Sabha Parva

Chapter 42: Sahadeva's challenge to the assembled kings

इति श्रीमन्महाभारते सभापर्वणि अर्घाहरणपर्वणि द्विचत्वारिंशोऽध्यायः ॥

9 verses · 42 of 103

What happens in this chapter

Sahadeva's challenge to the assembled kings

Shishupala grew angry at Bhishma's words. Seeing it, Sahadeva spoke. He had offered the honour deliberately: Shri Krishna is guru of all the kings and there is no other, so all should agree. Any king, with army and mounts, who could not bear it should come out at once to fight, for Sahadeva had set his foot upon that man's head. Let him answer. Not one of the proud, strong kings said a word. Shishupala's eyes, red by nature, grew redder with rage. Seeing his fury, Bhishma turned to him and the kings again, told them that what Sahadeva said of Keshava was true, and offered to tell them more.

वैशम्पायन उवाच

42.1

गाङ्गेयेनैवमुक्तस्तु शिशुपालश्चुकोप तम् ।
क्रुद्धं सुनीथं दृष्ट्वाऽथ सहदेवोऽब्रवीत्तदा

gāṅgeyenaivamuktastu śiśupālaścukopa tam |
kruddhaṃ sunīthaṃ dṛṣṭvā'tha sahadevo'bravīttadā

42.2

मतिपूर्वमिदं सर्वं चेदिराज मया कृतम् ।
तन्मे निगदतस्तत्त्वं कारणादत्र मे शृणु

matipūrvamidaṃ sarvaṃ cedirāja mayā kṛtam |
tanme nigadatastattvaṃ kāraṇādatra me śṛṇu

42.3

स पार्थिवानां सर्वेषां गुरुः कृष्णोऽपरो न हि ।
तस्मादभ्यर्चितोऽस्माभिः सर्वे संमन्तुमर्हथ

sa pārthivānāṃ sarveṣāṃ guruḥ kṛṣṇo'paro na hi |
tasmādabhyarcito'smābhiḥ sarve saṃmantumarhatha

42.4

यो वा सहते कश्चिद्राज्ञां सबलवाहनः ।
क्षिप्रं युद्धाय निर्यातु तस्य मूर्ध्न्याहितं पदम्

yo vā sahate kaścidrājñāṃ sabalavāhanaḥ |
kṣipraṃ yuddhāya niryātu tasya mūrdhnyāhitaṃ padam

42.5

एवमुक्तो मया हेतुरुत्तरं प्रब्रवीतु मे ।
(वैशम्पायन उवाच)
ततो न व्याजहारैषां कश्चिद्बुद्धिमतां सताम्

evamukto mayā heturuttaraṃ prabravītu me |
(vaiśampāyana uvāca)
tato na vyājahāraiṣāṃ kaścidbuddhimatāṃ satām

42.6

मानिनां बलिनां राज्ञां मध्ये सन्दर्शिते पदे ।
एवमुक्ते सुनीथस्य सहदेवेन केशवे

mānināṃ balināṃ rājñāṃ madhye sandarśite pade |
evamukte sunīthasya sahadevena keśave

42.7

स्वभावरक्ते नयने कोपाद्रक्ततरे कृते ।
तस्य कोपं समुद्भूतं ज्ञात्वा भीष्मः प्रतापवान्

svabhāvarakte nayane kopādraktatare kṛte |
tasya kopaṃ samudbhūtaṃ jñātvā bhīṣmaḥ pratāpavān

42.8

आचचक्षे पुनस्तस्मै कृष्णस्यैवोत्तरान्गुणान् ।
स सुनीथं समामन्त्र्य तांश्च सर्वान्महीक्षितः

ācacakṣe punastasmai kṛṣṇasyaivottarānguṇān |
sa sunīthaṃ samāmantrya tāṃśca sarvānmahīkṣitaḥ

42.9

उवाच वदतां श्रेष्ठं इदं मतिमतां वरः ।
सहदेवेन राजानो यदुक्तं केशवं प्रति ।
तत्तथेति विजानीध्वं भूयश्चात्र विबोधत

uvāca vadatāṃ śreṣṭhaṃ idaṃ matimatāṃ varaḥ |
sahadevena rājāno yaduktaṃ keśavaṃ prati |
tattatheti vijānīdhvaṃ bhūyaścātra vibodhata

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)