Chapter 210: Narada's anusmriti to Vishnu for the hour of death

पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
प्रयाणकाले किं जप्यं मोक्षिभिस्तत्त्वचिन्तकैः

pitāmaha mahāprājña sarvaśāstraviśārada |
prayāṇakāle kiṃ japyaṃ mokṣibhistattvacintakaiḥ

किंनु स्मरन्कुरुश्रेष्ठ मरणे समुपस्थिते ।
प्राप्नुयात्परमां सिद्धिं श्रोतुमिच्छामि तत्वतः

kiṃnu smarankuruśreṣṭha maraṇe samupasthite |
prāpnuyātparamāṃ siddhiṃ śrotumicchāmi tatvataḥ

त्वद्युक्तश्च हितः सूक्ष्म उक्तः प्रश्नस्त्वयाऽनघ ।
शृणुष्वावहितो राजन्नारदेन पुरा श्रुतम्

tvadyuktaśca hitaḥ sūkṣma uktaḥ praśnastvayā'nagha |
śṛṇuṣvāvahito rājannāradena purā śrutam

श्रीवत्साङ्कं जगद्बीजमनन्तं लोकसाक्षिणम् ।
पुरा नारायणं देवं नारदः पर्यपृच्छत

śrīvatsāṅkaṃ jagadbījamanantaṃ lokasākṣiṇam |
purā nārāyaṇaṃ devaṃ nāradaḥ paryapṛcchata

अक्षरं परमं ब्रह्म निर्गुणं तमसः परम् ।
आहुर्वैद्यं परं धाम ब्रह्मादिकमलोद्भवम्

akṣaraṃ paramaṃ brahma nirguṇaṃ tamasaḥ param |
āhurvaidyaṃ paraṃ dhāma brahmādikamalodbhavam

भगवन्भूतभव्येश श्रद्दधानैर्जितेन्द्रियैः ।
कथं भक्तैर्विचिन्त्योसि योगिभिर्मोक्षकाङ्क्षिभिः

bhagavanbhūtabhavyeśa śraddadhānairjitendriyaiḥ |
kathaṃ bhaktairvicintyosi yogibhirmokṣakāṅkṣibhiḥ

किंनु जप्यं जपेन्नित्यं काल्यमुत्थाय मानवः ।
स्मरेच्च म्रियमाणो वै विशेषेण महाद्युते

kiṃnu japyaṃ japennityaṃ kālyamutthāya mānavaḥ |
smarecca mriyamāṇo vai viśeṣeṇa mahādyute

कथं युञ्जन्समाध्यायेद्ब्रूहि तत्वं सनातनम्

kathaṃ yuñjansamādhyāyedbrūhi tatvaṃ sanātanam

श्रुत्वा च नारदोक्तं तु देवानामीश्वरः स्वयम् ।
प्रोवाच भगवान्विष्णुर्नारदं वरदः प्रभुः

śrutvā ca nāradoktaṃ tu devānāmīśvaraḥ svayam |
provāca bhagavānviṣṇurnāradaṃ varadaḥ prabhuḥ

हन्त ते कथयिष्यामि इमां दिव्यामनुस्मृतिम् ।
यामधीत्य प्रयाणे तु मद्भावयोपपद्यते

hanta te kathayiṣyāmi imāṃ divyāmanusmṛtim |
yāmadhītya prayāṇe tu madbhāvayopapadyate

ओंकारमग्रतः कृत्वा मां नमस्कृत्य नारद ।
एकाग्रः प्रयतो भूत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत्

oṃkāramagrataḥ kṛtvā māṃ namaskṛtya nārada |
ekāgraḥ prayato bhūtvā imaṃ mantramudīrayet

ओं नमो भगवते वासुदेवायेति

oṃ namo bhagavate vāsudevāyeti

इत्युक्तो नारदः प्राह प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः ।
सर्वदेवेश्वरं विष्णुं सर्वात्मानं हरिं प्रभुम्

ityukto nāradaḥ prāha prāñjaliḥ praṇataḥ sthitaḥ |
sarvadeveśvaraṃ viṣṇuṃ sarvātmānaṃ hariṃ prabhum

अव्ययं शाश्वतं देवं प्रभवं पुरुषोत्तमम् ।
प्रपद्ये प्राञ्जलिर्विष्णुमक्षरं परमं पदम्

avyayaṃ śāśvataṃ devaṃ prabhavaṃ puruṣottamam |
prapadye prāñjalirviṣṇumakṣaraṃ paramaṃ padam

पुराणं प्रभवं विष्णुमक्षयं लोकसाक्षिणम् ।
प्रपद्ये पुण्डरीकाक्षमीशं भक्तानुकम्पिनम्

purāṇaṃ prabhavaṃ viṣṇumakṣayaṃ lokasākṣiṇam |
prapadye puṇḍarīkākṣamīśaṃ bhaktānukampinam

लोकनाथं सहस्राक्षमद्भुतं परदं पदम् ।
भगवन्तं प्रपन्नोऽस्मि भूतभव्यभवत्प्रभुम्

lokanāthaṃ sahasrākṣamadbhutaṃ paradaṃ padam |
bhagavantaṃ prapanno'smi bhūtabhavyabhavatprabhum

स्रष्टारं सर्वलोकानामनन्तं सर्वतोमुखम् ।
पद्मनाभं हृषीकेशं प्रपद्ये सत्यमच्युतम्

sraṣṭāraṃ sarvalokānāmanantaṃ sarvatomukham |
padmanābhaṃ hṛṣīkeśaṃ prapadye satyamacyutam

हिरण्यगर्भममृतं भूगर्भं परतः परम् ।
प्रभोः प्रभुमनाद्यन्तं प्रपद्ये तं रविप्रभम्

hiraṇyagarbhamamṛtaṃ bhūgarbhaṃ parataḥ param |
prabhoḥ prabhumanādyantaṃ prapadye taṃ raviprabham

सहस्रशीर्षं पुरुषं महर्षि तत्वभावनम् ।
प्रपद्ये सूक्ष्ममचलं वरेण्यमभयप्रदम्

sahasraśīrṣaṃ puruṣaṃ maharṣi tatvabhāvanam |
prapadye sūkṣmamacalaṃ vareṇyamabhayapradam

नारायणं पुराणर्षि योगात्मानं सनातनम् ।
संस्थानं सर्वतत्वानां प्रपद्ये ध्रुवमीश्वरम्

nārāyaṇaṃ purāṇarṣi yogātmānaṃ sanātanam |
saṃsthānaṃ sarvatatvānāṃ prapadye dhruvamīśvaram

यः प्रभुः सर्वभूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
परावरगुरुर्विष्णुः स मे देवः प्रसीदतु

yaḥ prabhuḥ sarvabhūtānāṃ yena sarvamidaṃ tatam |
parāvaragururviṣṇuḥ sa me devaḥ prasīdatu

यस्मादुत्पद्यते ब्रह्मा पद्मयोनिः सनातनः ।
ब्रह्मयोनिर्हि विश्वात्मा स मे विष्णुः प्रसीदतु

yasmādutpadyate brahmā padmayoniḥ sanātanaḥ |
brahmayonirhi viśvātmā sa me viṣṇuḥ prasīdatu

यः पुरा प्रलये प्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
ब्रह्मादिषु प्रलीनेषु नष्टे लोकपरावरे

yaḥ purā pralaye prāpte naṣṭe sthāvarajaṅgame |
brahmādiṣu pralīneṣu naṣṭe lokaparāvare

आभूतसंप्लवे चैव प्रलीनेऽप्राकृतो महान् ।
एकस्तिष्ठति विश्वात्मा स मे विष्णुः प्रसीदतु

ābhūtasaṃplave caiva pralīne'prākṛto mahān |
ekastiṣṭhati viśvātmā sa me viṣṇuḥ prasīdatu

चतुर्भिश्च चतुर्भिश्च द्वाभ्यां पञ्चभिरेव च ।
हुयते च पुनर्द्वाभ्यां स मे विष्णुः प्रसीदतु

caturbhiśca caturbhiśca dvābhyāṃ pañcabhireva ca |
huyate ca punardvābhyāṃ sa me viṣṇuḥ prasīdatu

पर्जन्यः पृथिवी सस्यं कालो धर्मः क्रियाक्रिये ।
गुणाकरः स मे बभ्रुर्वासुदेवः प्रसीदतु

parjanyaḥ pṛthivī sasyaṃ kālo dharmaḥ kriyākriye |
guṇākaraḥ sa me babhrurvāsudevaḥ prasīdatu

अग्नीषोमार्कताराणां ब्रह्मरुद्रेन्द्रयोगिनाम् ।
यस्तेजयति तेजांसि स मे विष्णुः प्रसीदतु

agnīṣomārkatārāṇāṃ brahmarudrendrayoginām |
yastejayati tejāṃsi sa me viṣṇuḥ prasīdatu

योगावास नमस्तुभ्यं सर्वावास वरप्रद ।
यज्ञगर्भ हिरण्याङ्गं पञ्चयज्ञ नमोस्तु ते

yogāvāsa namastubhyaṃ sarvāvāsa varaprada |
yajñagarbha hiraṇyāṅgaṃ pañcayajña namostu te

चतुर्मूर्ते परं धाम लक्ष्म्यावास परार्चित ।
सर्वावास नमस्तेऽस्तु वासुदेव प्रधानकृत्

caturmūrte paraṃ dhāma lakṣmyāvāsa parārcita |
sarvāvāsa namaste'stu vāsudeva pradhānakṛt

अजस्त्वनामयः पन्था ह्यमूर्तिर्विश्वमूर्तिधृत् ।
विकर्तः पञ्चकाज्ञ नमस्ते ज्ञानसागर

ajastvanāmayaḥ panthā hyamūrtirviśvamūrtidhṛt |
vikartaḥ pañcakājña namaste jñānasāgara

अव्यक्ताद्व्यक्तमुत्पन्नमव्यक्ताद्यः परोऽक्षरः ।
यस्मात्परतरं नास्ति तमस्मि शरणं गतः

avyaktādvyaktamutpannamavyaktādyaḥ paro'kṣaraḥ |
yasmātparataraṃ nāsti tamasmi śaraṇaṃ gataḥ

न प्रधानो न च महान्पुरुषश्चेतनो ह्यजः ।
अनयोर्यः परतरस्तमस्मि शरणं गतः

na pradhāno na ca mahānpuruṣaścetano hyajaḥ |
anayoryaḥ paratarastamasmi śaraṇaṃ gataḥ

चिन्तयन्तो हि यं नित्यं ब्रह्मेशानादयः प्रभुम् ।
निश्चयं नाधिगच्छन्ति तमस्मि शरणं गतः

cintayanto hi yaṃ nityaṃ brahmeśānādayaḥ prabhum |
niścayaṃ nādhigacchanti tamasmi śaraṇaṃ gataḥ

जितेन्द्रिया महात्मानो ज्ञानध्यानपरायणाः ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तमस्मि शरणं गतः

jitendriyā mahātmāno jñānadhyānaparāyaṇāḥ |
yaṃ prāpya na nivartante tamasmi śaraṇaṃ gataḥ

एकांशेन जगत्सर्वमवष्टभ्य विभुः स्थितः ।
अग्राह्यं निर्गुणं नित्यं तमस्मि शरणं गतः

ekāṃśena jagatsarvamavaṣṭabhya vibhuḥ sthitaḥ |
agrāhyaṃ nirguṇaṃ nityaṃ tamasmi śaraṇaṃ gataḥ

सोमार्काग्निमयं तेजो या च तारमयी द्युतिः ।
दिवि संजायते योऽयं स महात्मा प्रसीदतु

somārkāgnimayaṃ tejo yā ca tāramayī dyutiḥ |
divi saṃjāyate yo'yaṃ sa mahātmā prasīdatu

गुणादिर्निर्गुणश्चाद्यो लक्ष्मीवांश्चेतनो ह्यजः ।
सूक्ष्मः सर्वगतो योगी स महात्मा प्रसीदतु

guṇādirnirguṇaścādyo lakṣmīvāṃścetano hyajaḥ |
sūkṣmaḥ sarvagato yogī sa mahātmā prasīdatu

साङ्ख्ययोगाश्च ये चान्ये सिद्धाश्च परमर्षयः ।
यं विदित्वा विमुच्यन्ते स महात्मा प्रसीदतु

sāṅkhyayogāśca ye cānye siddhāśca paramarṣayaḥ |
yaṃ viditvā vimucyante sa mahātmā prasīdatu

अव्यक्तः समधिष्ठाता अचिन्त्यः सदसत्परः ।
अस्थितिः प्रकृतिश्रेष्ठः स महात्मा प्रसीदतु

avyaktaḥ samadhiṣṭhātā acintyaḥ sadasatparaḥ |
asthitiḥ prakṛtiśreṣṭhaḥ sa mahātmā prasīdatu

क्षेत्रज्ञः पञ्चधा भुङ्क्ते प्रकृतिं पञ्चभिर्मुखैः ।
महान्गुणांश्च यो भुङ्क्ते स महात्मा प्रसीदतु

kṣetrajñaḥ pañcadhā bhuṅkte prakṛtiṃ pañcabhirmukhaiḥ |
mahānguṇāṃśca yo bhuṅkte sa mahātmā prasīdatu

सूर्यमध्ये स्थितः सोमस्तस्य मध्ये च या स्थिता ।
भूतबाह्या च या दीप्तिः स महात्मा प्रसीदतु

sūryamadhye sthitaḥ somastasya madhye ca yā sthitā |
bhūtabāhyā ca yā dīptiḥ sa mahātmā prasīdatu

नमस्ते सर्वतः सर्वं सर्वतोक्षिशिरोमुख ।
निर्विकार नमस्तेऽस्तु साक्षी क्षेत्रध्रुवस्थितिः

namaste sarvataḥ sarvaṃ sarvatokṣiśiromukha |
nirvikāra namaste'stu sākṣī kṣetradhruvasthitiḥ

अतीन्द्रिय नमस्तुभ्यं लिङ्गैर्व्यक्तैर्न मीयसे ।
ये च त्वां नाभिजानन्ति संसारे संसरन्ति ते

atīndriya namastubhyaṃ liṅgairvyaktairna mīyase |
ye ca tvāṃ nābhijānanti saṃsāre saṃsaranti te

कामक्रोधविनिर्मुक्ता रागद्वेषविवर्जिताः ।
मान्यभक्ता विजानन्ति न पुनर्भवका द्विजाः

kāmakrodhavinirmuktā rāgadveṣavivarjitāḥ |
mānyabhaktā vijānanti na punarbhavakā dvijāḥ

एकान्तिनो हि निर्द्वन्द्वा निराशीःकर्मकारिणः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणस्त्वां विशन्ति विचिन्तकाः

ekāntino hi nirdvandvā nirāśīḥkarmakāriṇaḥ |
jñānāgnidagdhakarmāṇastvāṃ viśanti vicintakāḥ

अशरीरं शरीरस्थं समं सर्वेषु देहिषु ।
पुण्यपापविनिर्मुक्ता भक्तास्त्वां प्राविशन्त्युत

aśarīraṃ śarīrasthaṃ samaṃ sarveṣu dehiṣu |
puṇyapāpavinirmuktā bhaktāstvāṃ prāviśantyuta

अव्यक्तं बुद्ध्यहङ्कारमनोभूतेन्द्रियाणि च ।
त्वयि तानि च तेषु त्वं न तेषु त्वं न ते त्वयि

avyaktaṃ buddhyahaṅkāramanobhūtendriyāṇi ca |
tvayi tāni ca teṣu tvaṃ na teṣu tvaṃ na te tvayi

एकत्वान्यत्वनानात्वं ये विदुर्यान्ति ते परम् ।
समोसि सर्वभूतेषु न ते द्वेष्योस्ति न प्रियः

ekatvānyatvanānātvaṃ ye viduryānti te param |
samosi sarvabhūteṣu na te dveṣyosti na priyaḥ

समत्वमभिकाङ्क्षेऽहं भक्त्या वै नान्यचेतसा ।
चराचरमिदं सर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम् ।
त्वया त्वय्येव तत्प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव

samatvamabhikāṅkṣe'haṃ bhaktyā vai nānyacetasā |
carācaramidaṃ sarvaṃ bhūtagrāmaṃ caturvidham |
tvayā tvayyeva tatprotaṃ sūtre maṇigaṇā iva

स्रष्टा भोक्तासि कूटस्थो ह्यतत्वं तत्वसंज्ञिकः ।
अकर्ता हेतुरचलः पृथगात्मन्यवस्थितः

sraṣṭā bhoktāsi kūṭastho hyatatvaṃ tatvasaṃjñikaḥ |
akartā heturacalaḥ pṛthagātmanyavasthitaḥ

न ते भूतेषु संयोगो भूततत्वगुणाधिकः ।
अहङ्कारेण बुद्ध्या वा न ते योगस्त्रिभिर्गुणैः

na te bhūteṣu saṃyogo bhūtatatvaguṇādhikaḥ |
ahaṅkāreṇa buddhyā vā na te yogastribhirguṇaiḥ

न मोक्षधर्मो वा न त्वं नारम्भो जन्म वा पुनः ।
जरामरणमोक्षार्थं त्वां प्रपन्नोस्मि सर्वग

na mokṣadharmo vā na tvaṃ nārambho janma vā punaḥ |
jarāmaraṇamokṣārthaṃ tvāṃ prapannosmi sarvaga

ईश्वरोसि जगन्नाथ ततः परम उच्यसे ।
भक्तानां यद्धितं देव तद्ध्याहि त्रिदशेश्वर

īśvarosi jagannātha tataḥ parama ucyase |
bhaktānāṃ yaddhitaṃ deva taddhyāhi tridaśeśvara

विषयैरिन्द्रियैर्वाऽपि न मे भूयः समागमः ।
पृथिवीं यातु गन्धो वै रसं यातु जलं तथा

viṣayairindriyairvā'pi na me bhūyaḥ samāgamaḥ |
pṛthivīṃ yātu gandho vai rasaṃ yātu jalaṃ tathā

तेजो हुताशनं यातु स्पर्शो यातु च मारुतम् ।
श्रोत्रमाकाशमप्येतु मनो वैकारिकं पुनः

tejo hutāśanaṃ yātu sparśo yātu ca mārutam |
śrotramākāśamapyetu mano vaikārikaṃ punaḥ

इन्द्रियाण्यपि संयान्तु स्वासुस्वासु च योनिषु ।
पृथिवी यातु सलिलमापोग्निमनलोऽनिलम्

indriyāṇyapi saṃyāntu svāsusvāsu ca yoniṣu |
pṛthivī yātu salilamāpognimanalo'nilam

वायुराकाशमप्येतु मनश्चाकाश एव च ।
अहंकारं मनो यातु मोहनं सर्वदेहिनाम्

vāyurākāśamapyetu manaścākāśa eva ca |
ahaṃkāraṃ mano yātu mohanaṃ sarvadehinām

अहंकारस्ततो बुद्धिं बुद्धिरव्यक्तमच्युत

ahaṃkārastato buddhiṃ buddhiravyaktamacyuta

प्रधाने प्रकृतिं याते गुणसाम्ये व्यवस्थिते ।
वियोगः सर्वकरणैर्गुणैर्भूतैश्च मे भवेत्

pradhāne prakṛtiṃ yāte guṇasāmye vyavasthite |
viyogaḥ sarvakaraṇairguṇairbhūtaiśca me bhavet

निष्केवलं पदं तात काङ्क्षेऽहं परमं तव ।
एकीभावस्त्वया मेऽस्तु न मे जन्म भवेत्पुनः

niṣkevalaṃ padaṃ tāta kāṅkṣe'haṃ paramaṃ tava |
ekībhāvastvayā me'stu na me janma bhavetpunaḥ

त्वद्बुद्धिस्त्वद्गतप्राणस्त्वद्भक्तिस्त्वत्परायणः ।
त्वामेवाहं स्मरिष्यामि मरणे पर्युपस्थिते

tvadbuddhistvadgataprāṇastvadbhaktistvatparāyaṇaḥ |
tvāmevāhaṃ smariṣyāmi maraṇe paryupasthite

पूर्वदेहकृता ये तु व्याधयः प्रविशन्तु माम् ।
अर्दयन्तु च दुःखानि ऋणं मे प्रविमुञ्चतु

pūrvadehakṛtā ye tu vyādhayaḥ praviśantu mām |
ardayantu ca duḥkhāni ṛṇaṃ me pravimuñcatu

अनुध्यातोऽसि देवेश न मे जन्म भवेत्पुनः ।
तस्माद्ब्रवीमि कर्माणि ऋणं मे न भवेदिति

anudhyāto'si deveśa na me janma bhavetpunaḥ |
tasmādbravīmi karmāṇi ṛṇaṃ me na bhavediti

नोपतिष्ठन्तु मां सर्वे व्याधयः पूर्वसंचिताः ।
अनृणो गन्तुमिच्छामि तद्विष्णोः परमं पदम्

nopatiṣṭhantu māṃ sarve vyādhayaḥ pūrvasaṃcitāḥ |
anṛṇo gantumicchāmi tadviṣṇoḥ paramaṃ padam

अहं भगवतस्तस्य मम चासौ सनातनः ।
तस्याहं न प्रणश्यासि स च मे न प्रणश्यति

ahaṃ bhagavatastasya mama cāsau sanātanaḥ |
tasyāhaṃ na praṇaśyāsi sa ca me na praṇaśyati

कर्मेन्द्रियामि संयम्य पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि च ।
दशेन्द्रियाणि मनसि अहंकारे तथा मनः

karmendriyāmi saṃyamya pañca buddhīndriyāṇi ca |
daśendriyāṇi manasi ahaṃkāre tathā manaḥ

अहंकारं तथा बुद्धौ बुद्धिमात्मनि योजयेत् ।
यतबुद्धीन्द्रियः पश्येद्बुद्ध्या बुद्ध्येत्परात्पम्

ahaṃkāraṃ tathā buddhau buddhimātmani yojayet |
yatabuddhīndriyaḥ paśyedbuddhyā buddhyetparātpam

ममायमिति यस्याहं येन सर्वमिदं तततम् ।
ततो बुद्धेः परं बुद्ध्वा लभते न पुनर्भवम्

mamāyamiti yasyāhaṃ yena sarvamidaṃ tatatam |
tato buddheḥ paraṃ buddhvā labhate na punarbhavam

मरणे समनुप्राप्ते यश्चैवं मामनुस्मरेत् ।
अपि पापसमाचारः स याति परमां गतिम्

maraṇe samanuprāpte yaścaivaṃ māmanusmaret |
api pāpasamācāraḥ sa yāti paramāṃ gatim

ओं नमो भगवते तस्मै देहिनां परमात्मने ।
नारायणाय भक्तानामेकनिष्ठाय शाश्वते

oṃ namo bhagavate tasmai dehināṃ paramātmane |
nārāyaṇāya bhaktānāmekaniṣṭhāya śāśvate

इमामनुस्मृतिं दिव्यां वैष्णवीं सुसमाहितः ।
स्वपन्विबुद्धश्च पठेद्यत्र तत्र समभ्यसेत्

imāmanusmṛtiṃ divyāṃ vaiṣṇavīṃ susamāhitaḥ |
svapanvibuddhaśca paṭhedyatra tatra samabhyaset

पौर्णमास्याममावास्यां द्वादश्यां च विशेषतः ।
श्रावयेच्छ्रद्दधानांश्च मद्भक्तांश्च विशेषतः

paurṇamāsyāmamāvāsyāṃ dvādaśyāṃ ca viśeṣataḥ |
śrāvayecchraddadhānāṃśca madbhaktāṃśca viśeṣataḥ

यद्यहंकारमाश्रित्य यज्ञदानतपः क्रियाः ।
कुर्वंस्तत्फलमाप्नोति पुनरावर्तनं न तु

yadyahaṃkāramāśritya yajñadānatapaḥ kriyāḥ |
kurvaṃstatphalamāpnoti punarāvartanaṃ na tu

अभ्यर्चयन्पितॄन्देवान्पठञ्जुह्वन्यलिं ददत् ।
ज्वलन्नग्निं स्मरेद्यो मां स याति परमां गतिम्

abhyarcayanpitṝndevānpaṭhañjuhvanyaliṃ dadat |
jvalannagniṃ smaredyo māṃ sa yāti paramāṃ gatim

यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि शरीरिणाम् ।
यज्ञं दानं तपस्तस्मात्कुर्यादाशीर्विवर्जितः

yajño dānaṃ tapaścaiva pāvanāni śarīriṇām |
yajñaṃ dānaṃ tapastasmātkuryādāśīrvivarjitaḥ

नम इत्येव यो ब्रूयान्मद्भक्तः श्रद्धयान्वितः ।
तस्याक्षयो भवेल्लोकः श्वपाकस्यापि नारद

nama ityeva yo brūyānmadbhaktaḥ śraddhayānvitaḥ |
tasyākṣayo bhavellokaḥ śvapākasyāpi nārada

किं पुनर्ये यजन्ते मां साधका विधिपूर्वकम् ।
श्रद्धावन्तो यतात्मानस्ते मां यान्ति मदाश्रिताः

kiṃ punarye yajante māṃ sādhakā vidhipūrvakam |
śraddhāvanto yatātmānaste māṃ yānti madāśritāḥ

कर्माण्याद्यन्तवन्तीह मद्भक्तोऽमृतमश्नुते ।
मामेव तस्माद्देवर्षे ध्याहि नित्यमतन्द्रितः ।
अवाप्स्यसि ततः सिद्धिं द्रक्ष्यस्येव पदं मम

karmāṇyādyantavantīha madbhakto'mṛtamaśnute |
māmeva tasmāddevarṣe dhyāhi nityamatandritaḥ |
avāpsyasi tataḥ siddhiṃ drakṣyasyeva padaṃ mama

अज्ञानिने च यो ज्ञानं दद्याद्धर्मोपदेशनम् ।
कृत्स्नां वा पृथिवीं दद्यात्तेन तुल्यं न तत्फलम्

ajñānine ca yo jñānaṃ dadyāddharmopadeśanam |
kṛtsnāṃ vā pṛthivīṃ dadyāttena tulyaṃ na tatphalam

तस्मात्प्रेदयं साधुभ्यो जन्मबन्धभयापहम् ।
एवं दत्त्वा नरश्रेष्ठ श्रेयो वीर्यं च विन्दति

tasmātpredayaṃ sādhubhyo janmabandhabhayāpaham |
evaṃ dattvā naraśreṣṭha śreyo vīryaṃ ca vindati

अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत् ।
नासौ पदमवाप्नोति मद्भक्तैर्यदवाप्यते

aśvamedhasahasrāṇāṃ sahasraṃ yaḥ samācaret |
nāsau padamavāpnoti madbhaktairyadavāpyate

एवं पृष्टः पुरा तेन नारदेन सुरर्षिणा ।
यदुवाच तदाऽसौ भो तदुक्तं तव सुव्रत

evaṃ pṛṣṭaḥ purā tena nāradena surarṣiṇā |
yaduvāca tadā'sau bho taduktaṃ tava suvrata

त्वमप्येकमना भूत्वा ध्याहि ज्ञेयं गुणातिगम् ।
भजस्व सर्वभावेन परमात्मानमव्ययम्

tvamapyekamanā bhūtvā dhyāhi jñeyaṃ guṇātigam |
bhajasva sarvabhāvena paramātmānamavyayam

श्रुत्वैतन्नारदो वाक्यं दिव्यं नारायणेरितम् ।
अत्यन्तभक्तिमान्देव एकान्तत्वमुपेयिवान्

śrutvaitannārado vākyaṃ divyaṃ nārāyaṇeritam |
atyantabhaktimāndeva ekāntatvamupeyivān

नारायणमृषिं देवं दशवर्षाण्यनन्यभाक् ।
इदं जपन्वै प्राप्नोति तद्विष्णोः परमं पदम्

nārāyaṇamṛṣiṃ devaṃ daśavarṣāṇyananyabhāk |
idaṃ japanvai prāpnoti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam

किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने ।
नमो नारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थसाधकः

kiṃ tasya bahubhirmantrairbhaktiryasya janārdane |
namo nārāyaṇāyeti mantraḥ sarvārthasādhakaḥ

इमां रहस्यां परमामनुस्मृति
मधीत्य बुद्धिं लभते च नैष्ठिकीम् ।
विहाय दुःखान्यवमुच्य सङ्कटा
त्स वीतरागो विगतज्वरः सुखी

imāṃ rahasyāṃ paramāmanusmṛti
madhītya buddhiṃ labhate ca naiṣṭhikīm |
vihāya duḥkhānyavamucya saṅkaṭā
tsa vītarāgo vigatajvaraḥ sukhī