स एवमुक्तस्तु तदा नारदो वदतांवरः ।
कथयामास तत्सर्वं यथा शप्तः स सूतजः
sa evamuktastu tadā nārado vadatāṃvaraḥ |
kathayāmāsa tatsarvaṃ yathā śaptaḥ sa sūtajaḥ
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि राजधर्मपर्वणि द्वितीयोऽध्यायः ॥
29 verses · 2 of 372
Narada tells a secret of the devas. Kunti's maiden son was sent into the world so that the kshatriyas might reach heaven purified by weapons, and he grew up as a suta's son. Burning with rivalry against Arjuna, Karna asks Drona in private for the Brahmastra with its withdrawal. Drona refuses: only a brahmana under vows or a kshatriya ascetic may know it. Karna goes to Mount Mahendra, tells Parashurama he is a brahmana of the Bhrigu line, and is accepted as a pupil. Wandering by the sea, he kills by accident the homa cow of a brahmana who keeps the sacred fire. The brahmana curses him: in battle with his rival the earth will swallow his wheel and his head will fall. No gifts can soften the curse.
वैशंपायन उवाच
स एवमुक्तस्तु तदा नारदो वदतांवरः ।
कथयामास तत्सर्वं यथा शप्तः स सूतजः
sa evamuktastu tadā nārado vadatāṃvaraḥ |
kathayāmāsa tatsarvaṃ yathā śaptaḥ sa sūtajaḥ
नारद उवाच
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
न कर्णार्जुनयोः किंचिदविषह्यं भवेद्रणे
evametanmahābāho yathā vadasi bhārata |
na karṇārjunayoḥ kiṃcidaviṣahyaṃ bhavedraṇe
गुह्यमेतत्तु देवानां कथयिष्यामि ते नृप ।
तन्निबोध महाबाहो यथावृत्तमिदं पुरा
guhyametattu devānāṃ kathayiṣyāmi te nṛpa |
tannibodha mahābāho yathāvṛttamidaṃ purā
क्षत्रं स्वर्गं कथं गच्छेच्छस्त्रपूतमिति प्रभो ।
संघर्षजननस्तस्मात्कन्यागर्भो विसर्जितः
kṣatraṃ svargaṃ kathaṃ gacchecchastrapūtamiti prabho |
saṃgharṣajananastasmātkanyāgarbho visarjitaḥ
स बालस्तेजसा युक्तः सूतपुत्रत्वमागतः ।
चकाराङ्गिरसां श्रेष्ठे धनुर्वेदं गुरौ तव
sa bālastejasā yuktaḥ sūtaputratvamāgataḥ |
cakārāṅgirasāṃ śreṣṭhe dhanurvedaṃ gurau tava
स बलं भीमसेनस्य फल्गुनस्यास्त्रलाघवम् ।
बुद्धिं च तव राजेन्द्र यमयोर्विनयं तथा
sa balaṃ bhīmasenasya phalgunasyāstralāghavam |
buddhiṃ ca tava rājendra yamayorvinayaṃ tathā
सख्यं च वासुदेवेन बाल्ये गाण्डीवधन्वनः ।
राजानामनुरागं च चिन्तयानो व्यदह्यत
sakhyaṃ ca vāsudevena bālye gāṇḍīvadhanvanaḥ |
rājānāmanurāgaṃ ca cintayāno vyadahyata
स सख्यमगमद्बाल्ये राज्ञा दुर्योधनेन च ।
युष्माभिर्नित्यसंघृष्टो दैवाच्चापि स्वभावतः
sa sakhyamagamadbālye rājñā duryodhanena ca |
yuṣmābhirnityasaṃghṛṣṭo daivāccāpi svabhāvataḥ
विद्याधिकमथालक्ष्य धनुर्वेदे धनञ्जयम् ।
द्रोणं रहस्युपागम्य कर्णो वचनमब्रवीत्
vidyādhikamathālakṣya dhanurvede dhanañjayam |
droṇaṃ rahasyupāgamya karṇo vacanamabravīt
ब्रह्मास्त्रं वेत्तुमिच्छामि सरहस्यनिवर्तनम् ।
अर्जुनेन समो युद्धे भवेयमिति मे मतिः
brahmāstraṃ vettumicchāmi sarahasyanivartanam |
arjunena samo yuddhe bhaveyamiti me matiḥ
समः पुत्रेषु च स्नेहः शिष्येषु च तव ध्रुवम् ।
त्वत्प्रसादान्न मा ब्रूयुरकृतास्त्रं विचक्षणाः
samaḥ putreṣu ca snehaḥ śiṣyeṣu ca tava dhruvam |
tvatprasādānna mā brūyurakṛtāstraṃ vicakṣaṇāḥ
द्रोणस्तथोक्तः कर्णेन सापेक्षः फल्गुनं प्रति ।
दौरात्म्यं चैव कर्णस्य विदित्वा तमुवाच ह
droṇastathoktaḥ karṇena sāpekṣaḥ phalgunaṃ prati |
daurātmyaṃ caiva karṇasya viditvā tamuvāca ha
ब्रह्मास्त्रं ब्राह्मणो विद्याद्यथावच्चरितव्रतः ।
क्षत्रियो वा तपस्वी यो नान्यो विद्यात्कथंचन
brahmāstraṃ brāhmaṇo vidyādyathāvaccaritavrataḥ |
kṣatriyo vā tapasvī yo nānyo vidyātkathaṃcana
इत्युक्तोऽङ्गिरसां श्रेष्ठमामन्त्र्य प्रतिपूज्य च ।
जगाम सहसा राजन्महेन्द्रं पर्वतं प्रति
ityukto'ṅgirasāṃ śreṣṭhamāmantrya pratipūjya ca |
jagāma sahasā rājanmahendraṃ parvataṃ prati
स तु राममुपागम्य शिरसाऽभिप्रणम्य च ।
ब्राह्मणो भार्गवोऽस्मीति गौरवेणाभ्यवन्दत
sa tu rāmamupāgamya śirasā'bhipraṇamya ca |
brāhmaṇo bhārgavo'smīti gauraveṇābhyavandata
रामस्तं प्रतिजग्राह पृष्ट्वा गोत्रादि सर्वशः ।
उष्यतां स्वागतं चेति प्रीतिमांश्चाभवद्भृशम्
rāmastaṃ pratijagrāha pṛṣṭvā gotrādi sarvaśaḥ |
uṣyatāṃ svāgataṃ ceti prītimāṃścābhavadbhṛśam
तत्र कर्णस्य वसतो महेन्द्रे स्वर्गसंमिते ।
गन्धर्वै राक्षसैर्यक्षैर्देवैश्चासीत्समागमः
tatra karṇasya vasato mahendre svargasaṃmite |
gandharvai rākṣasairyakṣairdevaiścāsītsamāgamaḥ
स तत्रेष्वस्त्रमकरोद्भृगुश्रेष्ठाद्यथाविधि ।
प्रियश्चाभवदत्यर्थं देवदानवरक्षसाम्
sa tatreṣvastramakarodbhṛguśreṣṭhādyathāvidhi |
priyaścābhavadatyarthaṃ devadānavarakṣasām
स कदाचित्समुद्रान्ते विचरन्नाश्रमान्तिके ।
एकः खङ्गधनुष्पाणिः परिचक्राम सूतजः
sa kadācitsamudrānte vicarannāśramāntike |
ekaḥ khaṅgadhanuṣpāṇiḥ paricakrāma sūtajaḥ
सोऽग्निहोत्रप्रसक्तस्य कस्यचिद्ब्रह्मवादिनः ।
जघानाज्ञानतः पार्थ होमधेनुं यदृच्छया
so'gnihotraprasaktasya kasyacidbrahmavādinaḥ |
jaghānājñānataḥ pārtha homadhenuṃ yadṛcchayā
तदज्ञानकृतं मत्वा ब्राह्मणाय न्यवेदयत् ।
कर्णः प्रसादयंश्चैनमिदमित्यब्रवीद्वचः
tadajñānakṛtaṃ matvā brāhmaṇāya nyavedayat |
karṇaḥ prasādayaṃścainamidamityabravīdvacaḥ
अबुद्धिपूर्वं भगवन्धेनुरेषा हता तव ।
मया तत्र प्रसादं मे कुरुष्वेति पुनः पुनः
abuddhipūrvaṃ bhagavandhenureṣā hatā tava |
mayā tatra prasādaṃ me kuruṣveti punaḥ punaḥ
तं स विप्रोऽब्रवीत्क्रुद्धो वाचा निर्भर्त्सयन्निव ।
दुराचार वधार्हस्त्वं फलं प्राप्स्यसि दुर्मते
taṃ sa vipro'bravītkruddho vācā nirbhartsayanniva |
durācāra vadhārhastvaṃ phalaṃ prāpsyasi durmate
येन विस्पर्धसे नित्यं यदर्थं घटसेऽनिशम् ।
युध्यतस्तेन ते पाप भूमिश्चक्रं ग्रसिष्यति
yena vispardhase nityaṃ yadarthaṃ ghaṭase'niśam |
yudhyatastena te pāpa bhūmiścakraṃ grasiṣyati
ततश्चक्रे महीग्रस्ते मूर्धानं ते विचेष्टतः ।
पातयिष्यति विक्रम्य शत्रुर्गच्छ नराधम
tataścakre mahīgraste mūrdhānaṃ te viceṣṭataḥ |
pātayiṣyati vikramya śatrurgaccha narādhama
यथेयं गौर्हता मूढ प्रमत्तस्य त्वया मम ।
प्रमत्तस्यैव मे वाचा शिरस्ते पातयिष्यति
yatheyaṃ gaurhatā mūḍha pramattasya tvayā mama |
pramattasyaiva me vācā śiraste pātayiṣyati
शप्तः प्रसादयामास कर्णस्तं द्विजसत्तमम् ।
गोभिर्धनैश्च रत्नैश्च स चैनं पुनरब्रवीत्
śaptaḥ prasādayāmāsa karṇastaṃ dvijasattamam |
gobhirdhanaiśca ratnaiśca sa cainaṃ punarabravīt
नेदमव्याहृतं कुर्याद्ब्रह्मलोकेऽपि केवलम् ।
गच्छ वा तिष्ठ वा यद्वा कार्यं यत्तत्समाचर
nedamavyāhṛtaṃ kuryādbrahmaloke'pi kevalam |
gaccha vā tiṣṭha vā yadvā kāryaṃ yattatsamācara
इत्युक्तो ब्राह्मणेनाथ कर्णो दैन्यादधोमुखः ।
राममभ्यागमद्भीतस्तदेव मनसा स्मरन्
ityukto brāhmaṇenātha karṇo dainyādadhomukhaḥ |
rāmamabhyāgamadbhītastadeva manasā smaran
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)