन्निक्षुमतीं नदीम् ।
सांकाश्यां पुण्यसंकाशां विमानमिव पुष्पकम्

vāryāphalakaparyantāṃ pibannikṣumatīṃ nadīm |
sāṃkāśyāṃ puṇyasaṃkāśāṃ vimānamiva puṣpakam

तमहं द्रष्टुमिच्छामि यज्ञगोप्ता स मे मतः ।
प्रीतिं सोऽपि महातेजा इमां भोक्ता मया सह

tamahaṃ draṣṭumicchāmi yajñagoptā sa me mataḥ |
prītiṃ so'pi mahātejā imāṃ bhoktā mayā saha

एवमुक्ते तु वचने शतानन्दस्य संनिधौ ।
आगताः केचिदव्यग्रा जनकस्तान् समादिशत्

evamukte tu vacane śatānandasya saṃnidhau |
āgatāḥ kecidavyagrā janakastān samādiśat

शासनात् तु नरेन्द्रस्य प्रययुः शीघ्रवाजिभिः ।
समानेतुं नरव्याघ्रं विष्णुमिन्द्राज्ञया यथा

śāsanāt tu narendrasya prayayuḥ śīghravājibhiḥ |
samānetuṃ naravyāghraṃ viṣṇumindrājñayā yathā

सांकाश्यां ते समागम्य ददृशुश्च कुशध्वजम् ।
न्यवेदयन् यथावृत्तं जनकस्य च चिन्तितम्

sāṃkāśyāṃ te samāgamya dadṛśuśca kuśadhvajam |
nyavedayan yathāvṛttaṃ janakasya ca cintitam

तद्वृत्तं नृपतिः श्रुत्वा दूतश्रेष्ठैर्महाजवैः ।
आज्ञया तु नरेन्द्रस्य आजगाम कुशध्वजः

tadvṛttaṃ nṛpatiḥ śrutvā dūtaśreṣṭhairmahājavaiḥ |
ājñayā tu narendrasya ājagāma kuśadhvajaḥ

स ददर्श महात्मानं जनकं धर्मवत्सलम् ।
सोऽभिवाद्य शतानन्दं जनकं चातिधार्मिकम्

sa dadarśa mahātmānaṃ janakaṃ dharmavatsalam |
so'bhivādya śatānandaṃ janakaṃ cātidhārmikam

राजार्हं परमं दिव्यमासनं सोऽध्यरोहत ।
उपविष्टावुभौ तौ तु भ्रातरावमितद्युती

rājārhaṃ paramaṃ divyamāsanaṃ so'dhyarohata |
upaviṣṭāvubhau tau tu bhrātarāvamitadyutī

प्रेषयामासतुर्वीरौ मन्त्रिश्रेष्ठं सुदामनम् ।
गच्छ मन्त्रिपते शीघ्रमिक्ष्वाकुममितप्रभम्

preṣayāmāsaturvīrau mantriśreṣṭhaṃ sudāmanam |
gaccha mantripate śīghramikṣvākumamitaprabham

आत्मजैः सह दुर्धर्षमानयस्व समन्त्रिणम् ।
औपकार्यां स गत्वा तु रघूणां कुलवर्धनम्

ātmajaiḥ saha durdharṣamānayasva samantriṇam |
aupakāryāṃ sa gatvā tu raghūṇāṃ kulavardhanam

ददर्श शिरसा चैनमभिवाद्येदमब्रवीत् ।
अयोध्याधिपते वीर वैदेहो मिथिलाधिपः

dadarśa śirasā cainamabhivādyedamabravīt |
ayodhyādhipate vīra vaideho mithilādhipaḥ

स त्वां द्रष्टुं व्यवसितः सोपाध्यायपुरोहितम् ।
मन्त्रिश्रेष्ठवचः श्रुत्वा राजा सर्षिगणस्तथा

sa tvāṃ draṣṭuṃ vyavasitaḥ sopādhyāyapurohitam |
mantriśreṣṭhavacaḥ śrutvā rājā sarṣigaṇastathā

सबन्धुरगमत् तत्र जनको यत्र वर्तते ।
राजा च मन्त्रिसहितः सोपाध्यायः सबान्धवः

sabandhuragamat tatra janako yatra vartate |
rājā ca mantrisahitaḥ sopādhyāyaḥ sabāndhavaḥ

वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो वैदेहमिदमब्रवीत् ।
विदितं ते महाराज इक्ष्वाकुकुलदैवतम्

vākyaṃ vākyavidāṃ śreṣṭho vaidehamidamabravīt |
viditaṃ te mahārāja ikṣvākukuladaivatam

वक्ता सर्वेषु कृत्येषु वसिष्ठो भगवानृषिः ।
विश्वामित्राभ्यनुज्ञातः सह सर्वैर्महर्षिभिः

vaktā sarveṣu kṛtyeṣu vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
viśvāmitrābhyanujñātaḥ saha sarvairmaharṣibhiḥ

एष वक्ष्यति धर्मात्मा वसिष्ठो मे यथाक्रमम् ।
तूष्णींभूते दशरथे वसिष्ठो भगवानृषिः

eṣa vakṣyati dharmātmā vasiṣṭho me yathākramam |
tūṣṇīṃbhūte daśarathe vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ

उवाच वाक्यं वाक्यज्ञो वैदेहं सपुरोधसम् ।
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः

uvāca vākyaṃ vākyajño vaidehaṃ sapurodhasam |
avyaktaprabhavo brahmā śāśvato nitya avyayaḥ

तस्मान्मरीचिः संजज्ञे मरीचेः कश्यपः सुतः ।
विवस्वान् कश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वतः स्मृतः

tasmānmarīciḥ saṃjajñe marīceḥ kaśyapaḥ sutaḥ |
vivasvān kaśyapājjajñe manurvaivasvataḥ smṛtaḥ

मनुः प्रजापतिः पूर्वमिक्ष्वाकुश्च मनोः सुतः ।
तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम्

manuḥ prajāpatiḥ pūrvamikṣvākuśca manoḥ sutaḥ |
tamikṣvākumayodhyāyāṃ rājānaṃ viddhi pūrvakam

इक्ष्वाकोस्तु सुतः श्रीमान् कुक्षिरित्येव विश्रुतः ।
कुक्षेरथात्मजः श्रीमान् विकुक्षिरुदपद्यत

ikṣvākostu sutaḥ śrīmān kukṣirityeva viśrutaḥ |
kukṣerathātmajaḥ śrīmān vikukṣirudapadyata

विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान् ।
बाणस्य तु महातेजा अनरण्यः प्रतापवान्

vikukṣestu mahātejā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān |
bāṇasya tu mahātejā anaraṇyaḥ pratāpavān

अनरण्यात् पृथुर्जज्ञे त्रिशङ्कुस्तु पृथोरपि ।
त्रिशङ्कोरभवत् पुत्रो धुन्धुमारो महायशाः

anaraṇyāt pṛthurjajñe triśaṅkustu pṛthorapi |
triśaṅkorabhavat putro dhundhumāro mahāyaśāḥ

धुन्धुमारान्महातेजा युवनाश्वो महारथः ।
युवनाश्वसुतश्चासीन्मान्धाता पृथिवीपतिः

dhundhumārānmahātejā yuvanāśvo mahārathaḥ |
yuvanāśvasutaścāsīnmāndhātā pṛthivīpatiḥ

मान्धातुस्तु सुतः श्रीमान् सुसन्धिरुदपद्यत ।
सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धिः प्रसेनजित्

māndhātustu sutaḥ śrīmān susandhirudapadyata |
susandherapi putrau dvau dhruvasandhiḥ prasenajit

यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो नाम नामतः ।
भरतात् तु महातेजा असितो नाम जायत

yaśasvī dhruvasandhestu bharato nāma nāmataḥ |
bharatāt tu mahātejā asito nāma jāyata

यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः ।
हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशबिन्दवः

yasyaite pratirājāna udapadyanta śatravaḥ |
haihayāstālajaṅghāśca śūrāśca śaśabindavaḥ

तांश्च स प्रतियुध्यन् वै युद्धे राजा प्रवासितः ।
हिमवन्तमुपागम्य भार्याभ्यां सहितस्तदा

tāṃśca sa pratiyudhyan vai yuddhe rājā pravāsitaḥ |
himavantamupāgamya bhāryābhyāṃ sahitastadā

असितोऽल्पबलो राजा कालधर्ममुपेयिवान् ।
द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतिः

asito'lpabalo rājā kāladharmamupeyivān |
dve cāsya bhārye garbhiṇyau babhūvaturiti śrutiḥ

एका गर्भविनाशार्थं सपत्न्यै सगरं ददौ ।
ततः शैलवरे रम्ये बभूवाभिरतो मुनिः

ekā garbhavināśārthaṃ sapatnyai sagaraṃ dadau |
tataḥ śailavare ramye babhūvābhirato muniḥ

भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रितः ।
तत्र चैका महाभागा भार्गवं देववर्चसम्

bhārgavaścyavano nāma himavantamupāśritaḥ |
tatra caikā mahābhāgā bhārgavaṃ devavarcasam

ववन्दे पद्मपत्राक्षी कांक्षन्ती सुतमुत्तमम् ।
तमृषिं साभ्युपागम्य कालिन्दी चाभ्यवादयत्

vavande padmapatrākṣī kāṃkṣantī sutamuttamam |
tamṛṣiṃ sābhyupāgamya kālindī cābhyavādayat

स तामभ्यवदद् विप्रः पुत्रेप्सुं पुत्रजन्मनि ।
तव कुक्षौ महाभागे सुपुत्रः सुमहाबलः

sa tāmabhyavadad vipraḥ putrepsuṃ putrajanmani |
tava kukṣau mahābhāge suputraḥ sumahābalaḥ

महावीर्यो महातेजा अचिरात् संजनिष्यति ।
गरेण सहितः श्रीमान् मा शुचः कमलेक्षणे

mahāvīryo mahātejā acirāt saṃjaniṣyati |
gareṇa sahitaḥ śrīmān mā śucaḥ kamalekṣaṇe

च्यवनं च नमस्कृत्य राजपुत्री पतिव्रता ।
पत्या विरहिता तस्मात् पुत्रं देवी व्यजायत

cyavanaṃ ca namaskṛtya rājaputrī pativratā |
patyā virahitā tasmāt putraṃ devī vyajāyata

सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया ।
सह तेन गरेणैव संजातः सगरोऽभवत्

sapatnyā tu garastasyai datto garbhajighāṃsayā |
saha tena gareṇaiva saṃjātaḥ sagaro'bhavat

सगरस्यासमञ्जस्तु असमञ्जादथांशुमान् ।
दिलीपोंऽशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः

sagarasyāsamañjastu asamañjādathāṃśumān |
dilīpoṃ'śumataḥ putro dilīpasya bhagīrathaḥ

भगीरथात् ककुत्स्थश्च ककुत्स्थाच्च रघुस्तथा ।
रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः

bhagīrathāt kakutsthaśca kakutsthācca raghustathā |
raghostu putrastejasvī pravṛddhaḥ puruṣādakaḥ

कल्माषपादोऽप्यभवत् तस्माज्जातस्तु शङ्खणः ।
सुदर्शनः शङ्खणस्य अग्निवर्णः सुदर्शनात्

kalmāṣapādo'pyabhavat tasmājjātastu śaṅkhaṇaḥ |
sudarśanaḥ śaṅkhaṇasya agnivarṇaḥ sudarśanāt

शीघ्रगस्त्वग्निवर्णस्य शीघ्रगस्य मरुः सुतः ।
मरोः प्रशुश्रुकस्त्वासीदम्बरीषः प्रशुश्रुकात्

śīghragastvagnivarṇasya śīghragasya maruḥ sutaḥ |
maroḥ praśuśrukastvāsīdambarīṣaḥ praśuśrukāt

अम्बरीषस्य पुत्रोऽभून्नहुषश्च महीपतिः ।
नहुषस्य ययातिस्तु नाभागस्तु ययातिजः

ambarīṣasya putro'bhūnnahuṣaśca mahīpatiḥ |
nahuṣasya yayātistu nābhāgastu yayātijaḥ

नाभागस्य बभूवाज अजाद् दशरथोऽभवत् ।
अस्माद् दशरथाज्जातौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ

nābhāgasya babhūvāja ajād daśaratho'bhavat |
asmād daśarathājjātau bhrātarau rāmalakṣmaṇau

आदिवंशविशुद्धानां राज्ञां परमधर्मिणाम् ।
इक्ष्वाकुकुलजातानां वीराणां सत्यवादिनाम्

ādivaṃśaviśuddhānāṃ rājñāṃ paramadharmiṇām |
ikṣvākukulajātānāṃ vīrāṇāṃ satyavādinām

रामलक्ष्मणयोरर्थे त्वत्सुते वरये नृप ।
सदृशाभ्यां नरश्रेष्ठ सदृशे दातुमर्हसि

rāmalakṣmaṇayorarthe tvatsute varaye nṛpa |
sadṛśābhyāṃ naraśreṣṭha sadṛśe dātumarhasi