Drona Parva

Chapter 83: Shri Krishna assures Yudhishthira of Jayadratha's death

इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि प्रतिज्ञापर्वणि त्र्यशीतितमोऽध्यायः ॥

28 verses · 83 of 203

What happens in this chapter

Shri Krishna assures Yudhishthira of Jayadratha's death

Yudhishthira asks Shri Krishna whether his night passed well, and Krishna replies that nothing can be ill for him who sees the king. The chamberlain brings in the allies: Virata, Bhima, Dhrishtadyumna, Satyaki, Dhrishtaketu, Drupada, Shikhandi, the twins, Yuyutsu, Uttamaujas and others. Krishna and Satyaki share one seat like two fires on an altar. Before them all Yudhishthira pleads with Krishna to be the boat that carries the Pandavas across this sea of sorrow, so that Arjuna's vow comes true, and praises him as Vishnu, Hari, Vaikuntha, Purushottama. Shri Krishna answers that no bowman in any world equals Arjuna. Today he will send Jayadratha, the slayer of Subhadra's son, on the road of no return, and will come back to the king.

युधिष्ठिर उवाच

83.1

सुखेन रजनी व्युष्टा कच्चित्ते मधुसूदन ।
कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवाच्युत

sukhena rajanī vyuṣṭā kaccitte madhusūdana |
kaccijjñānāni sarvāṇi prasannāni tavācyuta

सञ्जाय उवाच

83.2

वासुदेवोऽपि तद्युक्तं प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ।
दर्शनादेव ते सौम्य न किञ्चिदशुभं मम

vāsudevo'pi tadyuktaṃ pratyuvāca yudhiṣṭhiram |
darśanādeva te saumya na kiñcidaśubhaṃ mama

सञ्जय उवाच

83.3

ततश्च प्रकृतीः क्षत्ता न्यवेदयदुपस्थिताः ।
अनुज्ञातश्च राज्ञा स प्रावेशयत तं जनम्

tataśca prakṛtīḥ kṣattā nyavedayadupasthitāḥ |
anujñātaśca rājñā sa prāveśayata taṃ janam

83.4

विराटं भीमसेनं च धृष्टद्युम्नं च सात्यकिम् ।
चेदिपं धृष्टकेतुं च द्रुपदं च महारथम्

virāṭaṃ bhīmasenaṃ ca dhṛṣṭadyumnaṃ ca sātyakim |
cedipaṃ dhṛṣṭaketuṃ ca drupadaṃ ca mahāratham

83.5

शिखण्‍डिनं यमौ चैव चेकितानं सकेकयम् ।
युयुप्सुं चैव कौरव्यं पाञ्चाल्यं चोत्तमौजसम्

śikhaṇ‍ḍinaṃ yamau caiva cekitānaṃ sakekayam |
yuyupsuṃ caiva kauravyaṃ pāñcālyaṃ cottamaujasam

83.6

युधामन्यु सुबाहुं च द्रौपदेयांश्च सर्वशः ।
एतांश्च सुहृदश्चान्यान्दर्शयामास पाण्डवम्

yudhāmanyu subāhuṃ ca draupadeyāṃśca sarvaśaḥ |
etāṃśca suhṛdaścānyāndarśayāmāsa pāṇḍavam

83.7

अनुज्ञाताश्च पार्थेन स्वासीना आसनेषु ते ।
सर्वेष्वथ परार्ध्येषु यथार्हं वन्द्य पाण्डवम्

anujñātāśca pārthena svāsīnā āsaneṣu te |
sarveṣvatha parārdhyeṣu yathārhaṃ vandya pāṇḍavam

83.8

एकस्मिन्नासने वीरावुपविष्टौ महाबलौ ।
कृष्णश्च युयुधानश्च वेद्यामिव हुताशनौ

ekasminnāsane vīrāvupaviṣṭau mahābalau |
kṛṣṇaśca yuyudhānaśca vedyāmiva hutāśanau

83.9

ततो युधिष्ठिरस्तेषां शृण्वतां मधुसूदनम् ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षमाभाष्य मधुरं वचः

tato yudhiṣṭhirasteṣāṃ śṛṇvatāṃ madhusūdanam |
abravītpuṇḍarīkākṣamābhāṣya madhuraṃ vacaḥ

83.10

एकं त्वां वयमाश्रित्य सहस्राक्षमिवामराः ।
प्रार्थयामो जयं युद्धे शाश्वतानि सुखानि च

ekaṃ tvāṃ vayamāśritya sahasrākṣamivāmarāḥ |
prārthayāmo jayaṃ yuddhe śāśvatāni sukhāni ca

83.11

त्वं हि राज्यविनाशं च द्विषद्भिश्च निराक्रियाम् ।
क्लेशांश्च विविधान्कृष्ण सर्वांस्तानपि वेत्थ नः

tvaṃ hi rājyavināśaṃ ca dviṣadbhiśca nirākriyām |
kleśāṃśca vividhānkṛṣṇa sarvāṃstānapi vettha naḥ

83.12

त्वयि सर्वेश सर्वेषामस्माकं भक्तवत्सल ।
सुखमायत्तमत्यर्थं यात्रा च मधुसूदन

tvayi sarveśa sarveṣāmasmākaṃ bhaktavatsala |
sukhamāyattamatyarthaṃ yātrā ca madhusūdana

83.13

स तथा कुरु वार्ष्णेय यथा त्वयि मनो मम ।
अर्जुनस्य यथा सत्या प्रतिज्ञा स्याच्चिकीर्षिता

sa tathā kuru vārṣṇeya yathā tvayi mano mama |
arjunasya yathā satyā pratijñā syāccikīrṣitā

83.14

स भवांस्तारयत्वस्माद्दुःखामर्षमहार्णवात् ।
परां तितीर्षतामद्य प्लुवो नो भव माधव

sa bhavāṃstārayatvasmādduḥkhāmarṣamahārṇavāt |
parāṃ titīrṣatāmadya pluvo no bhava mādhava

83.15

नहि तत्कुरुते योधः कार्तवीर्यसमोऽपि यः ।
युधि यत्कुरुषे कृष्ण सारथ्यं त्वं समास्थितः

nahi tatkurute yodhaḥ kārtavīryasamo'pi yaḥ |
yudhi yatkuruṣe kṛṣṇa sārathyaṃ tvaṃ samāsthitaḥ

83.16

यथैव सर्वास्वापत्सु पासि वृष्णीञ्जनार्दन ।
तथैवास्मान्महाबाहो वृजिनात्त्रातुमर्हसि

yathaiva sarvāsvāpatsu pāsi vṛṣṇīñjanārdana |
tathaivāsmānmahābāho vṛjināttrātumarhasi

83.17

त्वमगाधेऽप्लवे मग्नान्पाण्डवान्कुरुसागरे ।
समुद्धर प्लुवो भूत्वा शङ्खचक्रगदाधर

tvamagādhe'plave magnānpāṇḍavānkurusāgare |
samuddhara pluvo bhūtvā śaṅkhacakragadādhara

83.18

नमस्ते देवदेवेश सनातन विशातन ।
विष्णो जिष्णो हरे कृष्ण वैकुण्ठ पुरुषोत्तम

namaste devadeveśa sanātana viśātana |
viṣṇo jiṣṇo hare kṛṣṇa vaikuṇṭha puruṣottama

83.19

नारदस्त्वां समाचख्यौ पुराणमृषिसत्तमम् ।
वरदं शार्ङ्गिणं श्रेष्ठं तत्सत्यं कुरु माधव

nāradastvāṃ samācakhyau purāṇamṛṣisattamam |
varadaṃ śārṅgiṇaṃ śreṣṭhaṃ tatsatyaṃ kuru mādhava

83.20

इत्युक्तः पुण्डरीकाक्षो धर्मराजेन संसदि ।
तोयमेघस्वनो वाग्मी प्रत्युवाच युधिष्ठिरम्

ityuktaḥ puṇḍarīkākṣo dharmarājena saṃsadi |
toyameghasvano vāgmī pratyuvāca yudhiṣṭhiram

वासुदेव उवाच

83.21

सामरेष्वपि लोकेषु सर्वेषु न तथाविधः ।
शरासनधरः कश्चिद्यथा पार्थो धनञ्जयः

sāmareṣvapi lokeṣu sarveṣu na tathāvidhaḥ |
śarāsanadharaḥ kaścidyathā pārtho dhanañjayaḥ

83.22

वीर्यवानस्त्रसम्पन्नः पराक्रान्तो महाबलः ।
युद्धशौण्डः सदामर्षी तेजसा परमो नृणाम्

vīryavānastrasampannaḥ parākrānto mahābalaḥ |
yuddhaśauṇḍaḥ sadāmarṣī tejasā paramo nṛṇām

83.23

स युवा वृषभस्कन्धो दीर्घबाहुर्महाबलः ।
सिंहर्षभगतिः श्रीमान्द्विषतस्ते हनिष्यति

sa yuvā vṛṣabhaskandho dīrghabāhurmahābalaḥ |
siṃharṣabhagatiḥ śrīmāndviṣataste haniṣyati

83.24

अहं च तत्करिष्यामि तथा कुन्तीसुतोऽर्जुनः ।
धार्तराष्ट्रस्य सैन्यानि धक्ष्यत्यग्निरिवेन्धनम्

ahaṃ ca tatkariṣyāmi tathā kuntīsuto'rjunaḥ |
dhārtarāṣṭrasya sainyāni dhakṣyatyagnirivendhanam

83.25

अद्य तं पापकर्माणं क्षुद्रं सौभद्रघातिनम् ।
अपुनर्दर्शनं मार्गमिषुभिः क्षेप्स्यतेऽर्जुनः

adya taṃ pāpakarmāṇaṃ kṣudraṃ saubhadraghātinam |
apunardarśanaṃ mārgamiṣubhiḥ kṣepsyate'rjunaḥ

83.26

तस्याद्य गृध्राः श्येनाश्च चण्डगोमायवस्तथा ।
भक्षयिष्यन्ति मांसानि ये चान्ये पुरुषादकाः

tasyādya gṛdhrāḥ śyenāśca caṇḍagomāyavastathā |
bhakṣayiṣyanti māṃsāni ye cānye puruṣādakāḥ

83.27

यद्यस्य देवा गोप्तारः सेन्द्राः सर्वे तथाऽप्यसौ ।
राजधानीं यमस्याद्य हतः प्राप्स्यति दुर्मतिः

yadyasya devā goptāraḥ sendrāḥ sarve tathā'pyasau |
rājadhānīṃ yamasyādya hataḥ prāpsyati durmatiḥ

83.28

निहत्य सैन्धवं जिष्णुरद्य त्वामुपयास्यति ।
विशोको विज्वरो राजन्भव शान्ति पुरस्कृतः

nihatya saindhavaṃ jiṣṇuradya tvāmupayāsyati |
viśoko vijvaro rājanbhava śānti puraskṛtaḥ

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)