Chapter 79: The night offering and Krishna's resolve

ततोऽर्जुनस्य भवनं प्रविश्याप्रतिमं विभुः ।
स्पृष्ट्वाम्भः पुण्डरीकाक्षः स्थण्डिले शुभलक्षणे ।
सन्तस्तार शुभां शय्यां दर्भैर्वैदूर्यसन्निभैः

tato'rjunasya bhavanaṃ praviśyāpratimaṃ vibhuḥ |
spṛṣṭvāmbhaḥ puṇḍarīkākṣaḥ sthaṇḍile śubhalakṣaṇe |
santastāra śubhāṃ śayyāṃ darbhairvaidūryasannibhaiḥ

ततो माल्येन विधिवल्लाजैर्गन्धैः सुमङ्गलैः ।
अलञ्चकार तां शय्यां परिवार्यायुधोत्तमैः

tato mālyena vidhivallājairgandhaiḥ sumaṅgalaiḥ |
alañcakāra tāṃ śayyāṃ parivāryāyudhottamaiḥ

ततः स्पृष्टोदकं पार्थं विनीतपरिचारकम् ।
नैत्यकं दर्शयाञ्चक्रे नैशं त्रैयम्बकं बलिम्

tataḥ spṛṣṭodakaṃ pārthaṃ vinītaparicārakam |
naityakaṃ darśayāñcakre naiśaṃ traiyambakaṃ balim

ततः प्रीतमनाः पार्थो गन्धमाल्यैश्च माधवम् ।
अलङ्कृत्योपहारं तं नैशं तस्मै न्यवेदयत्

tataḥ prītamanāḥ pārtho gandhamālyaiśca mādhavam |
alaṅkṛtyopahāraṃ taṃ naiśaṃ tasmai nyavedayat

साधुसाध्विति गोविन्दः फल्गुनं प्रत्यभाषत

sādhusādhviti govindaḥ phalgunaṃ pratyabhāṣata

सुप्यतां पार्थ भद्रं ते कल्याणाय व्रजाम्यहम् ।
स्थापयित्वा ततो द्वास्थान्गोप्तॄंश्चात्तायुधान्नरान्

supyatāṃ pārtha bhadraṃ te kalyāṇāya vrajāmyaham |
sthāpayitvā tato dvāsthāngoptṝṃścāttāyudhānnarān

दारुकानुगतः श्रीमान्विवेश शिबिरं स्वकम् ।
शिश्ये च शयने शुभ्रे बहुकृत्य विचिन्तयन्

dārukānugataḥ śrīmānviveśa śibiraṃ svakam |
śiśye ca śayane śubhre bahukṛtya vicintayan

पार्थाय सर्वं भगवाञ्शोकदुःखापहं विधिम् ।
व्यदधात्पुण्डरीकाक्षस्तेजोद्युतिविवर्धनम्

pārthāya sarvaṃ bhagavāñśokaduḥkhāpahaṃ vidhim |
vyadadhātpuṇḍarīkākṣastejodyutivivardhanam

योगमास्थाय युक्तात्मा सर्वेषामीश्वरेश्वरः ।
श्रेयस्कामः पृथुयशा विष्णुर्जिष्णुप्रियङ्करः

yogamāsthāya yuktātmā sarveṣāmīśvareśvaraḥ |
śreyaskāmaḥ pṛthuyaśā viṣṇurjiṣṇupriyaṅkaraḥ

न पाण्डवानां शिबिरे कश्चित्सुष्वाप तां निशाम् ।
प्रजागरः सर्वजनं ह्याविवेश विशाम्पते

na pāṇḍavānāṃ śibire kaścitsuṣvāpa tāṃ niśām |
prajāgaraḥ sarvajanaṃ hyāviveśa viśāmpate

पुत्रशोकाभितप्तेन प्रतिज्ञातो महात्मना ।
श्वः सिन्धुराजस्य वधः कार्यो गाण्डीवधन्वना

putraśokābhitaptena pratijñāto mahātmanā |
śvaḥ sindhurājasya vadhaḥ kāryo gāṇḍīvadhanvanā

तत्कथं नु महाबाहुर्वासविः परवीरहा ।
प्रतिज्ञां सफलां कुर्यादिति ते समचिन्तयन्

tatkathaṃ nu mahābāhurvāsaviḥ paravīrahā |
pratijñāṃ saphalāṃ kuryāditi te samacintayan

कष्टं हीदं व्यवसितं पाण्डवेन महात्मना ।
पुत्रशोकाभिभूतेन प्रतिज्ञा महती कृता

kaṣṭaṃ hīdaṃ vyavasitaṃ pāṇḍavena mahātmanā |
putraśokābhibhūtena pratijñā mahatī kṛtā

भ्रातरश्चापि विक्रान्ता बहुलानि बलानि च ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण सर्वतः सन्निवेशिताः

bhrātaraścāpi vikrāntā bahulāni balāni ca |
dhṛtarāṣṭrasya putreṇa sarvataḥ sanniveśitāḥ

स हत्वा सैन्धवं सङ्ख्ये पुनरेतु जयी सुखी ।
हत्वा रिपुगणं सर्वं पारयित्वा महाव्रतम्

sa hatvā saindhavaṃ saṅkhye punaretu jayī sukhī |
hatvā ripugaṇaṃ sarvaṃ pārayitvā mahāvratam

यद्यस्ति सुकृतं किञ्चिदस्माकं हन्तु सैन्धवम् ।
जित्वा सर्वान्रिपून्पार्थस्त्रातु नोऽस्मान्महाभयात्

yadyasti sukṛtaṃ kiñcidasmākaṃ hantu saindhavam |
jitvā sarvānripūnpārthastrātu no'smānmahābhayāt

एवमाशंसमानास्ते केचित्तस्थुरुपश्रुतिम् ।
श्रुत्वा चेष्टं सुमनसो व्यक्तमाशंसिरे जयम्

evamāśaṃsamānāste kecittasthurupaśrutim |
śrutvā ceṣṭaṃ sumanaso vyaktamāśaṃsire jayam

भविता नु कथं कृत्यमिदमित्यब्रुवञ्जनाः ।
श्वोऽहत्वा सिन्धुराजं वै धूमकेतुं प्रवेक्ष्यति

bhavitā nu kathaṃ kṛtyamidamityabruvañjanāḥ |
śvo'hatvā sindhurājaṃ vai dhūmaketuṃ pravekṣyati

न शक्यमनृतां कर्तुं प्रतिज्ञां विजयेन हि ।
महद्धि साहसं पार्थः कृतवाच्छोकमोहितः

na śakyamanṛtāṃ kartuṃ pratijñāṃ vijayena hi |
mahaddhi sāhasaṃ pārthaḥ kṛtavācchokamohitaḥ

धर्मपुत्रः कथं राजा भविष्यति मृतेऽर्जुने ।
तस्मिन्हि विजयः कृत्स्नः पाण्डवेन समाहितः

dharmaputraḥ kathaṃ rājā bhaviṣyati mṛte'rjune |
tasminhi vijayaḥ kṛtsnaḥ pāṇḍavena samāhitaḥ

यदि नोऽस्ति कृतं किञ्चिद्यदि दत्तं हुतं यदि ।
फलेन तस्य सर्वस्य सव्यसाची जयत्वरीन्

yadi no'sti kṛtaṃ kiñcidyadi dattaṃ hutaṃ yadi |
phalena tasya sarvasya savyasācī jayatvarīn

एवं कथयतां तेषां जयमाशंसतां प्रभो ।
कृच्छ्रेण महता राजन्रजनी व्यत्यवर्तत

evaṃ kathayatāṃ teṣāṃ jayamāśaṃsatāṃ prabho |
kṛcchreṇa mahatā rājanrajanī vyatyavartata

तस्या रजन्या मध्ये तु प्रतिबुद्धो जनार्दनः ।
स्मृत्वा प्रतिज्ञां पार्थस्य दारुकं प्रत्यभाषत

tasyā rajanyā madhye tu pratibuddho janārdanaḥ |
smṛtvā pratijñāṃ pārthasya dārukaṃ pratyabhāṣata

अर्जुनेन प्रतिज्ञातमार्तेन हतबन्धुना ।
जयद्रथं वधिष्यामि श्वोभूत इति दारुक

arjunena pratijñātamārtena hatabandhunā |
jayadrathaṃ vadhiṣyāmi śvobhūta iti dāruka

तत्तु दुर्योधनः श्रुत्वा मन्त्रिभिर्मन्त्रयिष्यति ।
यथा जयद्रथं पार्थो न हन्यादिति संयुगे

tattu duryodhanaḥ śrutvā mantribhirmantrayiṣyati |
yathā jayadrathaṃ pārtho na hanyāditi saṃyuge

अक्षौहिण्यो हि ताः सर्वा रक्षिष्यन्ति जयद्रथम् ।
द्रोणश्च सहपुत्रेण सर्वास्त्रविधिपारगः

akṣauhiṇyo hi tāḥ sarvā rakṣiṣyanti jayadratham |
droṇaśca sahaputreṇa sarvāstravidhipāragaḥ

एको वीरः सहस्राक्षो दैत्यदानवदर्पहा ।
सोऽपि तं नोत्सहेताजौ हन्तुं द्रोणेन रक्षितम्

eko vīraḥ sahasrākṣo daityadānavadarpahā |
so'pi taṃ notsahetājau hantuṃ droṇena rakṣitam

सोऽहं श्वस्तत्करिष्यामि यथा कुन्तीसुतोऽर्जुनः ।
अप्राप्तेऽस्तं दिनकरे हनिष्यति जयद्रथम्

so'haṃ śvastatkariṣyāmi yathā kuntīsuto'rjunaḥ |
aprāpte'staṃ dinakare haniṣyati jayadratham

न हि दारा न मित्राणि ज्ञातयो न च बान्धवाः ।
कश्चिदन्यः प्रियतरः कुन्तीपुत्रान्ममार्जुनात्

na hi dārā na mitrāṇi jñātayo na ca bāndhavāḥ |
kaścidanyaḥ priyataraḥ kuntīputrānmamārjunāt

अनर्जुनमिमं लोकं मुहूर्तमपि दारुक ।
उदीक्षितुं न शक्तोऽहं भविता न च तत्तथा

anarjunamimaṃ lokaṃ muhūrtamapi dāruka |
udīkṣituṃ na śakto'haṃ bhavitā na ca tattathā

अहं विजित्य तान्सर्वान्सहसा सहयद्विपान् ।
अर्जुनार्थे हनिष्यामि सकर्णान्ससुयोधनान्

ahaṃ vijitya tānsarvānsahasā sahayadvipān |
arjunārthe haniṣyāmi sakarṇānsasuyodhanān

श्वो निरीक्षन्तु मे वीर्यं त्रयो लोका महाहवे ।
धनञ्जयार्थे समरे पराक्रान्तस्य दारुक

śvo nirīkṣantu me vīryaṃ trayo lokā mahāhave |
dhanañjayārthe samare parākrāntasya dāruka

श्वो नरेन्द्रसहस्राणि राजपुत्रशतानि च ।
साश्वद्विपरथान्याजौ विद्रविष्यामि दारुक

śvo narendrasahasrāṇi rājaputraśatāni ca |
sāśvadviparathānyājau vidraviṣyāmi dāruka

श्वस्तां चक्रप्रमथितां द्रक्ष्यसे नृपवाहिनीम् ।
मया क्रुद्धेन समरे पाण्डवार्थे निपातिताम्

śvastāṃ cakrapramathitāṃ drakṣyase nṛpavāhinīm |
mayā kruddhena samare pāṇḍavārthe nipātitām

श्वः सदेवाः सगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ।
ज्ञास्यन्ति लोकाः सर्वे मां सुहृदं सव्यसाचिनः

śvaḥ sadevāḥ sagandharvāḥ piśācoragarākṣasāḥ |
jñāsyanti lokāḥ sarve māṃ suhṛdaṃ savyasācinaḥ

यस्तं द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस्तं चानु स मामनु ।
इति सङ्कल्प्यतां बुद्ध्या शरीरार्धं ममार्जुनः

yastaṃ dveṣṭi sa māṃ dveṣṭi yastaṃ cānu sa māmanu |
iti saṅkalpyatāṃ buddhyā śarīrārdhaṃ mamārjunaḥ

यथा त्वं मे प्रभातायामस्यां निशि रथोत्तमम् ।
कल्पयित्वा यथाशास्त्रमादाय व्रज संयतः

yathā tvaṃ me prabhātāyāmasyāṃ niśi rathottamam |
kalpayitvā yathāśāstramādāya vraja saṃyataḥ

गदां कौमोदकीं दिव्यां शक्तिं चक्रं धनुः शरान् ।
आरोप्य वै रथे सूत सर्वोपकरणानि च

gadāṃ kaumodakīṃ divyāṃ śaktiṃ cakraṃ dhanuḥ śarān |
āropya vai rathe sūta sarvopakaraṇāni ca

स्थानं च कल्पयित्वाऽथ रथोपस्थे ध्वजस्य मे ।
वैनतेयस्य वीरस्य समरे रथशोभिनः

sthānaṃ ca kalpayitvā'tha rathopasthe dhvajasya me |
vainateyasya vīrasya samare rathaśobhinaḥ

छत्रं जाम्बूनदैर्जालैरर्कज्वलनसप्रभैः ॥
विश्वकर्मकृतैर्दिव्यैरश्वानपि विभूषय

chatraṃ jāmbūnadairjālairarkajvalanasaprabhaiḥ ||
viśvakarmakṛtairdivyairaśvānapi vibhūṣaya

बलाहकं मेघपुष्पं शैब्यं सुग्रीवमेव च ।
युक्त्वा वाजिवरांस्तत्र कवची तिष्ठ दारुक

balāhakaṃ meghapuṣpaṃ śaibyaṃ sugrīvameva ca |
yuktvā vājivarāṃstatra kavacī tiṣṭha dāruka

पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ।
श्रुत्वा च भैरवं नादमुपेयास्त्वं जवेन माम्

pāñcajanyasya nirghoṣaṃ parjanyaninadopamam |
śrutvā ca bhairavaṃ nādamupeyāstvaṃ javena mām

एकाह्नाऽहममर्षं च सर्वदुःखानि चैव ह ।
भ्रातुः पैतृष्वसेयस्य व्यपनेष्यामि दारुक

ekāhnā'hamamarṣaṃ ca sarvaduḥkhāni caiva ha |
bhrātuḥ paitṛṣvaseyasya vyapaneṣyāmi dāruka

सर्वोपायैर्यतिष्यामि यथा बीभत्सुराहवे ।
पश्यतां धार्तराष्ट्राणां हनिष्यति जयद्रथम्

sarvopāyairyatiṣyāmi yathā bībhatsurāhave |
paśyatāṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ haniṣyati jayadratham

यस्ययस्य च बीभत्सुर्वधे यत्नं करिष्यति ।
आशंसेऽहं रणे तन्तं तत्रतत्र हनिष्यति

yasyayasya ca bībhatsurvadhe yatnaṃ kariṣyati |
āśaṃse'haṃ raṇe tantaṃ tatratatra haniṣyati

जय एव ध्रुवस्तस्य कुत एव पराजयः ।
यस्य त्वं पुरुषव्याघ्र सारथ्यमुपजग्मिवान्

jaya eva dhruvastasya kuta eva parājayaḥ |
yasya tvaṃ puruṣavyāghra sārathyamupajagmivān

एवं चैतत्करिष्यामि यथा मामनुभाषसे ।
सुप्रभातामिमां रात्रिं जयाय विजयस्य हि

evaṃ caitatkariṣyāmi yathā māmanubhāṣase |
suprabhātāmimāṃ rātriṃ jayāya vijayasya hi