Shanti Parva

Chapter 149: Janamejaya's unwitting sin; Shaunaka rebukes him

इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि आपद्धर्मपर्वणि एकोनपञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः ॥

19 verses · 149 of 372

What happens in this chapter

Janamejaya's unwitting sin; Shaunaka rebukes him

Yudhishthira asks how a man is freed from a sin committed without intent. Bhishma tells what the sage Indrota Shaunaka said to King Janamejaya, son of Parikshit. Janamejaya incurred the sin of slaying a brahmana without knowing it. The brahmanas, his purohita among them, abandoned him, and so did his people. Burning with remorse, he did severe tapas and wandered the earth asking how to be rid of the sin. At last he clasped the feet of Indrota Shaunaka. The sage recoiled and rebuked him: why has this slayer come here? You smell of blood and walk like a corpse. Your forefathers' hopes are wasted, and you will fall headlong into hell and be reborn in a sinful womb.

युधिष्ठिर उवाच

149.1

अबुद्धिपूर्वं यत्पापं कुर्याद्भरतसत्तम ।
मुच्यते स कथं तस्मादेनसस्तद्ब्रवीहि मे

abuddhipūrvaṃ yatpāpaṃ kuryādbharatasattama |
mucyate sa kathaṃ tasmādenasastadbravīhi me

भीष्म उवाच

149.2

अत्र ते वर्तयिष्यामि पुराणमृषिसंस्तुतम् ।
इन्द्रोतः शौनको विप्रो यदाह जनमेजयम्

atra te vartayiṣyāmi purāṇamṛṣisaṃstutam |
indrotaḥ śaunako vipro yadāha janamejayam

149.3

आसीद्राजा महावीर्यः पारिक्षिज्जनमेजयः ।
अबुद्धिजा ब्रह्महत्या तमागच्छन्महीपतिम्

āsīdrājā mahāvīryaḥ pārikṣijjanamejayaḥ |
abuddhijā brahmahatyā tamāgacchanmahīpatim

149.4

ब्राह्मणाः सर्व एवैनं तत्यजुः सपुरोहिताः ।
स जगाम वनं राजा दह्यमानो दिवानिशम्

brāhmaṇāḥ sarva evainaṃ tatyajuḥ sapurohitāḥ |
sa jagāma vanaṃ rājā dahyamāno divāniśam

149.5

प्रजाभिः स परित्यक्तश्चकार कुशलं महत् ।
अतिवेलं तपस्तेपे दह्यमानः स मन्युना

prajābhiḥ sa parityaktaścakāra kuśalaṃ mahat |
ativelaṃ tapastepe dahyamānaḥ sa manyunā

149.6

ब्रह्महत्यापनोदार्थमपृच्छद्ब्राह्मणान्बहून् ।
पर्यटन्पृथिवीं कृत्स्नां देशेदेशे नराधिपः

brahmahatyāpanodārthamapṛcchadbrāhmaṇānbahūn |
paryaṭanpṛthivīṃ kṛtsnāṃ deśedeśe narādhipaḥ

149.7

तत्रेतिहासं वक्ष्यामि धर्मस्यास्योपवृंहणम् ।
दह्यमानः पापकृत्या जगाम जनमेजयः

tatretihāsaṃ vakṣyāmi dharmasyāsyopavṛṃhaṇam |
dahyamānaḥ pāpakṛtyā jagāma janamejayaḥ

149.8

चरिष्यमाण इन्द्रोतं शौनकं संशितव्रतम् ।
समासाद्योपजग्राह पादयोः परिपीडयन्

cariṣyamāṇa indrotaṃ śaunakaṃ saṃśitavratam |
samāsādyopajagrāha pādayoḥ paripīḍayan

149.9

ततो भीतो महाप्राज्ञो जगर्हे सुभृशं तदा ।
कर्ता पापस्य महतो भ्रूणहा किमिहागतः

tato bhīto mahāprājño jagarhe subhṛśaṃ tadā |
kartā pāpasya mahato bhrūṇahā kimihāgataḥ

149.10

किं तवास्मासु कर्तव्यं मा मां द्राक्षीः कथंचन ।
गच्छगच्छ न ते स्थानं प्रीणात्यस्मानिति ब्रुवन्

kiṃ tavāsmāsu kartavyaṃ mā māṃ drākṣīḥ kathaṃcana |
gacchagaccha na te sthānaṃ prīṇātyasmāniti bruvan

149.11

रुधिरस्येव ते गन्धः शवस्येव च दर्शनम् ।
अशिवः शिवसंकाशो मृतो जीवन्निवाटसि

rudhirasyeva te gandhaḥ śavasyeva ca darśanam |
aśivaḥ śivasaṃkāśo mṛto jīvannivāṭasi

149.12

अन्तर्भृत्युरशुद्धात्मा पापमेवानुचिन्तयन् ।
प्रबुध्यसे प्रस्वपिपि वर्तसे परमे सुखे

antarbhṛtyuraśuddhātmā pāpamevānucintayan |
prabudhyase prasvapipi vartase parame sukhe

149.13

मोघं ते जीवितं राजन्परिक्लिष्टं च जीवसि ।
पापायैव हि सृष्टोऽसि कर्मणेह यवीयसे

moghaṃ te jīvitaṃ rājanparikliṣṭaṃ ca jīvasi |
pāpāyaiva hi sṛṣṭo'si karmaṇeha yavīyase

149.14

बहुकल्याणमिच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान् ।
तपसा दैवतेज्याभिर्वन्दनेन तितिक्षया

bahukalyāṇamicchanta īhante pitaraḥ sutān |
tapasā daivatejyābhirvandanena titikṣayā

149.15

पितृवंशमिमं पश्य त्वत्कृते निधनं गतम् ।
निरर्थाः सर्व एवैषामाशाबन्धास्त्वदाश्रयाः

pitṛvaṃśamimaṃ paśya tvatkṛte nidhanaṃ gatam |
nirarthāḥ sarva evaiṣāmāśābandhāstvadāśrayāḥ

149.16

यान्पूजयन्तो विन्दन्ति स्वर्गमायुर्यशः प्रजाः ।
तेषु ते संततं द्वेषो ब्राह्मणेषु निरर्थकः

yānpūjayanto vindanti svargamāyuryaśaḥ prajāḥ |
teṣu te saṃtataṃ dveṣo brāhmaṇeṣu nirarthakaḥ

149.17

इमं लोकं विमुच्य त्वमवाङ्भूर्धा पतिष्यसि ।
अशाश्वतीः शाश्वतीश्च समाः पापेन कर्मणा

imaṃ lokaṃ vimucya tvamavāṅbhūrdhā patiṣyasi |
aśāśvatīḥ śāśvatīśca samāḥ pāpena karmaṇā

149.18

स्वाद्यमानो जन्तुशतैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैरयोमुखैः ।
ततश्च पुनरावृत्तः पापयोनिं गमिष्यसि

svādyamāno jantuśataistīkṣṇadaṃṣṭrairayomukhaiḥ |
tataśca punarāvṛttaḥ pāpayoniṃ gamiṣyasi

149.19

यदिदं मन्यसे राजन्नायमस्ति कुतः परः ।
प्रतिस्मारयितारस्त्वां यमदूता यमक्षये

yadidaṃ manyase rājannāyamasti kutaḥ paraḥ |
pratismārayitārastvāṃ yamadūtā yamakṣaye

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)