Chapter 46: Drona reads the omens of Arjuna's coming

भारद्वाजस्ततो द्रोणः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
राजानं चाह संप्रेक्ष्य दुर्योधनमरिंदमः

bhāradvājastato droṇaḥ sarvaśastrabhṛtāṃvaraḥ |
rājānaṃ cāha saṃprekṣya duryodhanamariṃdamaḥ

यथा रथस्य निर्घोषो यथा शङ्ख उदीर्यते ।
कम्पते च यथा भूमिर्नैषोन्यः सव्यसाचिनः

yathā rathasya nirghoṣo yathā śaṅkha udīryate |
kampate ca yathā bhūmirnaiṣonyaḥ savyasācinaḥ

औत्पातिकमिदं राजन्निमित्तं भवतीह नः ।
न हि पश्यामि विजयं सैन्येऽस्माकं परन्तप

autpātikamidaṃ rājannimittaṃ bhavatīha naḥ |
na hi paśyāmi vijayaṃ sainye'smākaṃ parantapa

शस्त्राणि न प्रकाशन्ते न प्रहृष्यन्ति वाहनाः ।
अग्नयश्च न भासन्ते सुसमिद्धा न शोभनाः

śastrāṇi na prakāśante na prahṛṣyanti vāhanāḥ |
agnayaśca na bhāsante susamiddhā na śobhanāḥ

प्रत्यादित्यं च नः सर्वे मृगा घोरा नदन्ति च ।
शकुनाश्चापसव्याश्च वेदयन्ति महाभयम्

pratyādityaṃ ca naḥ sarve mṛgā ghorā nadanti ca |
śakunāścāpasavyāśca vedayanti mahābhayam

गोमायुरेष सैन्यानां रुदन्मध्येन धावति ।
चाषा नदन्ति चाकाशे वेदयन्तो महद्भयम्

gomāyureṣa sainyānāṃ rudanmadhyena dhāvati |
cāṣā nadanti cākāśe vedayanto mahadbhayam

भवतां चैव रोमाणि प्रहृष्टानीव लक्षये

bhavatāṃ caiva romāṇi prahṛṣṭānīva lakṣaye

अनुष्णाङ्गाश्च संस्विन्ना जृम्भन्ते चाप्यभीक्ष्णशः ।
विष्कम्भन्ति च मातङ्गा मुञ्चन्त्यश्रूणि वाजिनः ।
सदा मूत्रं पुरीषं च उत्सृजन्ति पुनः पुनः

anuṣṇāṅgāśca saṃsvinnā jṛmbhante cāpyabhīkṣṇaśaḥ |
viṣkambhanti ca mātaṅgā muñcantyaśrūṇi vājinaḥ |
sadā mūtraṃ purīṣaṃ ca utsṛjanti punaḥ punaḥ

लोहितार्द्रा च पृथिवी दिशः सर्वाः प्रधूमिताः ।
न च सूर्यः प्रतपति महद्वेदयते भयम्

lohitārdrā ca pṛthivī diśaḥ sarvāḥ pradhūmitāḥ |
na ca sūryaḥ pratapati mahadvedayate bhayam

हस्तिनश्चापि वित्रस्ता योधाश्चापि वितत्रसुः ।
पराभूता च वः सेना न कश्चिद्योद्भुमिच्छति

hastinaścāpi vitrastā yodhāścāpi vitatrasuḥ |
parābhūtā ca vaḥ senā na kaścidyodbhumicchati

विषण्णमुखभूयिष्ठाः सर्वे योधा विचेतसः ।
दिशं ते दक्षिणां सर्वे विप्रेक्षन्ते पुनः पुनः

viṣaṇṇamukhabhūyiṣṭhāḥ sarve yodhā vicetasaḥ |
diśaṃ te dakṣiṇāṃ sarve viprekṣante punaḥ punaḥ

मृगाश्च पक्षिणश्चैव सव्यमेव पतन्ति नः ।
वादित्रोद्धृष्टघोषाश्च न च गाढं स्वनन्ति च ।
ध्वजाग्रेषु निलीयन्ते वायसास्तन्न शोभनम्

mṛgāśca pakṣiṇaścaiva savyameva patanti naḥ |
vāditroddhṛṣṭaghoṣāśca na ca gāḍhaṃ svananti ca |
dhvajāgreṣu nilīyante vāyasāstanna śobhanam

यथा मेघस्य निनदो गम्भीरस्तूर्णमायतः ।
श्रूयते रथनिर्घोषो नायमन्यो धनञ्जयात्

yathā meghasya ninado gambhīrastūrṇamāyataḥ |
śrūyate rathanirghoṣo nāyamanyo dhanañjayāt

अश्वानां स्वनतां शब्दो वहतां पाकशासनिम् ।
वानरस्य रथे दिव्यो निस्वनः श्रूयते महान्

aśvānāṃ svanatāṃ śabdo vahatāṃ pākaśāsanim |
vānarasya rathe divyo nisvanaḥ śrūyate mahān

शङ्खशब्देन पार्थस्य कर्णौ मे बधिरीकृतौ ।
सर्वसैन्यं च वित्रस्तं नायमन्यो धनञ्जयात्

śaṅkhaśabdena pārthasya karṇau me badhirīkṛtau |
sarvasainyaṃ ca vitrastaṃ nāyamanyo dhanañjayāt

राजानमग्रतः कृत्वा दुर्योधनमरिन्दमम् ।
गाः प्रस्थाप्य च तिष्ठामो व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
प्रविभज्य त्रिधा सेनां समुच्छ्रित्य ध्वजानपि

rājānamagrataḥ kṛtvā duryodhanamarindamam |
gāḥ prasthāpya ca tiṣṭhāmo vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ |
pravibhajya tridhā senāṃ samucchritya dhvajānapi

शितैर्बाणैः प्रताप्येमां चमूमेष धनञ्जयः ।
मूर्ध्नि सर्वनरेन्द्राणां वामपादं करिष्यति

śitairbāṇaiḥ pratāpyemāṃ camūmeṣa dhanañjayaḥ |
mūrdhni sarvanarendrāṇāṃ vāmapādaṃ kariṣyati

न ह्येष शक्यो बीभत्सुर्जेतुं देवासुरैरपि ।
दिक्षु गुल्मा निवेश्यन्तां यत्ता योत्स्यामहेऽर्जुन

na hyeṣa śakyo bībhatsurjetuṃ devāsurairapi |
dikṣu gulmā niveśyantāṃ yattā yotsyāmahe'rjuna