Drona Parva

Chapter 94: Drona binds the mantra-sealed armour on Duryodhana

इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि चतुर्दशदिवसयुद्धे चतुर्नवतितमोऽध्यायः ॥

79 verses · 94 of 203

What happens in this chapter

Drona binds the mantra-sealed armour on Duryodhana

With Arjuna through the lines, Duryodhana rushes to Drona and reproaches him: you favour the Pandavas while living on us, a razor smeared with honey; trusting you, I kept Jayadratha from going home and gave him to death. Drona answers without anger. Arjuna's horses and charioteer are too swift for an old man, and he himself must stay at the array's head to seize Yudhishthira as vowed. Duryodhana should go himself. When Duryodhana asks how, Drona sips water and binds on him a golden armour no weapon can pierce, reciting blessings from Brahma, the rishis, the guardians and Shesha. He tells how Shiva gave this armour to Indra to slay Vritra, and it came down to Drona through Agnivesha. Duryodhana sets out with the Trigartas.

सञ्जय उवाच

94.1

ततः प्रविष्टे कौन्तेये सिन्धुराजजिघांसया ।
द्रोणानीकं विनिर्भिद्य भोजानीकं च दुस्तरम्

tataḥ praviṣṭe kaunteye sindhurājajighāṃsayā |
droṇānīkaṃ vinirbhidya bhojānīkaṃ ca dustaram

94.2

काम्भोजस्य च दायादे हते राजन्सुदक्षिणे ।
श्रुतायुषि च विक्रान्ते निहते सव्यसाचिना

kāmbhojasya ca dāyāde hate rājansudakṣiṇe |
śrutāyuṣi ca vikrānte nihate savyasācinā

94.3

विप्रद्रुतेष्वनीकेषु विध्वस्तेषु समन्ततः ।
प्रभग्नं स्वबलं दृष्ट्वा पुत्रस्ते द्रोणमभ्ययात्

vipradruteṣvanīkeṣu vidhvasteṣu samantataḥ |
prabhagnaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā putraste droṇamabhyayāt

94.4

त्वरन्नेकरथेनैव समेत्य द्रोणमब्रवीत् ।
गतः स पुरुषव्याघ्रः प्रमथ्यैतां महाचमूम्

tvarannekarathenaiva sametya droṇamabravīt |
gataḥ sa puruṣavyāghraḥ pramathyaitāṃ mahācamūm

94.5

अथ बुद्ध्या समीक्षस्व किन्नु कार्यमनन्तरम् ।
अर्जुनस्य विघाताय दारुणेऽस्मिञ्जनक्षये

atha buddhyā samīkṣasva kinnu kāryamanantaram |
arjunasya vighātāya dāruṇe'smiñjanakṣaye

94.6

यथा स पुरुषव्याघ्रो न हन्येत जयद्रथः ।
तथा विधत्स्व भद्रं ते त्वं हि नः परमा गतिः

yathā sa puruṣavyāghro na hanyeta jayadrathaḥ |
tathā vidhatsva bhadraṃ te tvaṃ hi naḥ paramā gatiḥ

94.7

असौ धनञ्जयाग्निर्हि कोपमारुतचोदितः ।
सेनाकक्षं दहति मे वह्निः कक्षमिवोत्थितः

asau dhanañjayāgnirhi kopamārutacoditaḥ |
senākakṣaṃ dahati me vahniḥ kakṣamivotthitaḥ

94.8

अतिक्रान्ते हि कौन्तेये भित्त्वा सैन्यं परन्तप ।
जयद्रथस्य गोप्तारः संशयं परमं गताः

atikrānte hi kaunteye bhittvā sainyaṃ parantapa |
jayadrathasya goptāraḥ saṃśayaṃ paramaṃ gatāḥ

94.9

स्थिरा बुद्धिर्नरेन्द्राणमासीद्ब्रह्मविदां वर ।
नातिक्रमिष्यति द्रोणं जातु जीवन्धनञ्जयः

sthirā buddhirnarendrāṇamāsīdbrahmavidāṃ vara |
nātikramiṣyati droṇaṃ jātu jīvandhanañjayaḥ

94.10

योऽसौ पाथो व्यतिक्रान्तो मिषतस्ते महाद्युते ।
सर्वं ह्यद्यातुरं मन्ये नेदमस्ति बलं मम

yo'sau pātho vyatikrānto miṣataste mahādyute |
sarvaṃ hyadyāturaṃ manye nedamasti balaṃ mama

94.11

जानामि त्वां महाभाग पाण्डवानां हिते रतम् ।
ततो मुह्यामि च ब्रह्मन्कार्यवत्तां विचिन्तयन्

jānāmi tvāṃ mahābhāga pāṇḍavānāṃ hite ratam |
tato muhyāmi ca brahmankāryavattāṃ vicintayan

94.12

यथाशक्ति च ते ब्रह्मन्वर्धयन्वृत्तिमुत्तमाम् ।
प्रीणामि च यथाशक्ति तच्च त्वं नावबुध्यसे

yathāśakti ca te brahmanvardhayanvṛttimuttamām |
prīṇāmi ca yathāśakti tacca tvaṃ nāvabudhyase

94.13

अस्मान्न त्वं सदा भक्तानिच्छस्यमितविक्रम ।
पाण्डवान्सततं प्रीणास्यास्माकं विप्रिये रतान्

asmānna tvaṃ sadā bhaktānicchasyamitavikrama |
pāṇḍavānsatataṃ prīṇāsyāsmākaṃ vipriye ratān

94.14

अस्मानेवोपजीवंस्त्वमस्माकं विप्रिये रतः ।
न ह्यहं त्वां विजानामि मधुदिग्धमिव क्षुरम्

asmānevopajīvaṃstvamasmākaṃ vipriye rataḥ |
na hyahaṃ tvāṃ vijānāmi madhudigdhamiva kṣuram

94.15

नह्यहं त्वां विजानामि सर्वं मण्डूकराविणम् ।
नादास्यच्चेद्वरं मह्यं भवान्पाण्डवनिग्रहे ।
नावारयिष्यं गच्छन्तमहं सिन्धुपतिं गृहान्

nahyahaṃ tvāṃ vijānāmi sarvaṃ maṇḍūkarāviṇam |
nādāsyaccedvaraṃ mahyaṃ bhavānpāṇḍavanigrahe |
nāvārayiṣyaṃ gacchantamahaṃ sindhupatiṃ gṛhān

94.16

मया त्वाशंसमानेन त्वत्तस्त्राणमबुद्धिना ।
आश्वासितः सिन्धुपतिर्मोहाद्दत्तश्च मृत्यवे

mayā tvāśaṃsamānena tvattastrāṇamabuddhinā |
āśvāsitaḥ sindhupatirmohāddattaśca mṛtyave

94.17

यमदंष्ट्रान्तरं प्राप्तो मुच्येतापि हि मानवः ।
नार्जुनस्य वशं प्राप्तो मुच्येताजौ जयद्रथः

yamadaṃṣṭrāntaraṃ prāpto mucyetāpi hi mānavaḥ |
nārjunasya vaśaṃ prāpto mucyetājau jayadrathaḥ

94.18

स तथा कुरु शोणश्व यथा मुच्येत सैन्धवः ।
मम चार्तप्रलापानां माक्रुधः पाहि सैन्धवम्

sa tathā kuru śoṇaśva yathā mucyeta saindhavaḥ |
mama cārtapralāpānāṃ mākrudhaḥ pāhi saindhavam

द्रोण उवाच

94.19

नाभ्यसूयामि ते वाक्यमश्वत्थाम्नाऽसि मे समः ।
सत्यं तु ते प्रवक्ष्यामि तज्जुषस्व विशाम्पते

nābhyasūyāmi te vākyamaśvatthāmnā'si me samaḥ |
satyaṃ tu te pravakṣyāmi tajjuṣasva viśāmpate

94.20

सारथिः प्रवरः कृष्णः शीघ्राश्चास्य हयोत्तमाः ।
अल्पं च विवरं कृत्वा पूर्णं याति धनञ्जयः

sārathiḥ pravaraḥ kṛṣṇaḥ śīghrāścāsya hayottamāḥ |
alpaṃ ca vivaraṃ kṛtvā pūrṇaṃ yāti dhanañjayaḥ

94.21

किं न पश्यसि बाणौघान्क्रोशमात्रे किरीटिनः ।
पश्चाद्रथस्य पतितान्क्षिप्ताञ्शीघ्रं हि गच्छतः

kiṃ na paśyasi bāṇaughānkrośamātre kirīṭinaḥ |
paścādrathasya patitānkṣiptāñśīghraṃ hi gacchataḥ

94.22

न ताबं शीघ्रयानेऽद्य समर्थो वयसान्वितः ।
सेनामुखे च पार्थानामेतद्बलमुपस्थितम्

na tābaṃ śīghrayāne'dya samartho vayasānvitaḥ |
senāmukhe ca pārthānāmetadbalamupasthitam

94.23

युधिष्ठिरश्च मे ग्राह्यो मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
एवं मया प्रतिज्ञातं क्षत्रमध्ये महाभुज

yudhiṣṭhiraśca me grāhyo miṣatāṃ sarvadhanvinām |
evaṃ mayā pratijñātaṃ kṣatramadhye mahābhuja

94.24

धनञ्जयेन चोत्सृष्टो वर्तते प्रमुखे नृप ।
तस्माद्व्यूहमुखं हित्वा नाहं यास्यामि फल्गुनम्

dhanañjayena cotsṛṣṭo vartate pramukhe nṛpa |
tasmādvyūhamukhaṃ hitvā nāhaṃ yāsyāmi phalgunam

94.25

तुल्याभिजनकर्माणं शत्रुमेकं सहायवान् ।
गत्वा योधय मा भैस्त्वं त्वं ह्यस्य जगतः पतिः

tulyābhijanakarmāṇaṃ śatrumekaṃ sahāyavān |
gatvā yodhaya mā bhaistvaṃ tvaṃ hyasya jagataḥ patiḥ

94.26

राजा शूरः कृती दक्षो वैरमुत्पाद्य पाण्डवैः ।
वीरः स्वयं प्रयाह्याशु यत्र पार्थो धनञ्जयः

rājā śūraḥ kṛtī dakṣo vairamutpādya pāṇḍavaiḥ |
vīraḥ svayaṃ prayāhyāśu yatra pārtho dhanañjayaḥ

दुर्योधन उवाच

94.27

कथं त्वामप्यतिक्रान्तः सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
धनञ्जयो मया शक्य आचार्य प्रतिबाधितुम्

kathaṃ tvāmapyatikrāntaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varam |
dhanañjayo mayā śakya ācārya pratibādhitum

94.28

अपि शक्यो रणे जेतुं वज्रहस्तः पुरन्दरः ।
नार्जुनः समरे शक्यो जेतुं परपुरञ्जयः

api śakyo raṇe jetuṃ vajrahastaḥ purandaraḥ |
nārjunaḥ samare śakyo jetuṃ parapurañjayaḥ

94.29

येन भोजश्च हार्दिक्यो भवांश्च त्रिदशोपमः ।
अस्त्रप्रतापेन जितौ श्रुतायुश्च निबर्हितः

yena bhojaśca hārdikyo bhavāṃśca tridaśopamaḥ |
astrapratāpena jitau śrutāyuśca nibarhitaḥ

94.30

सुदक्षिणश्च निहतः स च राजा श्रुतायुधः ।
श्रुतायुश्चाश्रुतायुश्च भ्लेच्छाश्चायुतशो हताः

sudakṣiṇaśca nihataḥ sa ca rājā śrutāyudhaḥ |
śrutāyuścāśrutāyuśca bhlecchāścāyutaśo hatāḥ

94.31

तं कथं पाण्डवं युद्धे दहन्तमिव पावकम् ।
प्रतियोत्स्यामि दुर्धर्षं तन्ममाचक्ष्व सत्तम् ।

taṃ kathaṃ pāṇḍavaṃ yuddhe dahantamiva pāvakam |
pratiyotsyāmi durdharṣaṃ tanmamācakṣva sattam |

94.32

क्षमं चेन्मन्यसे युद्धं मम तेनाद्य शाधि माम् ।
परवानस्मि भवतः प्रेष्यवद्रक्ष मे यशः

kṣamaṃ cenmanyase yuddhaṃ mama tenādya śādhi mām |
paravānasmi bhavataḥ preṣyavadrakṣa me yaśaḥ

द्रोण उवाच

94.33

सत्यं वदसि कौरव्य दुराधर्षो धनञ्जयः ।
अहं तु तत्करिष्यामि यथैनं प्रसहिष्यसि

satyaṃ vadasi kauravya durādharṣo dhanañjayaḥ |
ahaṃ tu tatkariṣyāmi yathainaṃ prasahiṣyasi

94.34

अद्भुतं चाद्य पश्यन्तु लोके सर्वधनुर्धराः ।
विषक्तं त्वयि कौन्तेयं वासुदेवस्य पश्यतः

adbhutaṃ cādya paśyantu loke sarvadhanurdharāḥ |
viṣaktaṃ tvayi kaunteyaṃ vāsudevasya paśyataḥ

94.35

एष ते कवचं राजंस्तथा बध्नामि काञ्चनम् ।
यथा न बाणा नास्त्राणि प्रहरिष्यन्ति ते रणे

eṣa te kavacaṃ rājaṃstathā badhnāmi kāñcanam |
yathā na bāṇā nāstrāṇi prahariṣyanti te raṇe

94.36

यदि त्वां सासुरसुराः सयक्षोरगराक्षसाः ।
योधयन्ति त्रयो लोकाः सनरा नास्ति ते भयम्

yadi tvāṃ sāsurasurāḥ sayakṣoragarākṣasāḥ |
yodhayanti trayo lokāḥ sanarā nāsti te bhayam

94.37

न कृष्णो न च कौन्तेयो न चान्यः शस्त्रभृद्रणे ।
शरानर्पयितुं कश्चित्कवचे तव शक्ष्यति

na kṛṣṇo na ca kaunteyo na cānyaḥ śastrabhṛdraṇe |
śarānarpayituṃ kaścitkavace tava śakṣyati

94.38

स त्वं कवचमास्थाय क्रुद्धमद्य रणेऽर्जुनम् ।
त्वरमाणः स्वयं याहि न त्वाऽसौ विषहिष्यति

sa tvaṃ kavacamāsthāya kruddhamadya raṇe'rjunam |
tvaramāṇaḥ svayaṃ yāhi na tvā'sau viṣahiṣyati

सञ्जय उवाच

94.39

एवमुक्त्वा त्वरन्द्रोणः स्पृष्ट्वाम्भो वर्म भास्वरम् ।
आबबन्धाद्भुततमं जपन्मन्त्रं यथाविधि

evamuktvā tvarandroṇaḥ spṛṣṭvāmbho varma bhāsvaram |
ābabandhādbhutatamaṃ japanmantraṃ yathāvidhi

94.40

रणे तस्मिन्सुमहति विजयस्य सुतस्य ते ।
विसिष्मापयिषुर्लोकान्विद्यया ब्रह्मवित्तमः

raṇe tasminsumahati vijayasya sutasya te |
visiṣmāpayiṣurlokānvidyayā brahmavittamaḥ

द्रोण उवाच

94.41

करोतु स्वस्ति ते ब्रह्मा स्वस्ति कुर्वन्तु ब्राह्मणाः ।
सरीसृपाश्च ये श्रेष्ठास्तेभ्यस्ते स्वस्ति भारत

karotu svasti te brahmā svasti kurvantu brāhmaṇāḥ |
sarīsṛpāśca ye śreṣṭhāstebhyaste svasti bhārata

94.42

ययातिर्नहुषश्चैव धुन्धुमारो भगीरथः ।
तुभ्यं राजर्षयः सर्वे स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा

yayātirnahuṣaścaiva dhundhumāro bhagīrathaḥ |
tubhyaṃ rājarṣayaḥ sarve svasti kurvantu te sadā

94.43

स्वस्ति तेऽस्त्वेकपादेभ्यो बहुपादेभ्य एव च ।
स्वस्त्यस्त्वपादकेभ्यश्च नित्यं तव महारणे

svasti te'stvekapādebhyo bahupādebhya eva ca |
svastyastvapādakebhyaśca nityaṃ tava mahāraṇe

94.44

स्वाहा स्वधा शची चैव स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा ।
लक्ष्मीररुन्धती चैव कुरुतां स्वस्ति तेऽनघ

svāhā svadhā śacī caiva svasti kurvantu te sadā |
lakṣmīrarundhatī caiva kurutāṃ svasti te'nagha

94.45

अमितो देवलश्चैव विश्वामित्रस्तथाङ्गिराः ।
वसिष्ठः कश्यपश्चैव स्वस्ति कुर्वन्तु ते नृप

amito devalaścaiva viśvāmitrastathāṅgirāḥ |
vasiṣṭhaḥ kaśyapaścaiva svasti kurvantu te nṛpa

94.46

धाता विधाता लोकेशो दिशश्च सदिगीश्वराः ।
स्वस्ति तेऽद्य प्रयच्छन्तु कार्तिकेयश्च षण्मुखः

dhātā vidhātā lokeśo diśaśca sadigīśvarāḥ |
svasti te'dya prayacchantu kārtikeyaśca ṣaṇmukhaḥ

94.47

येन देवाः सकृद्भग्नाः सङ्ग्रमे तारकामये ।
धृताः स च हतः शूरो ह्यवध्यो देवतागणैः

yena devāḥ sakṛdbhagnāḥ saṅgrame tārakāmaye |
dhṛtāḥ sa ca hataḥ śūro hyavadhyo devatāgaṇaiḥ

94.48

विवस्वान्कुरुतां स्वस्ति तथा वैवस्वतो यमः ।
पार्षिदा वशगा यस्य स्वस्ति तुभ्यं प्रयच्छतु

vivasvānkurutāṃ svasti tathā vaivasvato yamaḥ |
pārṣidā vaśagā yasya svasti tubhyaṃ prayacchatu

94.49

दिग्गजाश्चैव चत्वारः क्षितिश्च गगनं ग्रहाः ।
दिशश्च विदिशश्चैव सिद्धा लोकहिते रताः ।
स्वस्ति कुर्वन्तु ते नित्यं मन्त्रेणानेन रस्तुताः

diggajāścaiva catvāraḥ kṣitiśca gaganaṃ grahāḥ |
diśaśca vidiśaścaiva siddhā lokahite ratāḥ |
svasti kurvantu te nityaṃ mantreṇānena rastutāḥ

94.50

अधस्ताद्धरणीं योऽसौ सदा धारयते नृप ।
शेषश्च पन्नगश्रेष्ठः स्वस्ति तुभ्यं प्रयच्छतु

adhastāddharaṇīṃ yo'sau sadā dhārayate nṛpa |
śeṣaśca pannagaśreṣṭhaḥ svasti tubhyaṃ prayacchatu

94.51

गान्धारे युधि विक्रम्य निर्जिते पाकशासनेः ।
पुरा वृत्रेण दैत्येन भिन्नदेहाः सहस्रशः

gāndhāre yudhi vikramya nirjite pākaśāsaneḥ |
purā vṛtreṇa daityena bhinnadehāḥ sahasraśaḥ

94.52

हृततेजोबलाः स्रवे तदा सेन्द्रा दिवौकसः ।
ब्रह्माणं शरणं जग्मुर्वृत्राद्भीतां महासुरात्

hṛtatejobalāḥ srave tadā sendrā divaukasaḥ |
brahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmurvṛtrādbhītāṃ mahāsurāt

देवा ऊचुः

94.53

प्रमार्दितानां वृत्रेण देवानां देवसत्तम ।
गतिर्भव सुरश्रेष्ठ त्राहि नो महतो भयात्

pramārditānāṃ vṛtreṇa devānāṃ devasattama |
gatirbhava suraśreṣṭha trāhi no mahato bhayāt

94.54

अथ पार्श्वे स्थितं विष्णुं शक्रादींश्च सुरोत्तमान् ।
प्राह पथ्यमिदं वाक्यं विषण्णान्सुरसत्तमान्

atha pārśve sthitaṃ viṣṇuṃ śakrādīṃśca surottamān |
prāha pathyamidaṃ vākyaṃ viṣaṇṇānsurasattamān

94.55

रक्ष्या मे सततं देवाः सहेन्द्राः सद्विजातयः ।
त्वष्टुः सुदुर्धरं तेजो येन वृत्रो विनिर्मितः

rakṣyā me satataṃ devāḥ sahendrāḥ sadvijātayaḥ |
tvaṣṭuḥ sudurdharaṃ tejo yena vṛtro vinirmitaḥ

94.56

त्वष्ट्रा पुरा तपस्तप्त्वा वर्षायुतशतं तदा ।
वृत्रो विनिर्मितो देवाः प्राप्यानुज्ञां महेश्वरात्

tvaṣṭrā purā tapastaptvā varṣāyutaśataṃ tadā |
vṛtro vinirmito devāḥ prāpyānujñāṃ maheśvarāt

94.57

शंकरस्य प्रसादाद्वै हन्याद्देवरिपुर्बली ।
नागत्वा शंकरस्थानं भगवान्दृश्यते हरः

śaṃkarasya prasādādvai hanyāddevaripurbalī |
nāgatvā śaṃkarasthānaṃ bhagavāndṛśyate haraḥ

94.58

दृष्ट्वा जेष्यथ वृत्रं तं क्षिप्रं गच्छत मन्दरम् ।
यत्रास्ते तपसां योनिर्दक्षयज्ञविनाशनः

dṛṣṭvā jeṣyatha vṛtraṃ taṃ kṣipraṃ gacchata mandaram |
yatrāste tapasāṃ yonirdakṣayajñavināśanaḥ

94.59

पिनाकी सर्वभूतेशो भगनेत्रनिपातनः ।
ते गत्वा सहिता देवा ब्रह्मणा सह मन्दरम्

pinākī sarvabhūteśo bhaganetranipātanaḥ |
te gatvā sahitā devā brahmaṇā saha mandaram

94.60

अपश्यंस्तेजसां राशिं सूर्यकोटिसमप्रभम् ।
सोऽब्रवीत्स्वागतं देवा ब्रूत किं करवाण्यहम्

apaśyaṃstejasāṃ rāśiṃ sūryakoṭisamaprabham |
so'bravītsvāgataṃ devā brūta kiṃ karavāṇyaham

94.61

अमोघं दर्शनं मह्यं कामप्राप्तिरतोऽस्तु वः ।
एवमुक्तास्तु ते सर्वे प्रत्युचूस्तं दिवौकसः

amoghaṃ darśanaṃ mahyaṃ kāmaprāptirato'stu vaḥ |
evamuktāstu te sarve pratyucūstaṃ divaukasaḥ

94.62

हृतौजसां नो वृत्रेण गतिर्भव दिवौकसाम् ।
मूर्तीरीक्षस्व नो देव प्रहारैर्जर्जरीकृताः ।
शरणं त्वां प्रपन्नाः स्म गतिर्भव महेश्वर

hṛtaujasāṃ no vṛtreṇa gatirbhava divaukasām |
mūrtīrīkṣasva no deva prahārairjarjarīkṛtāḥ |
śaraṇaṃ tvāṃ prapannāḥ sma gatirbhava maheśvara

94.63

शर्वे उवाच ।
विदितं वो यथा देवाः कृत्येयं सुमहाबला ।

śarve uvāca |
viditaṃ vo yathā devāḥ kṛtyeyaṃ sumahābalā |

94.64

त्वष्टुस्तेजोभवा घोरा दुर्निवार्याऽकृतात्मभिः ॥
अवश्यं तु मया कार्यं साह्यं सर्वदिवौकसाम् ।

tvaṣṭustejobhavā ghorā durnivāryā'kṛtātmabhiḥ ||
avaśyaṃ tu mayā kāryaṃ sāhyaṃ sarvadivaukasām |

94.65

ममेदं गात्रजं शक्र कवचं गृह्य भास्वरम् ॥
बधानानेन मन्त्रेण मानसेन सुरेश्वर ।

mamedaṃ gātrajaṃ śakra kavacaṃ gṛhya bhāsvaram ||
badhānānena mantreṇa mānasena sureśvara |

94.66

वधायासुरमुख्यस्य वृत्रस्य सुरघातिनः
(द्रोण उवाच)
इत्युक्त्वा वरदः प्रादाद्वर्म तन्मन्त्रमेव च ।
स तेन वर्मणा गुप्तः प्रायाद्वृत्रचमूं प्रति

vadhāyāsuramukhyasya vṛtrasya suraghātinaḥ
(droṇa uvāca)
ityuktvā varadaḥ prādādvarma tanmantrameva ca |
sa tena varmaṇā guptaḥ prāyādvṛtracamūṃ prati

94.67

नानाविधैश्च शस्त्रौघैः पात्यमानैर्महारणे ।
न सन्धिः शक्यते भेत्तुं वर्मबन्धस्य तस्य तु

nānāvidhaiśca śastraughaiḥ pātyamānairmahāraṇe |
na sandhiḥ śakyate bhettuṃ varmabandhasya tasya tu

94.68

स तेन वर्मणा गुप्तो वृत्रं देवरिपुं तदा ।
जघान समरेऽभीतः शक्रो देवाग्रणीस्तदा

sa tena varmaṇā gupto vṛtraṃ devaripuṃ tadā |
jaghāna samare'bhītaḥ śakro devāgraṇīstadā

94.69

तं च मन्त्रमयं बन्धं वर्म चाङ्गिरसे ददौ ।
अङ्गिराः प्राह पुत्रस्य मन्त्रज्ञस्य बृहस्पतेः ।
बृहस्पतिरथोवाच अग्निवेश्याय धीमते

taṃ ca mantramayaṃ bandhaṃ varma cāṅgirase dadau |
aṅgirāḥ prāha putrasya mantrajñasya bṛhaspateḥ |
bṛhaspatirathovāca agniveśyāya dhīmate

94.70

अग्निवेश्यो मम प्रादात्तेन बध्नामि वर्म ते ।
तवाह्य देहरक्षार्थं मन्त्रेण नृपसत्तम

agniveśyo mama prādāttena badhnāmi varma te |
tavāhya deharakṣārthaṃ mantreṇa nṛpasattama

सञ्जय उवाच

94.71

एवमुक्त्वा ततो द्रोणस्तव पुत्रं महाद्युतिम् ।
पुनरे वचः प्राह शनैराचार्यपुङ्गवः

evamuktvā tato droṇastava putraṃ mahādyutim |
punare vacaḥ prāha śanairācāryapuṅgavaḥ

94.72

ब्रह्मसूत्रेण बध्नामि कथचं तव भारत ।
हिरण्यगर्भेण यथा बद्धं विष्णोः पुरा रणे

brahmasūtreṇa badhnāmi kathacaṃ tava bhārata |
hiraṇyagarbheṇa yathā baddhaṃ viṣṇoḥ purā raṇe

94.73

यथा च ब्रह्मणा बद्धं सङ्ग्रामे तारकामये ।
शक्रस्य कवचं दिव्यं तथा बध्नाम्यहं तव

yathā ca brahmaṇā baddhaṃ saṅgrāme tārakāmaye |
śakrasya kavacaṃ divyaṃ tathā badhnāmyahaṃ tava

94.74

बद्धा तु कवचं तस्य मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ।
प्रेषयामास राजानं युद्धाय महते द्विजः

baddhā tu kavacaṃ tasya mantreṇa vidhipūrvakam |
preṣayāmāsa rājānaṃ yuddhāya mahate dvijaḥ

94.75

स सन्नद्धो महाबाहुराचार्येण महात्मना ।
प्रस्थितः सहसा राजन्यत्र यातो धनञ्जयः

sa sannaddho mahābāhurācāryeṇa mahātmanā |
prasthitaḥ sahasā rājanyatra yāto dhanañjayaḥ

94.76

रथानां च सहस्रेण त्रिगर्तानां प्रहारिणाम् ।
तथा दन्तिसहस्रेण मत्तानां वीर्यशालिनाम्

rathānāṃ ca sahasreṇa trigartānāṃ prahāriṇām |
tathā dantisahasreṇa mattānāṃ vīryaśālinām

94.77

अश्वानां नियुतेनैव तथाऽन्यैश्च महारथैः ।
वृतः प्रायान्महाबाहुरर्जुनस्य रथं प्रति

aśvānāṃ niyutenaiva tathā'nyaiśca mahārathaiḥ |
vṛtaḥ prāyānmahābāhurarjunasya rathaṃ prati

94.78

नानावादित्रघोषेण यथा वैरोचनिस्तथा

nānāvāditraghoṣeṇa yathā vairocanistathā

94.79

ततः शब्दो महानासीत्सैन्यानां तव भारत ।
अगाधं प्रस्थितं दृष्ट्वा समुद्रमिव कौरवम्

tataḥ śabdo mahānāsītsainyānāṃ tava bhārata |
agādhaṃ prasthitaṃ dṛṣṭvā samudramiva kauravam

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)