Chapter 8: The hall of Yama, king of the Pitris

कथयिष्ये सभां याम्यां युधिष्ठिर निबोध ताम् ।
वैवस्वतस्य यां पार्थ विश्वकर्मा चकार ह

kathayiṣye sabhāṃ yāmyāṃ yudhiṣṭhira nibodha tām |
vaivasvatasya yāṃ pārtha viśvakarmā cakāra ha

तैजसी सा सभा राजन्बभूव शतयोजना ।
विस्तारायामसम्पन्ना भूयसी चापि पाण्डव

taijasī sā sabhā rājanbabhūva śatayojanā |
vistārāyāmasampannā bhūyasī cāpi pāṇḍava

अर्कप्रकाशा भ्राजिष्णुः सर्वतः कामरूपिणी ।
नातिशीता च चात्युष्णा मनसश्च प्रहर्षिणी

arkaprakāśā bhrājiṣṇuḥ sarvataḥ kāmarūpiṇī |
nātiśītā ca cātyuṣṇā manasaśca praharṣiṇī

न शोको न जरा तस्यां क्षुत्पिपासे न चाप्रियम् ।
न च दैन्यं क्लमो वाऽपि प्रतिकूलं न चाप्युत

na śoko na jarā tasyāṃ kṣutpipāse na cāpriyam |
na ca dainyaṃ klamo vā'pi pratikūlaṃ na cāpyuta

सर्वे कामाः स्थितास्तस्यां ये दिव्या ये च मानुषाः ।
रसवच्च प्रभूतं च भक्ष्यं भोज्यमरिन्दम

sarve kāmāḥ sthitāstasyāṃ ye divyā ye ca mānuṣāḥ |
rasavacca prabhūtaṃ ca bhakṣyaṃ bhojyamarindama

लेह्यं चोप्यं च पेयं च हृद्यं स्वादु मनोहरम् ।
पुण्यगन्धाः स्रजस्तस्य नित्यं कामफला द्रुमाः

lehyaṃ copyaṃ ca peyaṃ ca hṛdyaṃ svādu manoharam |
puṇyagandhāḥ srajastasya nityaṃ kāmaphalā drumāḥ

रसवन्ति च तोयानि शीतान्युष्णानि चैव हि ।
तस्यां राजर्षयः पुण्यास्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः

rasavanti ca toyāni śītānyuṣṇāni caiva hi |
tasyāṃ rājarṣayaḥ puṇyāstathā brahmarṣayo'malāḥ

यमं वैवस्वतं तात प्रहृष्टाः पर्युपासते ।
ययातिर्नहुषः पुरुर्मान्धाता सोमको नुगः

yamaṃ vaivasvataṃ tāta prahṛṣṭāḥ paryupāsate |
yayātirnahuṣaḥ pururmāndhātā somako nugaḥ

त्रसदस्युश्च राजर्षिः कृतवीर्यः श्रुतश्रवाः ।
अरिष्टनेमिः सिद्धश्च कृतवेगः कृतिर्निमिः

trasadasyuśca rājarṣiḥ kṛtavīryaḥ śrutaśravāḥ |
ariṣṭanemiḥ siddhaśca kṛtavegaḥ kṛtirnimiḥ

प्रतर्दनः शिबिर्मत्स्यः पृथुलाक्षो बृहद्रथः ।
वार्तो मरुत्तः कुषिकः साङ्काश्यः साङ्कृतिर्ध्रुवः

pratardanaḥ śibirmatsyaḥ pṛthulākṣo bṛhadrathaḥ |
vārto maruttaḥ kuṣikaḥ sāṅkāśyaḥ sāṅkṛtirdhruvaḥ

चतुरश्चः सदस्योर्मिः कार्तवीर्यश्च पार्थिवः ।
भरतः सुरथश्चैव सुनीथो निशठोऽनलः

caturaścaḥ sadasyormiḥ kārtavīryaśca pārthivaḥ |
bharataḥ surathaścaiva sunītho niśaṭho'nalaḥ

दिवोदासश्च सुमना अम्बरीषो भगीरथः ।
व्यश्वः सदश्वो वाघ्र्यश्वः पृथुवेगः पृथुश्रवाः

divodāsaśca sumanā ambarīṣo bhagīrathaḥ |
vyaśvaḥ sadaśvo vāghryaśvaḥ pṛthuvegaḥ pṛthuśravāḥ

पृपदश्वो वसुमनाः क्षुपश्च सुमहाबलः ।
रुषद्रुर्वृषसेनश्च पुरुकुत्सो ध्वजी रथी

pṛpadaśvo vasumanāḥ kṣupaśca sumahābalaḥ |
ruṣadrurvṛṣasenaśca purukutso dhvajī rathī

आर्ष्टिषेणो दिलीपश्च महात्मा चाप्युशीनरः ।
औशीनरिः पुण्डरीकः शर्यातिः शरभः शुचिः

ārṣṭiṣeṇo dilīpaśca mahātmā cāpyuśīnaraḥ |
auśīnariḥ puṇḍarīkaḥ śaryātiḥ śarabhaḥ śuciḥ

अङ्गो रिष्टश्च वेनश्च दुष्यन्तः सृञ्जयो जयः ।
भाङ्गासुरिः सुनीथश्च निषधोऽथ वहीनरः

aṅgo riṣṭaśca venaśca duṣyantaḥ sṛñjayo jayaḥ |
bhāṅgāsuriḥ sunīthaśca niṣadho'tha vahīnaraḥ

करन्धमो बाह्लिकश्च सुद्युम्नो बलवान्मधुः ।
ऐलो मरुत्तश्च तथा बलवान्पृथिवीपतिः

karandhamo bāhlikaśca sudyumno balavānmadhuḥ |
ailo maruttaśca tathā balavānpṛthivīpatiḥ

कपोतरोमा तृणकः सहदेवार्जुनौ तथा ।
व्यश्वः साश्वः कृशाश्वश्च शशबिन्दुश्च पार्थिवः

kapotaromā tṛṇakaḥ sahadevārjunau tathā |
vyaśvaḥ sāśvaḥ kṛśāśvaśca śaśabinduśca pārthivaḥ

रामो दाशरथिश्चैव लक्ष्मणोऽथ प्रतर्दनः ।
अलर्कः कक्षसेनश्च गयो गौराओश्व एव च

rāmo dāśarathiścaiva lakṣmaṇo'tha pratardanaḥ |
alarkaḥ kakṣasenaśca gayo gaurāośva eva ca

जामदग्न्यश्च रामश्च नाभागसगरौ तथा ।
भूरिद्युम्नो महाश्वश्च पृथाशअवो जनकस्तथा

jāmadagnyaśca rāmaśca nābhāgasagarau tathā |
bhūridyumno mahāśvaśca pṛthāśaavo janakastathā

राजा वैन्यो वारिसेनः पुरिजिज्जनमेजयः ।
ब्रह्मदत्तस्त्रिगर्तिश्च राजोपरिचरस्तथा

rājā vainyo vārisenaḥ purijijjanamejayaḥ |
brahmadattastrigartiśca rājoparicarastathā

इन्द्रद्युम्नो भीमजानुर्गौरपृष्ठोऽनघो लयः ।
पद्मोऽथ मुचुकुन्दश्च भूरिद्युम्नः प्रसेनजित्

indradyumno bhīmajānurgaurapṛṣṭho'nagho layaḥ |
padmo'tha mucukundaśca bhūridyumnaḥ prasenajit

अरिष्टनेमिः सुद्युम्नः पृथुलाश्वोऽष्टकस्तथा ।
शतं मत्स्या नृपतयः शतं नीपाः शतं हयाः

ariṣṭanemiḥ sudyumnaḥ pṛthulāśvo'ṣṭakastathā |
śataṃ matsyā nṛpatayaḥ śataṃ nīpāḥ śataṃ hayāḥ

धृतराष्ट्राश्चैकशतमशीतिर्जनमेजयाः ।
शतं च ब्रह्मदत्तानां वीरिणामीरिणां शतम्

dhṛtarāṣṭrāścaikaśatamaśītirjanamejayāḥ |
śataṃ ca brahmadattānāṃ vīriṇāmīriṇāṃ śatam

भीष्णाणां द्वे शतेऽप्यत्र भीमानां तु तथा शतम् ।
शतं च प्रतिविन्ध्यानां शतं नागाः शतं हयाः

bhīṣṇāṇāṃ dve śate'pyatra bhīmānāṃ tu tathā śatam |
śataṃ ca prativindhyānāṃ śataṃ nāgāḥ śataṃ hayāḥ

पलाशानां शतं ज्ञेयं शतं काशकुशादयः ।
शान्तनुश्चैव राजेन्द्र पाण्डुश्चैव पिता तव

palāśānāṃ śataṃ jñeyaṃ śataṃ kāśakuśādayaḥ |
śāntanuścaiva rājendra pāṇḍuścaiva pitā tava

उशङ्गवः शतरथो देवराजो जयद्रथः ।
वृषदर्भश्च राजर्षिर्बुद्धिमान्सहमन्त्रिभिः

uśaṅgavaḥ śataratho devarājo jayadrathaḥ |
vṛṣadarbhaśca rājarṣirbuddhimānsahamantribhiḥ

अथापरे सहस्राणि ये गताः शसबिन्दवः ।
इष्ट्वाऽश्वमेधैर्बहुभिर्महद्भिर्भूरिदक्षिणैः

athāpare sahasrāṇi ye gatāḥ śasabindavaḥ |
iṣṭvā'śvamedhairbahubhirmahadbhirbhūridakṣiṇaiḥ

एते राजर्षयः पुण्याः कीर्तिमन्तो बहुश्रुताः ।
तस्यां सभायां राजेन्द्र वैवस्वतमुपासते

ete rājarṣayaḥ puṇyāḥ kīrtimanto bahuśrutāḥ |
tasyāṃ sabhāyāṃ rājendra vaivasvatamupāsate

अगस्त्योऽथ मतङ्गश्च कालो मृत्युस्तथैव च ।
यज्वानश्चैव सिद्धाश्च ये न योगशरीरिणः

agastyo'tha mataṅgaśca kālo mṛtyustathaiva ca |
yajvānaścaiva siddhāśca ye na yogaśarīriṇaḥ

अग्निष्वात्ताश्च पितरः फेनपाश्वोष्मपाश्च ये ।
सुधावन्तो बर्हिषदो मूर्तिमन्तस्तथाऽपरे

agniṣvāttāśca pitaraḥ phenapāśvoṣmapāśca ye |
sudhāvanto barhiṣado mūrtimantastathā'pare

कालचक्रं च साक्षाच्च भगवान्हव्यवाहनः ।
नरा दुष्कृतकर्माणो दक्षिणायनमृत्यवः

kālacakraṃ ca sākṣācca bhagavānhavyavāhanaḥ |
narā duṣkṛtakarmāṇo dakṣiṇāyanamṛtyavaḥ

कालस्य नयने युक्ता यमस्य पुरुपाश्च ये ।
तस्यां शिंशुपपालाशास्तथा काशकुशादयः

kālasya nayane yuktā yamasya purupāśca ye |
tasyāṃ śiṃśupapālāśāstathā kāśakuśādayaḥ

उपासते धर्मराजं मूर्तिमन्तो जनाधिप ।
एते चान्ये च बहवः पितृराजसभासदः ।
न शक्याः परिसङ्ख्यातुं नामभिः कर्मभिस्तथा ।

upāsate dharmarājaṃ mūrtimanto janādhipa |
ete cānye ca bahavaḥ pitṛrājasabhāsadaḥ |
na śakyāḥ parisaṅkhyātuṃ nāmabhiḥ karmabhistathā |

असम्बाधा हि सा पार्थ रम्या कामगमा सभा ।
दीर्घकालं तपस्तप्त्वा निर्मिता विश्वकर्मणा ।

asambādhā hi sā pārtha ramyā kāmagamā sabhā |
dīrghakālaṃ tapastaptvā nirmitā viśvakarmaṇā |

ज्वलन्ती भासमाना च तेजसा स्वेन भारत ।
तामुग्रतपसो यान्ति सुव्रताः सत्यवादिनः

jvalantī bhāsamānā ca tejasā svena bhārata |
tāmugratapaso yānti suvratāḥ satyavādinaḥ

शान्ताः सन्यासिनः शुद्धाः पूताः पुण्येन कर्मणा ।
सर्वे भास्वरदेहाश्च सर्वे च विरजोम्बराः

śāntāḥ sanyāsinaḥ śuddhāḥ pūtāḥ puṇyena karmaṇā |
sarve bhāsvaradehāśca sarve ca virajombarāḥ

चित्राङ्गदाश्चित्रमाल्याः सर्वे ज्वलितकुण्डलाः ।
सुकृतैः कर्मभिः पुण्यैः पारिबर्हैश्च भूषिताः

citrāṅgadāścitramālyāḥ sarve jvalitakuṇḍalāḥ |
sukṛtaiḥ karmabhiḥ puṇyaiḥ pāribarhaiśca bhūṣitāḥ

गन्धर्वाश्च महात्मानः सङ्घशश्चाप्सरोगणाः ।
वादित्रं नृत्तगीतं च हास्यं लास्यं च सर्वशः

gandharvāśca mahātmānaḥ saṅghaśaścāpsarogaṇāḥ |
vāditraṃ nṛttagītaṃ ca hāsyaṃ lāsyaṃ ca sarvaśaḥ

पुण्याश्च गन्धाः शब्दाश्च तस्यां पार्थ समन्ततः ।
दिव्यानि चैव माल्यानि उपतिष्ठन्ति नित्यशः

puṇyāśca gandhāḥ śabdāśca tasyāṃ pārtha samantataḥ |
divyāni caiva mālyāni upatiṣṭhanti nityaśaḥ

शतं शतसहस्राणि धर्मिणां तं प्रजेश्वरम् ।
उपासते महात्मानं रूपयुक्ता मनस्विनः

śataṃ śatasahasrāṇi dharmiṇāṃ taṃ prajeśvaram |
upāsate mahātmānaṃ rūpayuktā manasvinaḥ

ईदृशी सा सभा राजन्पितृराज्ञो महात्मनः ।
वरुणस्यापि वक्ष्यामि सभां पुष्करमालिनीम्

īdṛśī sā sabhā rājanpitṛrājño mahātmanaḥ |
varuṇasyāpi vakṣyāmi sabhāṃ puṣkaramālinīm